Dünya basını mutlak butlan kararını nasıl gördü?

GAZETE PENCERE - CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in kazandığı 38. Olağan Kurultay'la ilgili davada mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) kararı verildi.

Kurultayı geçersiz sayan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, Özgür Özel'in görevden alınıp yerine kurultay öncesindeki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun getirilmesine hükmetti. Mahkemenin kararı dünya basınında da yer buldu.

FINANCIAL TIMES: ERDOĞAN KONTROLÜ SIKILAŞTIRIYOR

İngiltere merkezli Financial Times gazetesi, kararı “Erdoğan’ın iktidarını sıkılaştıracak tarihi bir karar” olarak yorumladı. Gazete kararın, Türkiye’nin en büyük muhalefet partisinin “etkisizleşmesine yol açabileceğini” yazdı.

Haberde, CHP’nin son dönemde kamuoyu yoklamalarında AK Parti ile başa baş gittiği, ancak Cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından partinin “eşi görülmemiş bir yargı baskısıyla” karşı karşıya kaldığı belirtildi.

Financial Times, onlarca CHP’li yetkili hakkında hukuki işlem yapılmasının "demokratik gerileme endişelerini artırdığını" yazdı.

Gazete, "Türkiye’de mahkeme muhalefet liderini görevden aldı, Erdoğan kontrolü sıkılaştırıyor" başlıklı haberinde ayrıca kararın piyasaları sarstığını, Borsa İstanbul’da yüzde 6’yı aşan düşüş yaşandığını ve yatırımcıların siyasi istikrarsızlık kaygısıyla tepki verdiğini aktardı.

Gazete ayrıca Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın aynı gün Londra’da yatırımcılarla temas yürüttüğünü hatırlatarak, kararın piyasalarda hukuk güvenliği ve siyasi öngörülebilirlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığını aktardı.

NEW YORK TIMES: YARGI MUHALEFETİ YENİDEN DİZAYN EDİYOR

ABD'de yayın yapan The New York Times da kararı "Erdoğan’ın rakiplerini zayıflatacak yeni bir hukuki hamle" olarak nitelendirdi. Gazete, CHP yönetiminin görevden uzaklaştırılmasının, muhalefete yönelik kapsamlı bir baskı sürecinin parçası olarak görüldüğünü yazdı.

Haberde, Ekrem İmamoğlu’nun cezaevinde olduğu, çok sayıda CHP’li belediye başkanı ve yöneticinin benzer soruşturmalarla karşı karşıya kaldığı hatırlatıldı.

Ayrıca çok sayıda hukukçunun "Hükümetin, siyasi muhalefeti yeniden şekillendirmek amacıyla mahkemeler üzerindeki etkisini kullandığı’" değerlendirmesine yer verildi. Gazete, kararı hükümetin erken seçim hesaplarıyla ilişkilendirdi.

THE GUARDIAN: ERDOĞAN'A MEYDAN OKUYANLARA SON DARBE

İngiliz gazetesi The Guardian, mahkeme kararını "Erdoğan’a meydan okuyan isimlere yönelik son darbe" şeklinde değerlendirdi. Gazete, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in Türkiye’de muhalefetin yeni yüzü haline geldiğini ve partinin yeniden canlanmasının mimarlarından biri olarak görüldüğünü yazdı.

Guardian, Özel’in görevden alınmasının ardından Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden göreve dönmesinin önünün açıldığını, bunun da CHP içinde yeni krizlere yol açabileceğini belirtti.

Haberde, dava sürecinin, "CHP’yi kontrol altına alma" ve "Erdoğan’a daha uyumlu bir lideri yeniden işbaşına getirme çabası" olarak eleştirildiği kaydedildi.

Gazete ayrıca son dönemde CHP’li belediye başkanlarına yönelik operasyonlara dikkati çekerek, insan hakları örgütü Human Rights Watch’un soruşturmaları, "adalet sisteminin CHP’ye karşı silah olarak kullanılması" şeklinde değerlendirdiğini aktardı.

Özgür Özel’in daha önce Guardian’a verdiği röportajda yaklaşan seçimi, "Türkiye’de otokrasi ile demokrasi arasında referandum" olarak tanımladığı da haberde hatırlatıldı.

DW: ERDOĞAN İÇİN ÖNEMLİ BİR DESTEK

Alman yayın kuruluşu Deutsche Welle (DW), kararı "Erdoğan için önemli bir destek" olarak gördü.

DW haberinde, Özgür Özel döneminde CHP’nin anketlerde AK Parti ile başa baş duruma geldiğini ve Özel'in özellikle Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından düzenlenen kitlesel protestoların siyasi yüzlerinden biri halinde olduğunu vurguladı.

DW, ilk derece mahkemesinin daha önce dava dosyasında "esaslı bir sorun bulunmadığı" yönünde karar verdiğini ancak istinafın bunu bozduğunu hatırlattı.

Haberde son kararın "CHP üyeleri ve seçilmiş muhalefet temsilcilerini hedef alan hukuki süreçlerin son halkası" olduğunu yorumu yapıldı. Ayrıca kararın ardından Türk piyasalarında sert düşüş yaşandığı ve muhalefetin "kaosa sürüklendiği" değerlendirmelerine yer verildi.

LE MONDE: ANKARA'DA YARGISAL DARBE

Fransız Le Monde gazetesi, gelişmeyi "Ankara’da yargısal darbe" ifadesiyle duyurdu. Gazete, CHP yönetiminin yargı kararıyla değiştirilmesinin Türkiye’de siyasi dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Le Monde, ilk derece mahkemesinin daha önce davayı reddettiğini hatırlatarak, üst mahkemenin kararı tersine çevirmesinin Türkiye’de yargı bağımsızlığı tartışmalarını derinleştirdiğini yazdı.

DER SPIEGEL: ERDOĞAN'IN YARGISI MUHALEFETİ FELÇ ETTİ

Alman Der Spiegel dergisi haberinde, "Erdoğan’ın yargısı muhalefeti felç etti" başlığını kullandı. Analizde, kararın Türkiye’de yargı ve siyaset ilişkisi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığı ifade edildi.

Dergi ayrıca kararın Türkiye’de demokratik kurumların işleyişine dair tartışmaları da büyüttüğünü belirtti.

Fransız yayın kuruluşu Euronews, kararın CHP içinde yeni bir yönetim krizine yol açtığını aktarırken, önceki dönem CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden göreve dönmesinin parti içindeki siyasi dengeleri değiştireceğini yazdı. Haberde, kararın muhalefetin cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesindeki stratejik pozisyonunu da etkileyebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Avrupa basınındaki analizlerde en sık kullanılan kavramlardan biri "lawfare", yani hukukun siyasi mücadele aracı olarak kullanılması oldu. Birçok değerlendirmede, CHP kararının İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkındaki yargı süreci ve belediyelere yönelik görevden alma uygulamalarıyla birlikte ele alındığı görüldü.

Brüksel merkezli Avrupa Birliği yayın organları ve analiz platformlarında ise karar, Türkiye’de daha önce belediyelerde uygulanan kayyum modelinin daha geniş bir siyasi zemine taşınması tartışmalarıyla ilişkilendirildi.

Bazı analizlerde, Özgür Özel yönetimindeki CHP’nin 2024 yerel seçimlerinde elde ettiği başarının ardından yeniden yükselen bir siyasi alternatif haline geldiği, mahkeme kararının ise partiyi yeniden eski yönetim yapısına döndürdüğü yorumları yapıldı. Avrupa basınındaki birçok analizde, Türkiye’de siyaset-yargı ilişkilerinin Avrupa kamuoyunda yeniden yoğun biçimde tartışılmaya başlandığı vurgulandı.