Taliban 2,4 milyon kız çocuğunun eğitim hakkını gasp etti

GAZETE PENCERE - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), Taliban yönetiminin 2021'de Afganistan'da yeniden iktidara gelmesinden bu yana yaklaşık 2,4 milyon kız çocuğunun ortaöğretime erişiminin engellendiğini bildirdi.

TOPLUMSAL CİNSİYET APARTHEID'I

Taliban yönetimi, kadın ve kız çocuklarına yönelik bir dizi kısıtlama uygularken, Birleşmiş Milletler bu politikaları "toplumsal cinsiyet apartheid'ı" olarak nitelendiriyor. Taliban yönetiminin İslam hukukuna ilişkin yorumunu gerekçe gösterdiği politika kapsamında kız çocuklarının ilkokuldan sonra eğitimlerine devam etmesine izin verilmiyor.

UNESCO, ortaöğretimden mahrum bırakılan kız çocuklarının sayısının geçen yıla göre 200 bin arttığını açıkladı. Kuruluş, yasağın devam etmesi halinde eğitimden mahrum bırakılan kız çocuklarının sayısının 2030'a kadar yaklaşık 4 milyona ulaşabileceği uyarısında bulundu.

'DAHA ILIMLI OLACAĞIZ' DEMİŞLERDİ

UNESCO, kız çocuklarının eğitim hakkının derhal yeniden tesis edilmesi çağrısında bulunarak, "kadınlara ve kız çocuklarına yönelik ayrımcılığı" kınadı. UNESCO Acil Durumlarda Eğitim Programı Koordinatörü Hoda Jaberian, Afganistan'daki kız çocuklarının ve kadınların eğitim görmelerinin temel bir insan hakkı olduğunu vurguladı.

Jaberian, kadınların çalışma hakkına sahip olması, seyahat etmesi ve hareket özgürlüğünden yararlanması gerektiğini ifade etti.

Taliban, Ağustos 2021'de yeniden iktidara gelmesinin ardından daha ılımlı bir yönetim kuracağı yönünde açıklamalar yaptı fakat kadın ve kız çocuklarına yönelik kapsamlı kısıtlamalar getirdi.

Afganistan'da kız çocuklarının ortaokul ve liselere devam etmesi Mart 2022'de yasaklanmış, kadınların üniversite hakkı da ilerleyen dönemde gasp edilmişti.

Kadınların ayrıca üniversitelere, kamuya açık parklara, spor salonlarına ve güzellik salonlarına gitmesi engellendi.

UNESCO, son 20 yılda kız çocuklarının eğitime erişiminde elde edilen kazanımların tersine döndüğüne dikkati çekti. 2001'de kız çocuklarının okula erişiminin ciddi ölçüde kısıtlı olduğunu belirten kuruluş, 2021'de yaklaşık 1 milyon kız çocuğunun ortaöğretime kayıtlı olduğunu bildirdi.

KISITLAMALARIN MALİYETİ 9,6 MİLYAR DOLAR

UNESCO, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik kısıtlamaların Afganistan ekonomisi üzerindeki etkisine de dikkati çekti. Kuruluşa göre, kısıtlamaların 2066'ya kadar Afganistan'a yaklaşık 9,6 milyar dolara mal olacağı tahmin ediliyor.

Afganistan'ın genel eğitim sisteminde de ciddi sorunlar yaşanıyor. İlkokul çağındaki çocukların yarısından fazlasının tamamen eğitim dışında olduğu belirtilirken, UNESCO 10 yaşındaki çocukların yüzde 90'ından fazlasının okuma yazmada zorlandığını bildirdi. Okullardaki içme suyu, sanitasyon ve ısıtma sistemlerinin yetersizliği de eğitim krizini derinleştiriyor.