Nas ekonomisi” KİT’leri vurdu: 53 kamu kuruluşu bir yılda 86,5 milyar TL faiz ödedi

GAZETE PENECERE- Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Çorum Milletvekili ve TBMM KİT Komisyonu Üyesi Mehmet Tahtasız, Sayıştay’ın 2024 yılı raporları üzerinden Kamu İktisadi Teşekkülleri’nin (KİT) faiz yükünü gündeme taşıdı. Tahtasız, 102 KİT’ten 53’ünün yalnızca bir yılda 86 milyar 566 milyon 144 bin lira faiz ödediğini açıkladı.

2024 yılında 34 KİT’in toplamda 168,5 milyar lira zarar ettiğini hatırlatan Tahtasız, kamu işletmelerinin büyük bölümünün faiz sarmalına girdiğini belirtti. Tahtasız, yaşanan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:

“102 KİT’ten 53’ü yani yarısından fazlası faiz sarmalına girmiş"

“102 KİT’ten 53’ü yani yarısından fazlası faiz sarmalına girmiş durumda. 53 KİT, 2024 yılında 86 milyar 566 milyon 144 bin lira faiz ödemiş. Ekonomist Cumhurbaşkanı’nın ‘nas ekonomisi’ vatandaşı olduğu kadar KİT’leri de vurdu. KİT’ler artık kendini çeviremez noktaya geldiği için bankalardan yüklü miktarda kredi kullanıyor ve her yıl milyonlarca lira faiz ödüyor. Bu faiz sarmalı KİT’leri zarar ettiriyor. Liyakatsiz kadrolar ne bu ülkeyi ne de kamu kuruluşlarını yönetebiliyor.”

Faiz rekoru TMO’da

Sayıştay’ın 2024 yılı raporlarına göre, en yüksek faiz ödemesi 19 milyar 127 milyon lira ile Toprak Mahsulleri Ofisi’nde (TMO) gerçekleşti. TMO’yu 13 milyar 621 milyon lira ile BOTAŞ izledi. Üçüncü sırada 10 milyar 954 milyon liralık faiz ödemesiyle TOKİ yer alırken, Türkiye Şeker Fabrikaları 8 milyar 92 milyon lira ile dördüncü, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ise 6 milyar 738 milyon liralık faiz ödemesiyle beşinci sırada yer aldı.

KİT’lerin yarısından fazlası faiz ödüyor

Devlete ait 102 KİT’ten 53’ünün 2024 yılında faiz ödemesi yaptığına dikkat çeken Tahtasız, özellikle son üç yılda hızla yükselen kredi faizlerinin kamu işletmelerini bankalara bağımlı hâle getirdiğini söyledi. Tahtasız’a göre KİT’ler, faaliyet gelirlerinin önemli bir bölümünü faiz ödemelerine ayırmak zorunda kaldı ve bu durum zararları daha da büyüttü.

“Kamunun kaynakları faize aktarılıyor”

2026 yılında her 5 liralık verginin 1 lirasının faize gideceğini ve toplam 2,7 trilyon liralık faiz ödemesinin vatandaşın cebinden çıkacağını hatırlatan Tahtasız, eleştirilerini şu sözlerle sürdürdü:

“İmam ne yaparsa cemaat de onu yapıyor. İktidarın atadığı bürokratlar üretimlerini artırmak, kârlılığı sağlamak yerine tıpkı hükümet edenler gibi yüksek faizli krediye yöneliyor ve kamunun kaynaklarını faize aktarıyor. Bu düzen Sayın Erdoğan’ın yarattığı faiz ekonomisinin sonuçlarıdır. Cumhuriyet döneminde kurulan fabrikaları sattıkları yetmezmiş gibi ayakta kalan KİT’leri de faiz sarmalına sokarak batırıyorlar ve sonraki adımda da özelleştirmek istiyorlar.”

Faiz ödeyen KİT’ler listesi

2024 yılında faiz ödeyen kamu iktisadi teşekkülleri arasında Toprak Mahsulleri Ofisi, BOTAŞ, TOKİ, Türkiye Şeker Fabrikaları, Türkiye Petrolleri, Türkiye Kömür İşletmeleri, ÇAYKUR, TCDD, TEİAŞ, EÜAŞ, TİGEM, PTT ve TÜRKŞEKER gibi çok sayıda stratejik kurum yer aldı. Toplam faiz ödemesi ise 86 milyar 566 milyon 144 bin 523 lira olarak kayıtlara geçti.