Devlet desteği yolda: Gündelik çalışanlara emeklilik yolu açılıyor

GAZETE PENCERE - Türkiye'de ev hizmetlerinde çalışanların sosyal güvenceye kavuşması için uygulanan sigorta sistemi, çalışanlara emeklilik imkânı sunarken işverenlere de çeşitli mali avantajlar sağlıyor.

Çalışılan gün sayısına göre değişen prim yükümlülükleri, sağlanan indirimler ve istihdam teşvikleri, evinde yardımcı çalıştıranların maliyetlerini doğrudan etkiliyor.

Ev hizmetlerinde çalışanlar için iki farklı sigorta uygulaması bulunuyor. Hangi uygulamanın geçerli olacağı, çalışanın aynı evde ay içerisinde kaç gün çalıştığına göre belirleniyor.

AYLIK ÖDEME TUTARI BELLİ OLDU

Ayda 10 günden az çalışanlar için iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında günlük 22,02 lira prim ödeniyor. Bu kapsamda çalışanlar, istemeleri halinde emeklilik primlerini kendileri yatırabiliyor. Bunun için aylık 11 bin 65 lira 5 kuruş ödeme yapılması gerekiyor.

Ev hizmetlerinde ayda 10 gün veya daha fazla çalışanlar için uzun vadeli sigorta primi yatırılması gerekiyor. Bu yıl işçinin günlük brüt ücretinin yüzde 38,75'i oranında prim ödeniyor. Brüt asgari ücretin 33 bin 30 lira olduğu hesaplamaya göre, 30 gün çalışan bir kişi için aylık 12 bin 799 lira 13 kuruş prim ödenmesi gerekiyor.

PRİM İNDİRİMİ...

Bu indirimle prim oranı yüzde 36,75'e düşüyor. Böylece 30 gün çalışan bir işçi için ödenecek prim 12 bin 138 lira 53 kuruşa geriliyor. Aylık prim maliyeti 660,60 lira azalıyor.

Evinde yardımcı çalıştıranlar, belirli koşulları sağlamaları halinde işveren primi desteğinden de yararlanabiliyor. Devlet tarafından sağlanan teşvik kapsamında genç, kadın ve mesleki belge sahibi kişileri istihdam eden işverenlerin prim yükü azaltılıyor. Teşvikten yararlanılabilmesi için sigortalının 18 yaşından büyük olması ve işe alındığı tarihten önceki 6 aylık dönemde işsiz bulunması gerekiyor.

Ayrıca işverenin aylık prim ve hizmet belgesini yasal süresinde vermesi, primlerini zamanında ödemesi ve varsa yapılandırılmış veya taksitlendirilmiş borçları dışındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor. Sigortalının, işe alındığı tarihten önceki son 6 aylık dönemde SGK'ya bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması da şartlar arasında bulunuyor.Teşvikten yararlanmak için çalışan yıl sonuna kadar işe alınmalı.

ŞARTLARIN SAĞLANMASI HALİNDE İŞVEREN 2 YIL PRİMİ ÖDEMEYECEK

Şartların sağlanması halinde 2 yıl süreyle işveren primi ödenmiyor. İşe alınacak bakıcının son 6 aydır herhangi bir işte çalışmamış olması ve İŞKUR'a kayıtlı işsiz olması durumunda ise teşvik süresi 6 ay daha uzatılarak 30 aya çıkıyor.

Evde yardımcı çalıştıranlara yönelik bir diğer uygulama da asgari ücret desteği. Ay içerisinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıranlar, aylık 1.270 lira asgari ücret desteğinden yararlanabiliyor.Ancak destekten yararlanabilmek için bazı koşullar bulunuyor.

Geçen yıl da işçi çalıştırmış olan işverenlerin, destekten yararlanacakları ayda çalıştırdıkları işçi sayısını geçen yılın aynı ayında çalıştırdıkları işçi sayısının altına düşürmemesi gerekiyor.

Ev hizmetlerinde çalışanlar İş Kanunu'na değil, Türk Borçlar Kanunu'na tabi bulunuyor. Bu nedenle ev hizmetlerinde çalışanların kıdem tazminatı alma imkânı bulunmuyor. Ancak çalışanların yıllık ücretli izin hakkı bulunuyor. Ayrıca ev hizmetlerinde çalışanlara işten ayrılmadan önce bildirim yapılması gerekiyor. Bildirim sürelerine uyulmaması halinde, bu sürelere karşılık gelen ücretin ödenmesi gerekiyor.

Ev hizmetlerinde çalışanların işten ayrılması veya işten çıkarılması durumunda uygulanacak bildirim süreleri, çalışma süresine göre değişiyor.1 yıla kadar çalışanlar: 2 hafta

1 yıldan 5 yıla kadar çalışanlar: 4 hafta

5 yıldan fazla çalışanlar: 6 hafta

Bu sürelere uyulmaması durumunda ilgili süreye karşılık gelen ücretin ödenmesi gerekiyor.Ev hizmetlerinde çalışanların yıllık ücretli izin hakları da çalışma süresine ve yaşlarına göre belirleniyor.

En az 1 yıl çalışanlar 2 hafta ücretli izin hakkına sahip oluyor. 18 yaşından küçük veya 50 yaşından büyük çalışanlar ise en az 3 hafta ücretli izin kullanabiliyor.
Evde çalışanların haftada bir gün tatil hakkı da bulunuyor.
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekiyor.