Macaristan’ın yeni başbakanı Magyar kimdir?

GAZETE PENCERE - Macaristan’da yapılan genel seçimlerde resmi olmayan sonuçlara göre 16 yıldır iktidarda bulunan Viktor Orbán dönemi sona erdi. Seçimlerden Péter Magyar’ın lideri olduğu Tisza Partisi birinci çıktı. Sandık çıkış verilerine ve ilk hesaplamalara göre Magyar’ın partisi Tisza 199 sandalyeli parlamentoda 136 milletvekili çıkarırken, Orbán’ın partisi Fidesz 56 sandalyede kaldı. Böylece Magyar’ın başbakanlık için yolu açıldı.

Hukuk mezunu olan 45 yaşındaki muhafazakar siyasetçi Peter Magyar, aynı zamanda Avrupa Parlamentosu üyesi. Magyar, yirmi yılı aşkın süre boyunca Orbán’ın lideri olduğu Fidesz partisinin pek bilinmeyen bir ismiydi. Brüksel’de diplomatlık yapmış, devlet kurumlarında üst düzey görevler üstlenmişti. 2023 yılına kadar Fidesz'in önde gelen figürlerinden Judit Varga ile evli olan Magyar, Orbán’a sadakatiyle biliniyordu.

Magyar, 2024 yılında bir çocuk yuvasında işlenen cinsel istismarı örtbas etmekten hüküm giymiş bir kişinin affedilmesiyle patlak veren skandalın ardından Orbán'la yollarını ayırdı. Aynı yıl, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde Macaristan’da oyların yüzde 30'unu alan Tisza adlı yeni bir siyasi hareket kurdu.

Magyar’ın seçim kampanyası büyük ölçüde yolsuzluk, özellikle de milyarlarca avroluk AB fonunun kötüye kullanıldığı iddiaları ve Macaristan'daki yavaş ekonomik büyüme nedeniyle halkta biriken öfkeden beslendi. Orbán'ın demokratik kurumları zayıflattığı gerekçesiyle Macaristan'a yönelik kalkınma fonlarını donduran Avrupa Birliği ile ilişkileri düzeltme sözü verdi.

Magyar ayrıca yaşam standartları ve kötü durumda olan sağlık sistemi gibi konulara da eğildi. Ancak LGBTİ hakları gibi başlıklardan kaçındı ve geçen yıl Budapeşte Onur Yürüyüşü’ne getirilen yasak hakkında sessiz kaldı. Öte yandan, Orbán’ın Rusya'ya yönelik politikasını eleştirirken Moskova'nın Macaristan'a karşı uzun süredir devam eden baskıcı geçmişine vurgu yaptı; fakat Ukrayna'daki savaştan bahsetmekten özellikle kaçındı.

Magyar, Orbán'ın karşısına çıkan ilk sağcı muhalefet lideri değil. 2022 genel seçimlerinde, Orbán karşıtı muhalefet partileri, yedi çocuklu, muhafazakar, dindar ve küçük bir kasabanın belediye başkanı olan Peter Marki-Zay'ın etrafında birleşmişti. Ancak bu girişim başarısızlıkla sonuçlandı; iktidardaki Fidesz partisi, medya imparatorluğunu kullanarak Marki-Zay'ı Macarları Ukrayna'da Rusya'ya karşı savaşmaya göndermek isteyen bir savaş kışkırtıcısı olarak gösterdi ve ezici bir zafer kazandı.

Macaristan'da ilk sonuçlar: 16 yıllık Orban iktidarı sona eriyor