Maaşı yatan çalışan ilk iş ne yapıyor?

GAZETE PENCERE - Hopi’nin 1.500 kullanıcının katılımıyla gerçekleştirdiği Hopi Pulse araştırmasının ilk sonuçları, maaşın ay içindeki kullanımında dikkat çekici farklılıklar olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 88’i maaşını öncelikle zorunlu harcamalara ayırırken, yüzde 90’ı kendisini mutlu edecek küçük alışverişlerden tamamen vazgeçmiyor. Araştırmaya göre kadınların maaşı erkeklere kıyasla daha erken tükenirken, zorunlu harcamaların ardından bütçeden ayrılan payda giyim açık ara ilk sırada yer alıyor.

Katılımcıların yüzde 59’unu erkekler, yüzde 41’ini kadınlar oluşturdu. Gelir grupları üç segmentte ele alınırken segmentlerin oluşturulmasında Türk-İş’in açıkladığı yoksulluk sınırı referans alındı. Hopi Pulse, kullanıcıların tüketim eğilimlerine ilişkin beyanlarını düzenli aralıklarla takip ederek zaman içindeki değişimi ortaya koymayı amaçlayan bir araştırma serisi olarak kurgulandı. Hopi ekosistemindeki alışveriş verileri ise ilerleyen dönemlerde anonim ve istatistiksel düzeyde değerlendirilerek araştırmayı derinleştirecek ayrı bir katman olarak Pulse’a dahil edilebilecek.

MAAŞIN İLK DURAĞI SORUMLULUKLAR

Cumhuriyet’in haberine göre, araştırmanın en net sonuçlarından biri maaşın hesaba yattığı ilk anda ortaya çıkıyor. Katılımcıların yüzde 71’i öncelikle kira, fatura ve kredi/kredi kartı gibi düzenli ödemelere, yüzde 17’si ise market gibi temel ihtiyaçlara yöneliyor. Böylece her 100 kişiden 88’inin maaşı gelir gelmez ilk durağı mevcut yükümlülükler ve temel ihtiyaçlar oluyor. Maaşının bir kısmını öncelikli olarak birikim veya yatırıma ayırabilenlerin oranı ise yüzde 8’de kalıyor.

18-25 yaş grubunda da zorunluluklar belirgin. Bu grubun yüzde 37’si düzenli ödemeleri, yüzde 33’ü ise market gibi temel ihtiyaçları ilk sıraya koyuyor. Böylece gençlerin yüzde 70’i maaşı gelir gelmez önceliğini düzenli ödemelere veya temel ihtiyaçlara veriyor.

MAAŞIN AY İÇİNDEKİ ÖMRÜ DEĞİŞİYOR

Maaşın ay içindeki ömrüne bakıldığında araştırmanın en dikkat çekici karşıtlıklarından biri ortaya çıkıyor. Katılımcıların yüzde 25’i maaşının ilk 7 günde tükendiğini söylerken, yüzde 24’ü ay sonunda hâlâ elinde harcanmamış bir miktar kaldığını belirtiyor. Birbirine çok yakın büyüklükteki bu iki grup, aynı maaş gününün katılımcılar arasında oldukça farklı bütçe deneyimlerine dönüşebildiğini gösteriyor.

Gelir gruplarında beklenen fark görülse de maaşın ayı tamamlayamaması yalnızca bir gelir grubuyla sınırlı değil. Gelir -1 grubundaki katılımcıların yüzde 68’inin maaşı ilk üç haftada tükenirken, ay sonunda maaşından harcanmamış para kaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 18. Gelir -2 grubunda ise ay sonunda elinde para kaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 32. Başka bir ifadeyle bu grupta da katılımcıların yaklaşık üçte ikisi ay sonuna maaşından harcanmamış para bırakamadığını belirtiyor.

KÜÇÜK ALIŞVERİŞLERDEN VAZGEÇİLMİYOR

Maaşın büyük bölümü zorunlu harcamalara ayrılsa da katılımcıların kendilerini mutlu edecek küçük alışverişlerden tamamen vazgeçmediği görülüyor. Katılımcıların yüzde 90’ı kendisini mutlu edecek küçük alışverişleri her zaman ya da zaman zaman yapmayı sürdürüyor. “Hiç yapmam” diyenlerin oranı ise yüzde 10’da kalıyor.

18-25 yaş grubunda bu davranış daha belirgin. Bu yaş grubunda “hiç yapmam” yanıtını veren katılımcı bulunmazken, grubun yüzde 52’si kendisini mutlu edecek küçük bir alışverişi her maaş döneminde yaptığını belirtiyor.

KADINLARIN MAAŞI ERKEKLERE GÖRE DAHA ERKEN TÜKENİYOR

Araştırmanın en belirgin ayrışmalarından biri kadınlarla erkekler arasında görülüyor. Maaşını ilk 7 günde tükettiğini söyleyenlerin oranı kadınlarda yüzde 31 iken erkeklerde yüzde 21. Ay sonunda elinde harcanmamış bir miktar bırakabildiğini söyleyenlerin oranı ise erkeklerde yüzde 27, kadınlarda yüzde 21.

Fark 26-35 yaş grubunda daha da açılıyor. Bu yaştaki kadınların yüzde 40’ı maaşının ilk haftada tükendiğini söylerken erkeklerde oran yüzde 24. Gelir -2 grubunda da ay sonunda elinde para kaldığını söyleyen erkeklerin oranı yüzde 38, kadınların oranı yüzde 24.

ZORUNLU HARCAMALARIN ARDINDAN GİYİM İLK SIRADA

Fatura ve temel giderlerin ardından katılımcıların kendilerine ayırabildiği bütçede giyim yüzde 49 ile açık ara ilk sırada yer alıyor. Dışarıda yemek/restoran yüzde 13 ile ikinci sırada bulunurken kozmetik ve seyahat de öne çıkan kategoriler arasında.

Bütçeden kısmak gerektiğinde de giyim dikkat çekiyor. Katılımcıların yüzde 78’i kategoriler içerisinde vazgeçmekte zorlandığı harcama alanları olduğunu belirtirken, giyim yüzde 19 ile en çok korunan kategori olarak ilk sırada yer alıyor. Gerektiğinde bütün kategorilerden kısabileceğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 22.