Veriler alarm veriyor: Nüfusa göre eğitim planı

GAZETE PENCERE - Türk Eğitim Derneğinin düşünce kuruluşu TEDMEM tarafından hazırlanan 2025 Eğitim Değerlendirme Raporu yayımlandı.

Rapora göre 2024-2025 döneminde sınıf tekrarı oranları genel liselerde %18,5’e, mesleki teknik liselerde %28,5’e, imam hatip liselerinde ise %30’a ulaştı.

Örgün eğitimden açıköğretim liselerine geçişte en büyük payı 9. sınıflar aldı; bu gruptaki geçişler bir yılda yaklaşık üç kat artarak 47 bin 491’e yükseldi ve toplam geçişlerin %58,4’ünü oluşturdu. Buna karşılık, 12. sınıfların açıköğretime geçiş oranı dört kat azaldığı belirtildi.

Raporda, Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde geliştirilen Erken Uyarı Sistemi’nin ülke genelinde yaygınlaştırılmasının, okuldan kopma riski taşıyan öğrencilerin tespiti açısından kritik olduğu vurgulandı.

SINAV TEKRARLARI KRONİKLEŞTİ

2025 YKS verileri ise sınav tekrarlarının artık alışkanlık haline geldiğini gösterdi. Bir programa yerleşenlerin yalnızca %30,12’si lise son sınıf öğrencilerinden oluşurken, yerleşen her 10 adaydan 7’si sınava tekrar giren adaylar oldu.

Lise son sınıftaki 812 bin adayın %48,57’si tercih yaptı; sadece %16,46’sı dört yıllık lisans programlarına yerleşebildi. Bu tablonun; puan beklentileri, istihdam belirsizliği, ekonomik şartlar ve mesleki rehberlik eksikliğiyle ilişkili olduğu belirtildi.

"OKUL KAYITLARI DÜŞECEK"

Raporun en çarpıcı kısmı ise nüfus verilerine ilişkin tespitler oldu. TÜİK verilerine göre doğum sayısı 2014’te 1 milyon 351 binden 2024’te 937 bin 559’a gerileyerek son on yılda %30,6 azaldı. Bu eğilimin 2030’da ilkokula başlayacak öğrenci sayısını %21 düşüreceği ifade edildi.

TEDMEM, bütçe, derslik, öğretmen planlaması ve yükseköğretim kontenjanlarının demografik gerçekler ışığında yeniden ele alınmasını; yalnızca uluslararası öğrenci artışına dayalı yaklaşımlar yerine üniversite kapasitesinin gözden geçirilmesi ve hayat boyu öğrenmenin güçlendirilmesini öneriyor.