AB’den ihracatçıya yeni şart: “Dijital Ürün Pasaportu” olmayan ürün gümrükten geçemeyecek

GAZETE PENCERE - Bu değişiklik, özellikle Avrupa’ya satış yapan Türk firmaları için yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Çünkü artık mesele sadece “kaliteli üretmek” ya da “zamanında teslim etmek” değil; ürünün ham maddesinden geri dönüşümüne kadar uzanan veriyi şeffaf biçimde ortaya koymak gerekiyor.

AB tarafı bu pasaportu, sürdürülebilirlik hedefleriyle birlikte bir tür yeni “gümrük filtresi” olarak görüyor.

“BU BİR BELGE DEĞİL, YENİ TİCARET REJİMİ”

Doç. Dr. Şenay Balbay, Dijital Ürün Pasaportu’nun (DPP) yalnızca teknik bir zorunluluk gibi görülmemesi gerektiğini vurguladı. Balbay’a göre DPP, ürünün ham maddesinden geri dönüşümüne kadar tüm yaşam döngüsünü kayıt altına alan bir sistem.

Balbay, “2026 itibarıyla bu veri setini sunamayan ürünlerin AB gümrüklerinden geçişi imkânsız hale gelecek” diyerek, firmalar için bunun bir tercih değil zorunluluk olduğunu söyledi. Şirketlerin yaşam döngüsü analizlerini (LCA) bilimsel temellere oturtmasının ve verilerini uluslararası denetim standartlarıyla doğrulatmasının gerektiğini ifade etti.

“DİJİTAL VİZE ALAMAZSANIZ, ÜRÜN GÜMRÜKTE KALIR”

Sürece dair bir uyarı da İnovakademi Kurucusu Gökhan Erol’dan geldi. 35 yıllık dış ticaret deneyimine dikkat çeken Erol, Türk sanayicisinin çoğu zaman değişen regülasyonların yarattığı “görünmez gümrük duvarlarını” geç fark ettiğini savundu.

Erol’a göre Dijital Ürün Pasaportu, ihracatçı için bir “dijital vize” anlamına geliyor: “Bu vizeyi alamazsanız malınız gümrükte kalır, rakipleriniz sizin rafınıza yerleşir.”

Erol, özellikle Bursa, Gaziantep, Kocaeli ve İstanbul gibi üretim merkezlerinde faaliyet gösteren tekstil, otomotiv ve kimya sektörlerinin bu değişiklikten doğrudan etkileneceğini söyledi. “Bekleyip görme dönemi bitti” diyen Erol, artık firmaların DPP’ye uyum için hızlı hareket etmesi gerektiğini savundu.

İHRACATTA YENİ EŞİK: VERİYİ SUNAMAYAN PAZARI KAYBEDEBİLİR

DPP uygulaması, Türk ihracatçısı açısından sadece teknik bir “uyum” başlığı değil; Avrupa pazarında rekabetin kurallarını değiştiren bir eşik olarak yorumlanıyor. Çünkü AB, önümüzdeki dönemde ürünün yalnızca fiyatına ve kalitesine değil, üretim sürecine dair izlenebilirliğe ve sürdürülebilirlik verisine de bakacak.