SGK uzmanı açıkladı: Yaş beklemeden emekli olabilecekler belli oldu

GAZETE PENCERE - Çalışma gücünü bedenen veya ruhen önemli ölçüde kaybeden vatandaşlar, yasaların belirlediği şartları taşıması halinde yaş şartı aranmaksızın malulen emekli olabiliyor.

SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, malul sayılabilmenin temel parametrelerini şöyle anlattı: "Sadece beyan veya basit bir rahatsızlık malul sayılmaya yetmez. Çalışma veya meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60 kaybedilmiş olması gerekir. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu oluşan kayıplar bu kapsamdadır. Karar yetkisi münhasıran SGK Sağlık Kuruluna aittir. Onkoloji, psikiyatri, kalp, kanser ve organ yetmezliği gibi hastalıklar en sık maluliyet verilen alanlardır."

AYLIK BAĞLANMA ŞARTLARI

Sağlık kurulu tarafından malul sayılmak, maaşın hemen bağlanacağı anlamına gelmiyor. Kanun, belirli bir prim ve sigortalılık süresini şart koşuyor.

Maluliyet aylığı için temel şart 10 yıl sigortalılık ve 1.800 gün primdir. Başkasının bakımına muhtaç derecede ağır hasta veya engelli olan sigortalılarda 10 yıllık sigortalılık süresi aranmaz. Sadece 1.800 gün prim bulunması yeterlidir

DİĞER ŞARTLAR

Başvuru anında işten ayrılmış veya iş yerini kapatmış olmak gerekir. Bağ-Kur sigortalılarının ise SGK'ya hiçbir prim borcunun bulunmaması şarttır.

DEVLET MEMURLARI İÇİN SEYİR VE İSTİFA KURALI

Devlet memurları açısından mevzuatın daha farklı bir esneklik tanıdığını belirten Karakaş, 4/1-c sigortalılarının durumunu şöyle detaylandırdı:

"4/1-c sigortalıları için de çalışma gücü yüzde 60 kayıp yeterlidir veya vazifeyi yapamayacak kadar meslekte kazanma gücü yitirilmelidir. Malul sayılan memur seçim hakkına sahiptir; yazılı talep ederse istifa etmiş sayılır ya da durumuna uygun başka bir vazifeye nakledilir.

Ancak prim şartı yetmezse aylık bağlanmaz. Sonradan başka statüye geçip prim tamamlayana yeniden sevk yapılmadan son statüye göre aylık bağlanır."

HASTALIK İZİNLERİ VE AZAMİ SÜRELER

Raporlu olunan sürelerin tamamının malullük hesabına doğrudan girmediğini vurgulayan İsa Karakaş, izin sürelerindeki sınırları aktardı:

18 AY SINIRI

Kanser, verem ve akıl hastalıklarında izin süresi 18 aydır.

12 AY SINIRI

Diğer hastalıklarda izin süresi azami 12 aydır. (Süreler gerekli görüldüğünde bir katına kadar uzatılabilir.)

TSK PERSONELİ

Ağır hastalıklarda izin süresi azami 3 yıl, geçici rahatsızlıklarda ise 2 yıldır.

KESİN TEDAVİ

Kesin tedavisi imkânsız hastalıklarda izin süresinin bitmesi beklenmez; SGK doğrudan malullük kararı verir.

Karakaş, son olarak şöyle devam etti: "Sosyal güvenlik hakları da zamanında ve doğru adımlarla talep edilmelidir. Malullük bir lütuf değil, alın terinin ve yasal güvencenin garantisidir. SGK, çalışma gücünü yitirene kalkan olur."