İstanbul Sanat Müzesi, Haliç'in kıyısında İbrahim Çallı'yı ağırlıyor
110
GAZETE PENCERE - Türk resminin en büyük isimlerinden İbrahim Çallı'nın 90 eseri İBB Miras ve İBB Kültür'ün katkılarıyla Fatih Sultan Mehmet'in temellerini attığı Haliç Tersanesi yerleşkesi içinde yer alan İstanbul Sanat Müzesi'nde ücretsiz olarak ziyarete açıldı. Sergide, Çallı’nın yorumuyla yer alan Fatih Sultan Mehmet portresini de görmeden geçmeyin.
210
64 eser ve 24 fotoğraf
Sergide, İbrahim Çallı’nın farklı dönemlerini yansıtan 64 yağlı boya ve karışık teknikte eser ile 24 fotoğraf yer alıyor. Serginin küratörü Fahri Özdemir. Portrelerden manzaralara uzanan seçki, Çallı’nın yalnızca resimlerini değil, sanat anlayışını ve döneminin kültürel atmosferini de görünür kılıyor. İstanbul Sanat Müzesi'nin iki katına da yayılan sergiyi dolaşırken birçok koleksiyonerin eserini görme şansınız oluyor.
310
İstanbul Sanat'ın duvarlarında sadece tablolar asılı değil, Çallı hakkında dostlarının ağzından birçok anekdot ve kendi sözleri de yer alıyor. Onlardan birini de Elif Naci'nin anlatımından öğreniyoruz. Atatürk'le çok yakın bir ilişkisi olduğu bilinen İbrahim Çallı'nın yaptığı İBB koleksiyonuna ait olan Atatürk portesi de sergide yerini almış.
“(...) O portre için şöyle anlatır:
Büyük Paşam, sen Türk milletinin ve Çallı’nın gönlündesin, dedim.
O bana ‘Türk milletinin ve Çallı’nın gönlündeki Mustafa Kemal’i mi, karşımdaki Mustafa Kemal’i mi yapacaksın?’ deyince ben de tabii gönlümdeki Mustafa Kemal’i dedim.
Öyleyse yap, dedi ve ayrıldık. Sonra bu resmi yaptım.
Müze açılışında Atatürk resmi görünce:
Fena değil, ama bunun gözlerinden biri sağa, biri sola bakıyor, o neden?
Paşam, siz hem sağı hem solu hem de uzağı gören bir insansınız. İmkân olsaydı bir de arkaya baktırırdım.”
(Elif Naci)
410
Köy Enstitüleri'nin kurucusu bir başka Cumhuriyet münevveri olan Hasan Ali Yücel'in anlattığı manolyalar adeta kokusu burnunuza gelecek şekilde tuvalden size bakıyor.
"Çallı'dan önce, onun çiçeklerini tanıdım.
Galiba Osmanlı Ressamları Cemiyeti'nin sergisinde,
beyaz giyinmiş gelinlik kızlar gibi manolyalar,
koyu yeşillerin içinden tatlı gülücüklerle, sanki içime bakmıştı.
Bu gülen, konuşan, şakalaşan
hayret ve hayranlık telkin eden renklerde meğer,
Çallı İbrahim adlı sanatkâr bir faninin neşeli ruhu parlıyormuş."
Hasan Ali Yücel
510
Ve serginin bir diğer sürprizi "Türkiye Güzeli Keriman Halis Portesi", 1932'de Türkiye Güzeli seçilen Halis'in portesi yağlıboya kontrplak üzerine yapılmış. Sergiye Neslihan - Nigar Zabcı koleksiyonundan eklenmiş. Bu eser aynı zamanda çift taraflı bir çalışma, arka yüzünde farklı bir taslak çalışma var. O zamanın koşulları göz önüne alındığında Çallı'nın malzeme sıkıntısı çektiği düşünülebilir.
610
Bedri Rahmi Eyüboğlu, "Bugün Türk resminde isim yapmış ustaların onda sekizi Çallı öğrencisidir. Birkaç örnek vereyim: Zeki Kocamemi, Hale Asaf, Muhittin Sebati, Halil Dikmen, Cemal Tollu, Nurullah Berk, Eşref Üren, Refik Epikman, Turgut Zaim, Ali Çelebi, Cevat Dereli, Nuri İyem, Şeref Akdik, Mahmut Cûda, Bursalı Şefik…Yukarıda saydığım isimler, şaka maka Türk resminin yarısından çoğu eder." diyerek Çallı'nın esim dünyamızı nasıl şekillendirdiğinden bahseder.
710
İbrahim Çallı'nın Adada Sohbet adlı eserinde iki kadın figürünün masa başında sohbet ettiklerini görüyoruz.Tuval üzerine yağlıboya, 57×65,5 cm boyutlarındaki eser Mustafa Taviloğlu koleksiyonundan sergiye dahil edilmiş.
810
"Sanat insan malıdır. İsterim ki insan olan vatandaş resmi sevsin. Bu iş parayla pulla değildir. İlhamı cemiyet sipariş eder. Sanatkâr da yaratır. Zannetmeyiniz ki Allah’la ressam arasında sıkı fıkı bir dostluk vardır. Hayır!.. Bir gün bile melaikenin gelip kulağıma bir şeyler fısıldadığını görmedim" diyen İbrahim Çallı, 1960 yılında vefat edene dek çalıştı. Ömrünün son günlerinde ise bir Yahya Kemal portresi üzerinde çalışıyordu.
910
Sergide gördüğümüz bu fotoğrafta ise Çallı, kızı Belma ve torunu Mete Taki ile görülüyor. Fotoğraf serginin küratörü Fahri Özdemir'in arşivinden.
1010
“Rengin Hafızası, Fırçanın Ruhu, Renklerle Yaşanmış Tutkulu Bir Hayat: İbrahim Çallı” sergisi, 5 Nisan'a kadar pazartesi hariç her gün 10.00-18.00 saatleri arasında Haliç Tersanesi’nde bulunan İstanbul Sanat Müzesi’nde sanatseverleri bekliyor.
Kaynak:Nilay Can