İzmir'de bokaşi uygulamasına ilk haftada 2 bin talep

GAZETE PENCERE - İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ücretsiz bokaşi kompost seti uygulamasına bir haftada yaklaşık 2 bin kişi başvurdu. Mutfak atıkları çöpe gitmek yerine komposta dönüşürken, vatandaşlar hem doğaya katkı sağlıyor hem de projeye yoğun ilgi gösteriyor.

Başvurular, Hemşehri İletişim Merkezi (HİM) üzerinden alınırken, proje ilk olarak Konak ilçesinde Kültür ve Alsancak mahallelerinde hayata geçirildi. Ardından Karşıyaka’da Bostanlı ve Yalı mahalleleri ile Bornova’da Ergene, Erzene, EVKA 3 ve Kazım Dirik mahallelerinde eğitimler verildi ve kompost setleri dağıtıldı.

MEYVE VE SEBZE KABUKLARI, ÇAY VE KAHVE POSALARI

Projeyle birlikte evlerde oluşan meyve ve sebze kabukları, yemek artıkları, çay ve kahve posaları özel kompost kovalarında fermente edilerek yeniden değerlendiriliyor. Oksijenin sınırlı olduğu bu ortamda yararlı mikroorganizmalar sayesinde gerçekleşen fermantasyon süreci, atıkların çürümeden komposta dönüşmesini sağlıyor.

Bu yöntem sayesinde organik atıkların çöp sahalarına gitmesi engellenirken, sera gazı salımı azaltılıyor ve elde edilen ürün toprağın verimini artıran doğal bir düzenleyici olarak kullanılıyor.

“DAHA İLK HAFTADA 2 BİNE YAKIN TALEP GELDİ”

İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı bünyesinde kurulan Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü’nde görevli ziraat yüksek mühendisi Tahsin Alp Aras, projeye beklenenin üzerinde ilgi olduğunu söyledi.

Aras, “Kompost setlerinin alımı yapıldıktan sonra başvurular alınmaya başlandı. Daha ilk haftada yaklaşık 2 bin talep geldi. Vatandaşlarımızın ilgisi gerçekten çok yüksek” dedi.

10 BİN KOVA İLE YOLA ÇIKILDI

Aynı müdürlükte görev yapan ziraat yüksek mühendisi Ferdan Çiftçi ise projenin sadece bir atık yönetimi çalışması olmadığını vurgulayarak, “Küresel iklim krizi ve su sorunu yaşanırken toprağın verimini artırmak çok önemli. Bu projeyle hemşehrilerimizle birlikte uzun vadeli bir dönüşüm başlatıyoruz. İlk etapta 10 bin kova ile yola çıktık, proje büyüyerek devam edecek” diye konuştu.

VATANDAŞLARDAN PROJEYE DESTEK

Kompost setini alan yurttaşlar ise uygulamanın önemli bir farkındalık yarattığını söylüyor. Projeye katılan Sibel Bengisu, uygulamayı “çok değerli bir adım” olarak tanımlarken, “Bu tür çalışmalar sayesinde toprağın ne kadar önemli olduğunu daha iyi anlıyoruz. Emeği geçen herkesi tebrik ediyorum” dedi.

Erkin Özer de projenin yalnızca İzmir için değil, tüm dünya için önemli olduğunu belirterek, “Böyle bir farkındalığın İzmir’den başlaması gurur verici. Bu konuda bilinçlenmek hepimiz için çok kıymetli” ifadelerini kullandı.

Füsun Taşyılmaz ise kompost uygulamasının gelecek nesiller açısından önemine dikkat çekerek, “Toprağın beslenmesi ve sağlıklı bir çevre için bu tür çalışmaların gerekli olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.

APARTMAN YAŞAMINA UYGUN, KOKUSUZ YÖNTEM

Japonca’da “fermente organik madde” anlamına gelen bokaşi kompost yöntemi, kapalı sistem sayesinde koku ve haşere oluşumunu engelliyor. Apartman yaşamına uygun olan sistem, ev ortamında kolayca uygulanabiliyor.

Fermantasyon süreci sonunda elde edilen katı ürün, toprak düzenleyici olarak kullanılırken, oluşan sıvı ise seyreltilerek doğal gübreye dönüştürülebiliyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ekipleri, isteyen vatandaşların ürettiği kompostları toplayarak park, bahçe ve tarımsal alanlarda değerlendirecek. Dileyen yurttaşlar ise elde ettikleri kompostu kendi bahçelerinde, saksılarında ya da yeşil alanlarda kullanabilecek.

BOKAŞİ KOMPOST SETİ NASIL KULLANILIR?

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin dağıtımını yaptığı bokaşi setlerinin kullanım talimatları ise şu şekilde;

1. Musluğu contalar içte–dışta olacak şekilde kovaya takıp somunu sıkın.
2. Süzgeci yerleştirip 3–4 cm mukavva veya baskısız karton ekleyin.
3. Beyaz kâğıt, peçete, renkli viyol ve dergi kullanmayın; fazla kâğıt alt suyu geciktirir
4. 1 ölçek (50 ml) konsantreyi klorsuz suyla 1:10 seyreltip karton–mukavvayı ıslatın; ilerleyen aşamada oran 1:100 olabilir.
5. Klorsuz su kullanın; gerekirse şebeke suyunu bir gece bekletin.
6. Konsantreyi kullanım sonrası ağzı kapalı şekilde buzdolabında saklayın.
7. Atıkları küçük parçalara ayırıp günde tek sefer ekleyin, talaş serpip sıvıyla ıslatın.
8. Mikro-aerobik ortam için eklemeyi tek seferde yapın; sıvı buzdolabında 1 hafta saklanır.
9. Atıklar küçüldükçe bokaşi (bokashi) alt suyu daha hızlı oluşur.
10. Talaş ve seyreltilmiş konsantre eklenen atıkları deliksiz aparatla iyice sıkıştırın; bu fermantasyonu hızlandırır ve kokuyu önler.
11. Kimyasal işlem görmemiş odun talaşı kullanın.
12. Talaş yoksa geçici olarak baskısız karton, mukavva veya buğday kepeği tercih edilebilir.
13. Fermantasyon için atıklar havasız kalmalı; kapak sıkıca kapatılmalı ve ekleme günde tek sefer yapılmalıdır.
14. Kova, doğrudan güneş almayan bir yerde tutulmalıdır.
15. Oda sıcaklığında (yaklaşık 24 °C) mikroorganizmalar verimli çalışır ve alt su zamanında oluşur.
16. Bokaşi alt suyu 15–20 gün içinde gün aşırı alınır, klorsuz suyla 1:100 seyreltilip bitkilere iki sulamada bir verilir.
17. Rengi elma sirkesi gibi, kokusu turşu/sirke olmalıdır; kötü koku ve renk bozulma göstergesidir.
18. Kova günlük kontrol edilir; alt su buzdolabında saklanır ve bozulmuşsa kullanılmaz.
19. Sette iki kova vardır; ilk kova dolup fermantasyona girince ikinci kovayla devam edilir.
20. Dolu kova en az iki hafta kapalı, karanlık ve güneş almayan yerde bekletilir; sıvı gübre bu sürede günlük alınır.
21. Sıkıştırma kapağı kovalar arasında kullanılır; bu nedenle sette tek kapak bulunur.
22. En az 15 gün fermente olan posa, bahçe veya saksıda yaklaşık 30 cm derinliğe gömülür.
23. İki ay sonra bitki dikimine uygun hale gelir; istenirse çıkarılıp başka bir yerde kompost olarak kullanılabilir.