Antalya’da “Mesafeli” ve sonuçsuz zirve

Rusya ile Ukrayna arasında barışın sürmesi için devreye giren Türkiye’nin çağrısı ile Antalya Diplomasi Forumu marjında düzenlenen zirveden kalıcı barışa dönük bir sonuç çıkmadı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, temaslardan asla kaçınmadığını söyledi.

Dünya devletlerinin gözünü çevirdiği Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba’nın ilk kez bir araya geldiği zirveye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da katıldı.

Tarafların birbirinden bir hayli uzak oturduğu toplantı, yaklaşık bir saat 45 dakika sürdü. Görüşme öncesi ve sonrası taraflar yan yana gelmedi; Lavrov ve Kuleba ayrı ayrı basın toplantısı düzenledi.

Dmitro Kuleba, Ukrayna’nın Mariupol kentininin havadan sürekli bombardıman altında olduğunu, görüşmeye insani amaçla geldiğini ifade ederek, “Mariupol kentinden sivillerin çıkışı için yardım rica ediyoruz. İnsani koridorun oluşturulması gerekiyor Mariupol’e insani yardım temin etmek için. Ne yazık ki Bakan Lavrov (insani koridorlar) buna bir taahhüt vermedi. Yine de yetkililerle bu konuyla ilgili konuşacağını, yazışacağını belirtti. 24 saatlik bir ateşkes istedik ama herhangi bir ilerleme kaydedemedik. Öyle gözüküyor ki diğer karar alıcıların devreye girmesi gerekecek” dedi.

Sahadaki insani konular için çabaları sürdürmeye karar verdiklerini aktaran Kuleba, “Ben yine böyle (Antalya’daki gibi) bir formatta buluşmada mutabık kaldım. Çözüm arama ihtiyacı doğarsa yeniden buluşmaya mutabıkım” ifadelerini kullandı. Kuleba, “Biz savaşı durduramıyoruz. Bize saldıran ülke ve devlet bunu istemiyorsa savaşı durduramayacağız” değerlendirmesini yaptı

“LAVROV SADECE DİNLEME AMACIYLA GELMİŞ”
Kuleba, “Ben burada bir Dışişleri Bakanı olarak, karar alabilme yetkisinde biri olarak, çözüm bulma amacıyla geldim ama kendisi (Lavrov) sadece dinlemek amacıyla gelmiş” diye sitem etti.

Kuleba, Rusya’nın, Mariupol, Sumi ve Poltava’dan insani bir koridora izin vereceğini umduklarını belirterek, “Ateşkesin aslında Putin’in, Ukrayna ile ilgili dile getirdiği taleplerin yerine getirilip getirilmemesiyle alakalı olduğunu anladım” dedi.

Kuleba, Rusya’dan insani konularda herhangi bir somut talep iletilip iletilmediğiyle ilgili soruya ilişkin, “Çok basit bir öneride bulundum ve şöyle dedim: Hepimizin muhtemelen akıllı telefonu vardır, ben şu an kendi yetkililerimi arayabilirim, kendi başkanımı, genelkurmay başkanımı arayabilirim ve size yüzde yüz garanti verebilirim. Bir Ukraynalı Dışişleri Bakanı olarak, herkes insani koridorlarla ilgili, insani koridorların gerçekten de amacına ulaşacağıyla ilgili söz verecektir derim. ‘Aynısını siz yapabilir misiniz’ diye sordum fakat kendisi yanıt vermedi” ifadelerini kullandı.

Kuleba, “Bizim tutarlı, istikrarlı politikalarımız arasında en nihayetinde NATO’ya tam üye olabilmek ve NATO sözleşmesinin getirdiği güvenliği ve emniyeti alabilmek bulunuyor. Bunlar tek bir hamlede olacak şeyler değil, şu anda geleceğe yönelik çalışmalar sürecek. Rusya’nın Ukrayna’ya olan saldırısı konusunda NATO, kolektif olarak bu saldırıyı durdurma noktasında hazır değil, sivilleri Rusya’nın hava saldırılarından koruma konusunda hazır değil” değerlendirmesinde bulundu.

LAVROV: DİĞER ÜLKELERE SALDIRMAYACAĞIZ
Krizin topluca çözüme kavuşturulmasını istediklerini vurgulayan Lavrov, şunları söyledi:
“Batılılar tehlikeli hareket ediyorlar. Binlerce roket atar getiriyorlar. Omuz üzerinde taşınan roket atarlar var. Bunlar teröristler tarafından kullanılabilen silahlardır. Başka ülkelerle savaşmayı planlamıyoruz. Ukrayna’ya da savaş açmadık. Böyle bir güvenlik sorunu oldu. Biz çağrı yaptık, bizi dinlemediler. Donetsk ve Luhanks’a yapılan saldırılar aslında her zaman planlanmış, bunu anladık.

Şirketlerimize karşı yapılan yaptırımları çözümleyeceğiz. Asla bir daha Batı bağımlısı olmayacağız. Öyle bir tedbir alacağız ki, bir daha benzer duruma asla düşmeyeceğiz. Ekonomimize halel getirecek adımları atamayacak hale getireceğiz. Biz petrol ve gaz konusunu Batılıların vicdanına bırakıyoruz.”

ÇAVUŞOĞLU: MUCİZE BEKLENMEMELİ
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise yaptığı açılamada, yıkımın bir an önce durdurulması için çaba gösterdiklerini söyledi. Çavuşoğlu, «Bir görüşmede mucize beklenmemeli ancak siyasi seviyedeki bu toplantı önemli bir başlangıç. Bunun liderler zirvesinde gerçekleştirilmesi gündeme geldi. Zelennski›nin böyle bir görüşmeye hazır olduğu, Putin›in ise prensip olarak böyle bir görüşmeye karşı olmadığı belirtildi. Putin bu fikrini Cumhurbaşkanımızla yaptığı görüşmede de belirtmişti» dedi.

Çavuşoğlu, şöyle devam etti:
“Bu savaşın devam etmesi halinde kaybedenin ilk masum siviller olacağını vurguluyoruz. Bu savaştan bölge sakinleri de dahil herkes zarar gördü ve görmeye devam edecek. Biz bugün bu görüşmede Türkiye’nin ulusal pozisyonunu saklı tutmakla beraber kolaylaştırıcı bir rol oynadık. İnsani boyutun önceliğine dikkat çektik. Her gün akan kan ve gözyaşı artıyor. Savaşın ortasında kalan sivillerin kurtarılması gerektiğiniz belirttik.

İnsani koridorların hiçbir engelle karşılaşmadan açık tutulması gerektiğini bugün bir kez daha vurguladık. Sahadaki durumu vatandaşlarımızı tahliye ederken bizzat gördük. Mariupol için bir ateşkes önerdik. Taraflar bunu görüşecek. Rusya şuan bölgelere girmiş durumda, Ukrayna birlikleri de orada. Burada bir eşgüdüm olmazsa sivillerin can sağlığı tehlikeye girebilir.

Türkiye’nin yeniden bir görüşmeye ev sahipliği yapabileceğini belirten Çavuşoğlu, “Ukrayna bu görüşmelerin Türkiye, Rusya ise Belarus’ta olmasını istiyor. Biz severek ev sahipliği yaparız ancak önemli olan yer değil görüşmelerin bir an önce başlaması. Biz bu süreci desteklemeye devam edeceğiz” dedi.

Toplantının atmosferinin nasıl olduğuyla ilgili gelen bir soruya ise Çavuşoğlu şu yanıtı verdi:
“Bu görüşme kolay bir ortamda gerçekleşmedi. Bir yandan savaş devam ediyor. Tüm zorluklara rağmen son derece medeni bir toplantı olduğunu söyleyebilirim. İki tarafta görüşlerini söyledi ancak sorduğunuz gibi iki taraf da sesini yükselmedi, bir gerginlik yaşanmadı. İki heyette de Belarus’taki müzakerelerde yer alan arkadaşlar vardı. Bakanlar düzeyindeki ilk toplantıda bütün kararlar alınamaz, bunu ben de beklemiyordum. Bunun liderler seviyesinde yapılması gerekir. İki tarafın da bize güveninin devam ettiğini görüyoruz.”

STOLTENBERG TÜRKİYE'YE GELECEK

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, bugün Türkiye’ye geliyor. Stoltenberg, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüşecek. Stoltenberg, Antalya Diplomasi Forumu›na katılarak burada konuşma yapacak.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Rafael Mariano Grossi de Antalya Diplomasi Forumu’nun katılımcıları arasında yer alacak. Grossi, sosyal medyadaki açıklamasında, Antalya’da Ukrayna’daki nükleer tesislerin güvenliğinin acilen sağlanması konusunda görüşmeler yapacağını bildirdi.