İsrail-Lübnan askeri heyetleri ilk kez görüştü

GAZETE PENCERE - Lübnan’da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar sürüyor ve İsrail Lübnan’da yeni operasyonlarla kontrol altında tuttuğu bölgeleri genişletiyor. Bununla birlikte pratikte karşılık bulmayan ateşkes devam ediyor. İsrail ile Lübnan arasında daha önce ABD’de sivil heyetler arasında yapılan üç görüşmenin ardından bu kez askeri heyetler görüştü.

Washington’da, altı üyeli Lübnan askeri heyeti dün İsrail askeri yetkilileriyle bir araya geldi; bu, iki ülke arasında on yıllar sonra gerçekleşen ilk doğrudan askeri görüşme oldu.

ABD Savaş Bakanlığı’dan (Pentagon) dün gece yapılan açıklamada, görüşmelerin “verimli” geçtiği belirtildi, ancak herhangi bir başarı veya kazanımdan söz edilmedi. Açıklamada, görüşmelerin “bölgesel güvenlik ve istikrar için pratik çerçeveler oluşturmaya odaklandığı” ve görüşmelerden elde edilecek “somut sonuçların”, Dışişleri Bakanlığı tarafından önümüzdeki hafta siyasi liderlerle yapılacak müzakerelere doğrudan katkı sağlayacağı ifade edildi.

İsrail ve Lübnan’dan üst düzey yetkililer arasında geçen aydan beri görüşmeler devam ediyor, ancak İsrail’in hedefi olan Hizbullah’ın görüşmelere katılmaması ve sonuçlarını kabul etmeyi reddetmesi görüşmeleri çıkmaza sokuyor.

LÜBNAN-İSRAİL GÖRÜŞMELERİ VE ATEŞKES SÜRECİ

ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın bir diğer cephesi Lübnan’dı. Hizbullah İran’a destek amacıyla İsrail’e yönelik saldırılar gerçekleştirdi ve İsrail de Hizbullah’ı gerekçe göstererek Lübnan’da hava ve kara operasyonlarına başladı. 2 Mart’ta başlayan Lübnan’daki savaş, bu güncel gerekçelerin yanı sıra on yıllara dayanan bir geçmiş ihtilafı da barındırıyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın 29 Mayıstaki açıklamasına göre, İsrail’in 2 Mart’tan bu yana Lübnan’a düzenlediği saldırılarda 3 bin 355 kişi yaşamını yitirdi. Lübnan hükümeti bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının ise 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

ABD-İsrail ve İran arasında 8 Nisan’da ateşkes ilan edilmesinin ardından, 12 Nisan’da ABD’nin arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan heyeti Washington’da bir araya geldi. 34 yıldan sonra ilk kez gerçekleştirilen yüz yüze görüşmenin ardından 16 Nisan’da 10 günlük geçici ateşkes ilan edildi, bu ateşkes 24 Nisan’da 15 gün daha uzatıldı. İsrail ve Lübnan heyetleri arasındaki üçüncü görüşme 14-15 Mayıs tarihlerinde yine ABD arabuluculuğunda Washington’da yapıldı ve geçici ateşkes 45 gün daha uzatıldı. Yeni görüşme turunun Haziran ayının başlarında gerçekleşmesi bekleniyor.

Ancak devam eden ateşkes kararına rağmen, Hizbullah ile İsrail arasında çatışmalar devam etti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan’ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini duyurmuştu.

Bu nedenle ateşkes “kırılgan” olarak nitelendiriliyor. Halihazırda Hizbullah ile İsrail arasındaki gerilim ve ileri sürülen şartlar uzatılan ateşkesi zorlayan en önemli husus olarak değerlendiriliyor.

Hizbullah, İsrail’in Lübnan’dan tamamen çekilmesini şart koşuyor ve aksi halde savaşmaya devam edeceğinin mesajını veriyor. İsrail ise, Hizbullah’ın silahsızlanmasını en öncelikli şart olarak ileri sürüyor. Lübnan heyetiyle görüşmelerde de İsrail ile ABD’nin temel önceliği Hizbullah’ın silahsızlandırılması.

Bu, mevcut görüşmelerin sonuç almasının ne derece zor olduğunu göstermekle birlikte, Lübnan hükümeti üzerindeki baskının düzeyini de gösteriyor.Lübnan hükümeti, bir yandan işgal edilen bölgelerden İsrail’in çıkmasını istiyor öbür yandan ise Hizbullah’ın silahsızlanması meselesini kabul ediyor. Ancak uzun yıllardır iç çatışmalardan, güvenlik risklerinden, ekonomik krizlerden ve merkezi otoritenin yoksunluğundan muzdarip Lübnan hükümeti, İsrail ve Hizbullah ile baş edebilme kapasitesi sınırlı. Buna rağmen Batı destekli Lübnan hükümeti İsrail ile görüşmeleri bir fırsat olarak görüyor ve ülkenin yaşadığı yıkımı durdurabilmenin yollarını arıyor.