İsrail ablukası Gazze'de hasta yaşlıları da vuruyor: İlaç yok gıda yok...

GAZETE PENCERE - Uluslararası Af Örgütü Araştırma, Savunuculuk, Politika ve Kampanyalar Kıdemli Direktörü Erika Guevara-Rosas, yaşlıların silahlı çatışmalarda genellikle en son hatırlanan grup olduğuna dikkat çekerek, Gazze’de yaşananların bunun çarpıcı bir örneği olduğunu vurguluyor. Rosas’a göre, defalarca yerinden edilen, evleri yıkılan yaşlılar bugün hâlâ onur kırıcı ve insanlık dışı koşullarda hayatta kalmaya çalışıyor.

Gazze genelinde birçok yaşlı, yıkık dökük çadırlarda veya geçici barınaklarda yaşamını sürdürüyor. Kış aylarında kanalizasyon taşmaları, sel baskınları ve sert rüzgârlar bu koşulları daha da ağırlaştırıyor. Buna ek olarak, İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’da faaliyet yürüten çok sayıda sivil toplum kuruluşunun izinlerini askıya alması, yaşlılara yönelik destek mekanizmalarını daha da zayıflatmış durumda.

BARINMA YOK, İLAÇ YOK, GIDA YOK

HelpAge International’ın Gazze’de 416 yaşlıyla yaptığı anket, krizin boyutunu sayılarla ortaya koyuyor. Ankete katılanların yüzde 76’sı aşırı kalabalık çadırlarda yaşıyor. Yüzde 84’ü ise mevcut yaşam koşullarının onur ve mahremiyetlerini zedelediğini söylüyor.

Yerinden edilme neredeyse süreklilik kazanmış durumda. Yaşlıların yüzde 79’u Ekim 2023’ten bu yana en az üç kez yerinden edildiğini belirtiyor. Bu durum, aile bağlarını zayıflatırken yalnızlık ve çaresizlik hissini artırıyor.

Sağlık alanında tablo daha da ağır. Kronik hastalıklar yaygın olmasına rağmen yaşlıların büyük bölümü ilaca düzenli erişemiyor. Ankete katılanların yalnızca yüzde 17’si eksiksiz sağlık hizmetine ulaşabildiğini söylüyor. Yüzde 68’i ise ilaç bulunamadığı için tedavisini yavaşlattığını ya da tamamen durdurduğunu ifade ediyor.

Gıda güvensizliği de hayati bir sorun. Ankete katılan yaşlıların yüzde 11’i son 24 saat içinde hiç yemek yemediğini, yüzde 48’i ise başkaları yiyebilsin diye kendi öğününü azalttığını söylüyor. Ruhsal çöküntü de beslenmeyi doğrudan etkiliyor: Yüzde 77’si kaygı, üzüntü ve uykusuzluğun iştahlarını kestiğini belirtiyor.

“HAYATIM DAHA DA İÇLER ACISI OLDU”

Uluslararası Af Örgütü’nün sahadaki görüşmeleri, bu tabloyu somut hikâyelerle doğruluyor. Görüşülen yaşlılar, ilaçların ya bulunamadığını ya da fiyatlarının birkaç katına çıktığını, bu nedenle tedavilerini kesmek zorunda kaldıklarını anlatıyor.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, Gazze’deki hastanelerin büyük bölümü ya tamamen kapalı ya da sınırlı hizmet veriyor. Bu durum, özellikle yaşlıların sağlık hizmetine erişimini neredeyse imkânsız hale getiriyor.

DİYALİZE GİREMİYOR, YÜRÜTEÇ KULLANAMIYOR

61 yaşındaki Muhammed Bili, Ekim 2023’ten bu yana yedi kez yerinden edildi. Haftada üç kez diyalize girmesi gerekirken, sağlık merkezinin yıkılması nedeniyle artık daha kısa sürelerle ve daha seyrek tedavi alabiliyor. Yaklaşık 20 kilo verdiğini söyleyen Bili, “İhtiyaç duyduğum sıklıkta diyalize giremediğim için kaslarım çok zayıfladı” diyor.

88 yaşındaki Samira El Şava ise kampta kumlu zemin nedeniyle yürüteç kullanamaz hale gelmiş durumda. Günlerini bir çadırda, derme çatma bir yatakta geçiriyor. Aşevlerinden gelen gıdanın yetersiz olduğunu söyleyen El Şava da son bir yılda yaklaşık 20 kilo kaybetmiş.

Yaklaşık 90 yaşındaki Sadıka El Baravi, Ekim 2023’ten bu yana üç kez yerinden edildi. Diyabet ve tansiyon hastası olan El Baravi, bir düşme sonrası yürüyemez hale geldi. “O zamandan beri hayatım daha da içler acısı oldu” sözleriyle yaşadıklarını özetliyor.

SAYILARLA TABLO

Gazze nüfusunun yaklaşık yüzde 5’ini 60 yaş üzerindekiler oluşturuyor. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Ekim 2023’ten Aralık 2025’e kadar en az 4 bin 813 yaşlı hayatını kaybetti. UNRWA raporları ise, yaşlıların önemli bir bölümünün çatışmalar ve zorunlu göç sırasında bakım verenleriyle bağlantısını kaybettiğine işaret ediyor.

Hak örgütlerine göre Gazze’de yaşlılar, hem savaşın hem de ablukanın en sessiz ama en ağır sonuçlarını yaşıyor. Ve bu kriz, çoğu zaman görünmeden derinleşmeye devam ediyor.