Tezcan'dan ara seçim çıkışı: TBMM’nin görevi ara seçim tarihini belirlemek

ANKARA - CHP adına Anayasa Komisyonu’nda Türkiye’nin kritik anayasa değişikliği dönemeçlerinde yer alan Bülent Tezcan, şimdi CHP Lideri Özgür Özel’in “ara seçim şart” görüşündeki hukuki çerçeve hazırlığında görev aldı.

CHP Grubu’nun toplantısı sonrasında Anayasa’yı “amir hüküm” yönünden nasıl değerlendiklerini açıklayan Tezcan, anayasal açıdan konuyu TBMM Genel Kurulu’nda milletvekili istifası kabulü için gerekli 301 “kabul” oyu şartıyla yorumlamayarak yanlış yapıldığını söyledi.

Anayasa uyarınca TBMM’de mevcut boş 8 sandalye için ara seçim zamanı geldiğini kaydeden Tezcan, “Anayasa’nın 78’nci maddesindeki hüküm amir hükümdür. Biz hukuk terminolojisinde buna emredici hüküm deriz. Burada ‘Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde boşalma olduğunda ara seçime gidilir’ diyor. Burada amir hüküm ifadesiyle ‘gidilir’ diyor ‘gidilebilir’ demiyor. Oradaki yasaklama ‘ilk 30 ay içerisinde gidilmez, gidilemez’ diyor. O da amir hüküm. Ama otuz ay geçtikten sonra kısıtlayıcı düzenleme yok. Ne zamana kadar? Seçim tarihine bir yıl kalana kadar. Dolayısıyla bir buçuk yıllık bir dilim içerisinde seçim yapılmalı diyor. TBMM milletvekilleri sandalyesinde boşalan yerler ara seçimler yapılarak doldurulmak zorundadır diyor. Bunu niye diyor? Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde milletin temsili esastır. Esas olan seçilmiş milletvekilleriyle milletin temsil ediliyor olmasıdır. Bu boşluğu daha fazla boş tutamazsınız diyor” diye konuştu.

TBMM ANAYASAYI MI ÇİĞNEYCEK Mİ?

Devamında “Burada Meclis’in yapacağı iş bunun gününü belirlemektir” diyen Tezcan, Anayasa’nın “TBMM’nin üye tam sayısının yüzde 5’inin yani 30 milletvekili sandalyesinin boşalması hainde üç ay içinde ara seçime gidilir” hükmü uyarınca ise zaten hangi zaman aralığı olursa olsun seçim şartı konulduğunu söyledi. Tezcan, “O maddede esasen 30 milletvekili sandalyesi boşalmışsa o zaman bir yıl sonra da bu ilk 30 ay sınırlamasına bağlı kalmaksızın seçimi yapmak zorundasınız diyor. Ama 30 ay geçtikten sonra bir milletvekilliği de boş olsa, iki milletvekilliği de boş olsa, üç milletvekilliği de boş olsa ara seçime gitmek zorundadır. Aksi halde TBMM, Anayasa’yı çiğneyen bir iradenin temsilcisi haline dönüşür” diye ekledi.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in grup konuşmasında iki somut örnek verdiğini hatırlatan Tezcan, birinci somut örneğe bakıldığında Anayasa’nın 77’nci maddesinde “Beş yılda bir seçim yapılır” ifadesiyle amir hüküm kurduğunu kaydetti. “Mesela Anayasa’nın bu açık amir hükmü üzerine seçim yapılmamalı denebilir mi? Çünkü ‘yapılabilir’ değil ‘yapılır’ diyor. Anayasa seçim yapılmasıyla ilgili takdir yetkisi bırakmamış” vurgusunu yaptı.

Diğer somut örneği ise bizzat şimdiki Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın AK Parti Lideri olarak oluşturduğunu işaret eden Tezcan, 2002 Genel seçimlerinde Erdoğan’ın milletvekili seçilmemesiyle CHP’nin desteğiyle anayasa değişikliği yapıldığını anımsattı. Tezcan, “O zaman Sayın Erdoğan o anayasa değişikliği hükmünden nasıl yararlandı? Anayasa diyordu ki ‘Bir seçim çevresi temsilcisiz bırakılamaz’. Öyle değil mi? Temsilcisiz bırakılamaz dediği için o hükme dayanarak Siirt için seçim yapıldı. Ve şimdi 78’nci maddede ‘TBMM eksik temsille bırakılamaz, belirlediğim sınırlar içerisinde ara seçime gideceksiniz’ diyor. Şimdi eğer siyaset, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin vereceği kararı vermeyerek Anayasa’yı ihlal ediyorsa bunun hesabını millete verecek” dedi.

KENDİ HAKLARI OLUNCA HUKUKA SAYGILILAR

Erdoğan’ın ve dolayısıyla TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un Anayasa şartı bulunsa da ara seçim kararını uygulayamayacağını anlatan Tezcan, “Sayın Erdoğan Cumhurbaşkanı olarak Anayasa’da ve genel hukuk sistemi içerisinde kendisine tanınan hakları kullanma konusunda hukuka saygılı ama hoşuna gitmeyen, işine yaramadığı düşünen noktalarda ise Anayasa’yı ihlal başta olmak üzere hukuk sistemini tanımama tutarlılığını, kararlılığını gösteriyor. Böyle bir maalesef hukuka aykırı davranma kararlılığı var Erdoğan'da. Bunu ancak böyle açıklamak mümkün. Sayın Meclis Başkanı’nın tutumuna gelince çok net biçimde öncelikle Anayasa Mahkemesi kararını da uygulaması gerekir ve Can Atalay’ın da milletvekili olarak görevinin başına dönmesi gerekir. Sayın Meclis Başkanı öncelikle bu konuda meclisin vakarına yakışır pozisyonda tutum alması gerekir” diye konuştu.