Özgür Erdursun'dan kademeli emeklilik açıklaması: Yaş şartı korunur ama...

GAZETE PENCERE - Youtube programında konuşan Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, EYT kapsamı dışında kalan vatandaşlar ile yaptığı görüşmelerden çarpıcı örnekler paylaşarak hem doğum borçlanması hem de Bağkur–SSK statü geçişleri konusunda uyarılarda bulundu.

Erdursun, özellikle “bilinçsiz yapılan borçlanmalar” ve “yanlış statüde uzun süre prim ödeme” konularının emeklilikte ciddi kayıplara yol açabileceğini söyledi.

BORÇLANMA ÖDEMESE DE EMEKLİ OLABİLİR

Erdursun’un aktardığı örneklerden biri 1987 doğumlu, 2006 sigorta başlangıçlı bir kadın çalışan oldu. Kişinin:

4A kapsamında: 2.863 gün

Banka sandığına tabi: 2.034 gün

Toplam: 4.897 gün primi bulunuyor.

Aynı zamanda şirket ortağı olan ve sigortalı çalışan kadın, 360 gün doğum borçlanması yapmış ancak ödeme gerekçesini net açıklayamamış.

"58 yaşında, yani 2045 yılında emekli olacak. Önümüzde yaklaşık 19 yıl var. Zaten 4.897 günü var. Doğum borçlanmasını hiç ödemese de emekli olabilecek durumda."

Ayrıca, "25 yıllık sigortalılık süresi” kavramının yanlış anlaşıldığını vurgulayarak "25 yıl prim ödemek demek değildir. İlk sigorta başlangıcından itibaren geçmesi gereken süreyi ifade eder. 25 yıl dolu dolu prim ödemek 9.000 güne karşılık gelir" dedi.

BAĞ-KUR FAKTÖRÜ

Kadının şirket ortağı olması nedeniyle Bağkur riskine dikkat çeken Erdursun, "Son 2.520 günün 1.261 gününden fazlası Bağkur olursa emeklilik şartları 4A’dan çıkar, Bağkur’a döner. Bu da 9.000 gün şartı demek" diyerek son 2.520 gün kuralının hayati olduğunu belirtti.

Ayrıca şirket ortaklığı devam ettiği sürece, yaş gelmese bile Bağkur primi ödenmeye devam edileceğini vurguladı. 19 yıl boyunca Bağkur ödenmesi halinde hem gün sayısının hem de maliyetin ciddi şekilde artacağını ifade etti.

Kademeli emeklilik sorusuna da açık yanıt veren Erdursun, "Kısa vadede böyle bir düzenleme beklemiyorum. Çıksa bile EYT gibi yaş şartını tamamen kaldıran bir sistem olmaz. Muhtemelen yaş şartı korunur ama biraz aşağı çekilir" diyerek kademeli bekleyenlere kötü haberi verdi.

2006 girişli bir sigortalı için yaşın 50’li yaşlara çekilmesi halinde bile emekliliğin yine uzun yıllar sonrasına kalacağını belirtti.

Bir diğer örnek ise 1973 doğumlu bir erkek çalışan oldu. İlk sigorta başlangıcı 11 Haziran 1990 olmasına rağmen bunu yıllarca bilmediğini aktaran Erdursun, "17 yaşındayken kısa süreli bir işte çalışmış, bir ay sonra bırakmış ve başlangıcını unutmuş. 2018’de e-Devlet’ten kontrol ettiğinde 1990 girişini görüyor" Bu başlangıca göre 47 yaşında ve 5.450 günle emekli olma hakkı bulunduğunu, primleri tamam olsaydı 2019’da emekli olabileceğini belirtti.

Ancak şu anda 2.835 günü bulunan sigortalının iki çocuk için doğum borçlanması yapması halinde yaklaşık 507 bin TL ödemesi gerektiğini söyleyen Erdursun, "507 bin lira ödeyip iki yıl erken emekli olacak. Ama iki yıl erken emekli olduğunda alacağı toplam maaş yaklaşık 480 bin lira. Yani ödediği para, elde edeceği avantajdan fazla" diyerek tabloyu özetledi.

Bu nedenle doğum borçlanmasını önermediğini belirten Erdursun, 3.600 günü tamamlayıp son 1.261 günü 4A kapsamında planlayarak 58 yaşında emekliliğin daha mantıklı olduğunu ifade etti.

Erdursun, şirket ortağı olan bir beyaz yaka örneğinde de önemli bir noktaya değindi. 15 yıl tavandan SSK’lı çalışıp son 5 yıldır Bağkur ödeyen bir kişinin 20 yıl daha en düşük Bağkur primi ödemesi halinde ciddi maaş kaybı yaşayabileceğini söyledi.

Erdursun, "Bağkur’dan en düşük primle emekli olunduğunda maaş, SSK’ya kıyasla yaklaşık yüzde 30–35 daha düşük olabilir" diyerek emekli olacak vatandaşları uyardı.

Erdursun, "Sigorta başlangıcınızı, gün sayınızı ve hangi statüden emekli olacağınızı mutlaka kontrol edin. Küçük bir detay, 10–12 yıl geç emekliliğe neden olabilir" dedi.

Özellikle kadınların doğum borçlanmasını her durumda avantajlı sandığını belirten Erdursun, her borçlanmanın kazanç sağlamayabileceğini, bazı durumlarda ödenen tutarın elde edilecek faydadan daha yüksek olabildiğini söyledi.