Grip hızla yayılıyor, uzmanlar uyarıyor: Yetişkinlerde 6 aşı ihmal ediliyor
17
GAZETE PENCERE - Grip vakalarının arttığı bu günlerde uzmanlardan bir uyarı daha geldi: Yetişkinlerde aşı takvimi büyük ölçüde unutuluyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Hülya Kuşoğlu, çocukluk çağı aşılamasında Türkiye’nin iyi bir seviyede olmasına rağmen erişkin aşılamasının aynı yerde olmadığını belirterek, bunun başlıca nedenlerinden birinin “yan etki korkusu” ve önyargılar olduğunu söyledi.
27
Kuşoğlu’na göre asıl sorun şu: Yaş ilerledikçe bağışıklık sistemi zayıflıyor, kronik hastalıkların etkisiyle enfeksiyonlar daha ağır seyrediyor. Bu nedenle erişkin aşıları “tercih değil, ihtiyaç” haline geliyor.
Peki yetişkinlerde hangi aşılar öne çıkıyor? Dr. Kuşoğlu, güncel yaklaşımlara göre altı aşının özellikle önem taşıdığını söylüyor.
Grip aşısı: “Korunmanın en etkili yolu”
Son dönemde yaygınlaşan influenza; yüksek ateş, kas-eklem ağrısı ve kuru öksürükle kendini gösteriyor. Üstelik bazı hastalarda yalnızca birkaç gün süren bir rahatsızlıkla sınırlı kalmıyor; akciğer ve kalp sorunlarına kadar ilerleyebiliyor.
Uzmanlara göre grip aşısı hastalanmadan yapıldığında enfeksiyonu tamamen önleyebiliyor, pek çok kişide de hastalığın daha hafif atlatılmasını sağlıyor. Dr. Kuşoğlu özellikle 65 yaş üstü, hamileler, kronik hastalar, 5 yaş altı çocuklar ve sağlık çalışanlarının grip aşısını ihmal etmemesi gerektiğini vurguluyor.
37
Zatürre aşıları: Tek dozla uzun süreli koruma
Pnömokok bakterisi zatürreden menenjite, sinüzitten ağır enfeksiyonlara kadar birçok hastalığın en sık nedenleri arasında. Bu yüzden risk grubundaki kişiler için zatürre aşıları büyük önem taşıyor.
Dr. Kuşoğlu, Türkiye’de artık 20 alt tipi kapsayan konjuge pnömokok aşısının kullanıldığını belirterek, “tek dozun güncel bilgilere göre uzun süreli koruma sağladığını” söylüyor. Önceden 5 yılda bir yapılan tekrar uygulamasının ise artık gerekli görülmediğini ifade ediyor.
Bu başlık altında bir diğer risk RSV… Kuşoğlu, RSV virüsünün yol açtığı zatürre için 60 yaş sonrası RSV aşılarının uygulandığını, bazı RSV aşılarının doktor önerisiyle gebelikte de yapılabildiğini belirtiyor.
47
Tetanoz-difteri: “Gül dikeni bile tehlike”
Tetanoz denince akla büyük yaralanmalar geliyor ama uzmanlar küçük bir çizikte bile risk olabileceğini hatırlatıyor. Dr. Kuşoğlu, tetanoz bakterisinin doğada çok yaygın olduğunu, bahçede basit bir yaralanmanın bile enfeksiyona davetiye çıkarabileceğini söylüyor.
Çocuklukta yapılan tetanoz-difteri aşısının etkisi yıllar içinde azalabildiği için sağlıklı yetişkinlere 10 yılda bir hatırlatma dozu öneriliyor. Gebelikte ise 27-36. haftalar arasında yapılması, yenidoğan tetanozunu engellemek açısından önemli görülüyor.
57
Hepatit A ve B: “1998’den önce doğanlar özellikle riskte”
Hepatit aşılarının çocukluk aşı takvimine girmesiyle bu hastalıklar daha az görülüyor. Ancak 1998’den önce doğanların önemli bir kısmı çocuklukta bu aşıları olmadığı için yetişkin yaşta korunma ihtiyacı sürüyor.
Hepatit B aşısı 6 ay içinde üç doz, Hepatit A aşısı ise 6 ay içinde iki doz uygulanıyor. Hepatit A kirli su ve gıdalarla bulaşabiliyor; Hepatit B ise siroz ve karaciğer kanseri gibi ağır sonuçlara yol açabiliyor.
67
Zona aşısı: Aylarca süren ağrıya dönüşebiliyor
Zona, çoğu zaman “geçer” diye küçümsense de bazı hastalarda haftalarca hatta aylarca süren şiddetli ağrılara neden olabiliyor. Görme ve işitme kaybı gibi ciddi sonuçlar da ortaya çıkabiliyor.
Dr. Kuşoğlu, Türkiye’de canlı olmayan zona aşısının 2024’ten bu yana uygulandığını belirterek, aşının 6 ay içinde iki doz yapıldığını söylüyor. Özellikle 50 yaş üstü sağlıklı bireyler ile bağışıklık sistemi zayıf olanlara öneriliyor.
77
HPV aşısı: Kanseri önleyen aşılardan biri
Uzmanlara göre insanların yüzde 85’i hayatının bir döneminde HPV ile karşılaşıyor. HPV; genital siğillerin yanında rahim ağzı kanseri başta olmak üzere vajinal, vulvar, anal ve baş-boyun kanserleriyle ilişkilendiriliyor.
Dr. Kuşoğlu, artık 9 HPV türünü kapsayan aşıların uygulandığını, ideal olarak cinsel aktivite başlamadan önce yapılmasının istendiğini ancak sonrasında da aşının önerildiğini söylüyor. HPV aşısı 6 ay içinde üç doz olarak uygulanıyor.
Kaynak:Haber Merkezi