Doğal gaz yerine kömür santralleri devreye girmeye başladı

GAZETE PENCERE - Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasalarında yarattığı arz sıkıntısı, dünyayı yeniden kömüre yöneltti. Petrol ve doğal gaz tedarikindeki aksamalara karşı alternatif arayan ülkeler, kömür ithalatını hızla artırırken deniz taşımacılığı maliyetleri de sert yükseldi.

Veri şirketi Kpler’e göre küresel kömür ithalatının mayıs ayında 107 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2017’den bu yana mayıs aylarında görülen en yüksek üçüncü seviye olacak. Normalde kuzey yarımkürede ısınma sezonunun sona ermesiyle nisan ve mayısta yavaşlayan kömür sevkiyatları, bu yıl güçlü talep nedeniyle ivme kazandı.

EN BÜYÜK YÜK KALEMİ KÖMÜR

Argus’un verilerine göre orta ölçekli gemilerde en büyük yük kalemi son aylarda kömür oldu. Kömür taşımacılığı navlun ücretleri mayısta şubata göre ortalama yüzde 50 daha yüksek seviyeye çıktı. Dünyanın en büyük kömür ihracatçısı Endonezya’dan yapılan sevkiyatların maliyeti yüzde 60-75 artarken, Avustralya çıkışlı taşımacılıkta artış yüzde 40-50 seviyesinde gerçekleşti.

Yunanistan merkezli denizcilik şirketi Navios Partners CEO’su Angeliki Frangou, doğal gaz yerine kömür kullanımının hızla arttığını belirterek, “Unuttuğumuzu sandığımız kömür yeniden çok büyük etki yaratıyor. Daha önce beklemediğimiz kadar fazla ülke kömüre yöneliyor” dedi.

Nefes’ten Ömür Kırbaşlı’nın haberine göre, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların azalması, enerji ithalatçısı ülkeleri daha istikrarlı bölgelerden sağlanan yakıtlara yöneltti. Asya ülkelerinde kömür talebi belirgin şekilde yükselirken, daha önce enerji kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışan bazı ülkeler yeniden kömür santrallerini devreye almaya başladı.

KÖMÜR SANTRALLERİ YENİDEN REVAÇTA

Thailand kömür santrallerini yeniden çalıştırırken, South Korea hükümeti sıvılaştırılmış doğal gaza bağımlılığı azaltmak amacıyla kömür santrallerine yönelik mevsimsel kullanım sınırlarını gevşetti. S&P Global verilerine göre Güney Kore, savaşın ilk altı haftasında kömürden elektrik üretimini geçen yılın aynı dönemine kıyasla 4 GW’tan fazla artırdı. Vietnam ve Japan da son iki ayda kömür bazlı elektrik üretimini yükseltti.

Uluslararası armatörler birliği Bimco verilerine göre Japonya, Güney Kore ve Avrupa Birliği’ne yapılan kömür sevkiyatları nisanda yıllık bazda yüzde 27 arttı. Daha uzun taşımacılık rotaları ve gemi yakıtı arzındaki sıkışıklık da navlun fiyatlarını yukarı taşıdı.

Kömür piyasasındaki sıkışıklık, Endonezya’nın nisan başında yürürlüğe giren ihracat kısıtlamalarıyla daha da derinleşti. Bu durum, dünyanın en büyük kömür tüketicisi olan China’ı Avustralya, Rusya ve Güney Afrika’dan daha fazla alım yapmaya itti. Çin’de ayrıca kömürün petrokimya üretiminde kullanıldığı “kömürden kimyasala” tesislerine yönelik talep de arttı. Körfez’deki çatışmaların küresel petrokimya arzında yarattığı açığın, Çin’in bu alandaki üretimini hızlandırdığı belirtiliyor.

Artan talep mart ayında Asya referans kömür fiyatlarını da son iki yılın en yüksek seviyesine taşıdı. Piyasa oyuncuları, yaz aylarında klima kullanımının artmasıyla birlikte kömür fiyatlarında yeni yükselişlerin görülebileceğini ifade ediyor.