İFÖD'ün X hesabı da Türkiye'den görünmez kılındı: 'Sansürü belgeleyenler susturuluyor'

GAZETE PENCERE - İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), X hesabının Türkiye’den erişime engellendiğini duyurdu, hesap Türkiye’de görünmez kılındı. Dernek, X tarafından gönderilen bildirimde erişim engelinin Siber Güvenlik Başkanlığı (SGB) tarafından iletilen ve 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında verilen bir karara dayandırıldığını açıkladı.

İFÖD’ün açıklamasına göre X, “Türkiye’nin yerel yasalarından doğan yükümlülükleri” gerekçesiyle @ifadeorgtr hesabını Türkiye’den görünmez hale getirdi. Hesap diğer ülkelerden erişilebilir olmaya devam ediyor.

Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ECOSOC) nezdinde 2023’ten bu yana özel danışmanlık statüsüne sahip olan İFÖD, son kararla birlikte iki haftadan kısa süre içinde kendisi ve çalışmalarıyla bağlantılı üç X hesabının erişime engellendiğine dikkat çekti.

İKİ HAFTADA ÜÇ HESAP ENGELLENDİ

İFÖD kurucularından Prof. Dr. Yaman Akdeniz’in 18 yıldır kullandığı @cyberrights hesabı, Bakırköy 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 22 Eylül 2026 tarihli ve 2026/9054 D.İş sayılı kararıyla erişime engellenmiş, hesap 24 Eylül’de Türkiye’den görünmez hale getirilmişti. Türkiye’deki internet sansürünü 2008’den bu yana belgeleyen EngelliWeb’in @engelliweb hesabı da 1 Ekim’de erişime engellendi. İFÖD, 2 Ekim’de yaptığı açıklamada yalnızca eylül ayında en az 1.270 X hesabının erişime engellendiğini duyurmuştu. Bu açıklamadan günler sonra derneğin kendi hesabı da Türkiye’den erişime kapatıldı.

‘KARAR YOK, KÜNYE YOK, İTİRAZ MERCİİ YOK’

İFÖD açıklamasında, EngelliWeb ve derneğin kendi hesabına ilişkin erişim engeli kararlarının kendilerine bildirilmediği belirildi. Kararın bir sulh ceza hâkimliği tarafından mı yoksa Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından mı verildiğinin, kimin talebiyle ve hangi gerekçeyle alındığının bilinmiyor. Dahası, kararın dosya ve karar numarası bilinmediği için itiraz yolu da fiilen kullanılamıyor. Bu sebepten İFÖD açıklamasında, Anayasa’nın 40. maddesinin devlete, ilgililere hangi kanun yollarına ve mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirdiğini hatırlattı.

KARARI GÖRMEDEN İTİRAZ ETTİLER

Açıklamada, Yaman Akdeniz’in hesabına ilişkin kararın künyesinin ancak X’in 27 Eylül’de gönderdiği e-postayla öğrenilebildiği belirtildi. İFÖD, kararın 29 Eylül’de Bakırköy 6. Sulh Ceza Hâkimliğinden talep edilmesine rağmen kendilerine gönderilmediğini de açıkladı. Dernek, bunun üzerine kararın içeriğini görmeden Bakırköy 7. Sulh Ceza Hâkimliğine itirazda bulundu.

İtirazda, Anayasa Mahkemesinin 2023 tarihli Artı Media GmbH kararında ihlalin doğrudan kanundan kaynaklandığı yönündeki tespitine atıfta bulunularak, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesinin Anayasa’nın 152. maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesine taşınması talep edildi.

İFÖD, AYM kararının üzerinden üç yıl geçmesine rağmen 8/A maddesinde yasal bir değişiklik yapılmadığını ve maddenin bir sulh ceza hâkimliği tarafından Anayasa Mahkemesine götürülmediğini belirtti.

BİN 270 HESAPTAN YALNIZCA 115’İNİN KARARI TESPİT EDİLEBİLDİ

Dernek, eylül ayında erişime engellendiğini tespit ettiği bin 270 X hesabından yalnızca 115’inin hangi karara dayanılarak engellendiğini belirleyebildiğini açıkladı. İFÖD, “Kararlar gizli, gerekçeler kalıp, itiraz yolları ise işlevsizdir” ifadelerini kullanarak erişim engeli uygulamalarına tepki gösterdi.

İFÖD’DEN ÇAĞRI

İFÖD, Siber Güvenlik Başkanlığı ile erişim engeli kararlarını veren mercilere @ifadeorgtr ve @engelliweb hesapları hakkındaki karar ve gerekçeleri açıklama çağrısında bulundu. Dernek ayrıca Bakırköy 7. Sulh Ceza Hâkimliğinden 8/A maddesini Anayasa Mahkemesine taşımasını; @cyberrights, @engelliweb ve @ifadeorgtr hesaplarına getirilen erişim engellerinin kaldırılmasını istedi.

X’e de çağrıda bulunan İFÖD, platformun kendisine iletilen erişim engeli kararlarını ve karar künyelerini hesap sahipleriyle eksiksiz paylaşması ve hukuka aykırı kararlara karşı itiraz yollarını etkin biçimde kullanması gerektiğini belirtti. İFÖD, çalışmalarını internet sitesi, VPN aracılığıyla X ve diğer sosyal medya platformları üzerinden sürdürmeye devam edeceğini bildirdi.