5 bin yıllık kent Yassıtepe:"İzmir’in içinde bir Troya"

GAZETE PENCERE- İzmir’in Bornova ilçesinde, Yeşilova Höyüğü’nün yanı başındaki Yassıtepe Höyüğü’nde yürütülen kazılar, yaklaşık 5 bin yıl önce bölgede gelişmiş bir kent yaşamının bulunduğuna ilişkin yeni bulgular ortaya çıkardı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ege Üniversitesi adına Doç. Dr. Zafer Derin başkanlığında sürdürülen ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de destek verdiği kazılarda; surlarla çevrili, tapınakları, depoları, üretim alanları ve işlikleri bulunan planlı bir yerleşimin izleri gün yüzüne çıkarılıyor.

“İZMİR’İN BİR TROYA’SI”

Yassıtepe’nin Troya’nın en erken dönemleriyle çağdaş olduğunu belirten Derin, “O dönemde düzenli bir kent kuruluyor buraya. Tapınakları, depo alanları, üretim yerleri, işlikleriyle birlikte yelpaze şeklinde bir kent yerleşimi kuruyorlar. Dışında da sur var. Bu hemen hemen Troya’nın en eski dönemiyle çağdaştır. Yani İzmir’in bir Troya’sı diyebiliriz buraya” dedi.

Kazılarda ortaya çıkarılan büyük depolama küpleri, bronz üretimine ilişkin bulgular ve çanak çömlekler, yerleşimde güçlü bir üretim ve ticaret düzeninin bulunduğuna işaret ediyor. Yassıtepe’nin ticari ilişkilerinin İç Batı Anadolu’dan kıyı Ege’ye ve deniz aşırı bölgelere kadar uzandığı değerlendiriliyor.

ÜZÜM, İNCİR VE ZEYTİN AYNI TARİHSEL TABLODA

Yerleşimde daha önce üzüm çekirdekleri, kurutulmuş üzüm, pekmez ve incire ilişkin kalıntılar bulunmuştu. 2026 kazılarında yaklaşık 5 bin yıllık zeytin çekirdeklerinin de ortaya çıkarılmasıyla Ege ekonomisinin sonraki dönemlerde simgesi haline gelen üzüm, incir ve zeytinin aynı yerleşimdeki izlerine ulaşıldı.

Derin, üzümün farklı biçimlerde kullanıldığına dikkat çekerek, “Üzümün her türlü formunun burada kullanıldığını ve ticari hayata katıldığını görüyoruz. Bornova deyince aklımıza Bornova Misketi gelir. Belki de Bornova Misketi’nin doğduğu noktadayız” diye konuştu.

MİKEN MEZARI VE İKİ SİLİNDİR MÜHÜR

Kazılarda Miken kültürüyle ilişkilendirilen mezarlar da ortaya çıkarıldı. Büyük küplerin içine yerleştirilen ölülerin yanına kaplar ve takılar bırakıldığı belirlendi. Derin, bu mezarların bölgeye ticaret amacıyla gelen Mikenlilere ait olabileceğini düşündüklerini söyledi.

2026 çalışmalarında açığa çıkarılan mezarlardan birinde ise iki silindir mühür bulundu. Mühürlerin Yassıtepe’nin ticari ve sosyal ilişkilerine ilişkin yeni bilgiler sağlayabileceği değerlendiriliyor.

5 BİN YILLIK DEPREMİN İZLERİ DUVARLARDA

Yassıtepe’de MÖ 2800 dolaylarında meydana geldiği değerlendirilen büyük bir depremin izlerine de rastlandı. Bazı yapı duvarlarının yatay hareket nedeniyle “S” biçiminde deforme olduğu tespit edildi. Derin, insanların deprem sırasında eşyalarını dahi alamadan yerleşimi terk etmiş olabileceğini belirterek, “İzmir’in acı gerçeği buradaki yaşamın da sonu olmuş” dedi.

Kazı başkanı, Yassıtepe ve Yeşilova’nın birlikte önemli bir arkeoloji alanına dönüştürülebileceğini belirterek Yassıtepe için, “İzmir’in bir Troya’sı diyebiliriz buraya” ifadelerini kullandı.