Arnavutluk’ta Trump öfkesi dinmiyor: Halk şantiyeyi bastı

Arnavutluk’ta Trump ailesi destekli Sazan Adası çevresindeki lüks tatil köyü projesine karşı başlayan protestolar yeni bir aşamaya geçti. Çevreciler ve yerel halkın öncülük ettiği gösterilerde protestocuların şantiye alanına giderek bariyerleri aştığı, işçilerin kaldığı barakalar ve inşaat temelleri dahil alandaki geçici yapıları elleriyle söktüğü bildirildi.

Arnavutluk’ta Sazan Adası ve çevresindeki kıyı bölgesinde planlanan lüks tatil köyü projesine yönelik öfke büyüyor. Ivanka Trump ve Jared Kushner’ın desteklediği proje, ülkenin güney sahilinde ekolojik açıdan hassas alanlarda inşa edilmek istenen iki büyük turizm kompleksinden biri olarak tartışma yaratmıştı.

Protestoların son aşamasında göstericiler, proje alanına giderek şantiye bariyerlerini aştı. Bölgeden aktarılanlara göre protestocular, şantiye alanındaki geçici yapıları, işçilerin kaldığı barakaları ve inşaat temellerini elleriyle sökerek alandaki çalışmaları fiilen durdurmaya çalıştı.

BARİYERLERİ AŞTILAR, ŞANTİYEYE GİRDİLER

Protestolar daha önce başkent Tiran’daki hükümet karşıtı gösterilerle ve koruma alanındaki inşaat çalışmalarına tepkiyle gündeme gelmişti. Ancak son gelişmeyle birlikte öfke doğrudan sahaya taşındı. Göstericiler, tatil köyü inşaatı için kurulan bariyerleri aşarak şantiye alanına girdi.

Alanın kamuya kapatılmasına tepki gösteren protestocular, inşaatın ilk aşamasında kurulan geçici yapıları hedef aldı.

İşçi barakaları, şantiye düzenekleri ve temel alanlarının söküldüğü görüntüler, protestoların artık sembolik tepkinin ötesine geçtiğini gösterdi.

ÜLKEMİZ SATILIK DEĞİL

Arnavutluk’taki protestolar, yalnızca bir tatil köyü projesine karşı çevre eylemi olmaktan çıktı. Göstericiler, projeyi “ülkenin doğal mirasının zengin yatırımcılara devredilmesi” olarak görüyor. Özellikle genç kuşak ve diasporadan gelen Arnavutlar, “Ülkemiz satılık değil” mesajıyla meydanlara çıkıyor. Guardian’ın aktardığına göre protestolar liderliksiz ve partiler üstü bir karakter taşıyor.

Göstericiler, yalnızca Kushner-Trump bağlantılı projeye değil, Arnavutluk’taki siyasi düzenin yolsuzluk, şeffaflık eksikliği ve oligark ilişkileriyle anılmasına da tepki gösteriyor.

SAZAN ADASI NEDEN SEMBOLİK

Sazan Adası, Arnavutluk’un tek adası olması nedeniyle ülkede güçlü bir sembolik anlam taşıyor.

Vlore kıyılarının karşısında yer alan ada, Sovyet döneminden kalma eski askeri tesisleri, doğal yapısı, incir ağaçları, çiçeklerle kaplı arazisi ve terk edilmiş yapılarıyla biliniyor.

Yerel halk için Sazan yalnızca bir turizm alanı değil; hafıza, doğa ve kimlik meselesi.

Bu nedenle adanın ve karşı kıyıdaki sahil şeridinin lüks turizme açılması, birçok Arnavut tarafından doğal ve kamusal alanların özel yatırımcılara devri olarak görülüyor.

İLK GERİLİM GÜVENLİK BARİYERLERİNDE YAŞANDI

Tepkiler, inşaat hazırlıkları kapsamında orman kümeleri ve eski kumulların temizlenmeye başlamasının ardından hızla büyüdü.

İlk büyük gerilim, özel güvenlik görevlilerinin halkın girişini engellemek için bölgeye bariyerler kurmasıyla yaşandı.

Guardian’ın aktardığına göre göstericiler bariyerleri aşmaya çalışırken bölgede arbede çıktı.

Bir yerel arazi sahibinin güvenlik görevlileri tarafından kelepçeli halde sürüklendiği görüntüler kamuoyunda büyük öfkeye neden oldu.

Polisin müdahale etmemesi de protestocuların tepkisini daha da artırdı.

PROJE 1,4 MİLYAR EUROLUK YATIRIM OLARAK SAVUNULUYOR

Başbakan Edi Rama hükümeti ise projeyi Arnavutluk’un turizmde üst lige çıkması için kritik bir yatırım olarak savunuyor.

Rama, yaklaşık 1,4 milyar euroluk yatırımın ülkeye istihdam sağlayacağını ve Arnavutluk’u Akdeniz’in en cazip lüks turizm merkezlerinden biri haline getireceğini söylüyor.

Hükümet, projenin çevresel etki değerlendirmesi ve Avrupa Birliği standartlarına uygun şekilde ilerleyeceğini savunuyor.

Ancak protestocular, koruma alanlarında yapılan yasal değişikliklerin stratejik yatırımcıların önünü açtığını, kamu yararının ise geri plana itildiğini düşünüyor.

PROTESTOLAR HÜKÜMETE YÖNELDİ

Başlangıçta doğrudan Sazan ve Zvërnec projelerine odaklanan protestolar, giderek hükümet karşıtı bir karakter kazandı.

Tiran’da Başbakanlık binası önünde her gece “Rama istifa” sloganları atılıyor.

Göstericiler, projeyi yalnızca çevre tahribatı olarak değil, ülkedeki eşitsizliklerin, yolsuzluk iddialarının ve siyasi elitlerin yatırımcılarla kurduğu ilişkilerin sembolü olarak görüyor.

Bu nedenle şantiye alanına girilmesi, protestocular açısından yalnızca bir inşaatı durdurma girişimi değil; “ülkenin satılmasına” karşı doğrudan eylem olarak değerlendiriliyor.

KUSHNER VE IVANKA TRUMP BAĞLANTISI TEPKİYİ BÜYÜTTÜ

Projeye yönelik tepkiyi büyüten unsurlardan biri de yatırımın Trump ailesiyle bağlantısı oldu.

Ivanka Trump ve Jared Kushner’ın projeye öncülük eden yatırımcılar arasında yer alması, özellikle genç protestocuların tepkisini artırdı.

Guardian’a konuşan protestocular, Trump ailesinin Sazan Adası’nı “keşfedilmiş boş bir alan” gibi anlatmasına öfke duyduklarını belirtiyor.

Yerel halk ise bölgenin yüzyıllardır Arnavutların hafızasında yer ettiğini, doğal ve tarihsel kimliğinin lüks turizm projesine indirgenemeyeceğini savunuyor.

“YENİ BİR ARNAVUTLUK İSTİYORUZ”

Protestocuların en sık kullandığı sloganlardan biri “Yeni bir Arnavutluk istiyoruz” oldu.

Bu slogan, hareketin yalnızca çevreci bir eylem olmadığını, ülkenin yönetim biçimine ve kalkınma modeline yönelik daha geniş bir itirazı temsil ettiğini gösteriyor.

Göstericiler; hastaneler, eğitim sistemi, işsizlik, göç ve yolsuzluk gibi sorunlara dikkat çekerek, lüks turizm yatırımlarının toplumun geniş kesimlerine fayda sağlamadığını savunuyor.

Bu nedenle Sazan projesi, Arnavutluk’ta birikmiş toplumsal öfkenin sembolüne dönüştü.

ŞANTİYE EYLEMİ BAŞKA BİR EVRE

Protestocuların şantiye alanına girerek geçici yapıları sökmesi, hareketin seyrinde kritik bir kırılma olarak değerlendiriliyor.

Bu eylem, hükümetin güvenlik politikası ve projenin geleceği açısından yeni bir gerilim yaratabilir.

Başbakan Rama projeden geri adım atmayacağını söylüyor.

Ancak çevreciler, yerel halk ve diaspora destekli protesto hareketi de mücadeleyi sürdüreceğini belirtiyor.

Şantiye alanında yaşanan son gelişme, Arnavutluk’taki krizin yalnızca siyasi söylem düzeyinde kalmayacağını, sahada daha sert eylemlere dönüşebileceğini gösterdi.