HPV sanılandan çok daha yaygın: 5 kişiden 4’ü hayatının bir döneminde karşılaşıyor

GAZETE PENCERE- Human Papilloma Virus (HPV), yalnızca kadınları ilgilendiren ya da nadir görülen bir enfeksiyon değil. İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Bilim Komisyonu ve Aşı Komisyonu Üyesi Uzm. Dr. Selda Handan Karahan, HPV’nin toplumdaki yaygınlığına dikkat çekerek korunma, aşılama ve düzenli taramanın önemini anlattı.

Karahan’a göre HPV o kadar yaygın ki her 5 kişiden 4’ü hayatının bir döneminde virüsle karşılaşıyor. Çoğunlukla belirti vermeyen HPV, kişi farkında olmadan başkalarına da bulaşabiliyor. Türkiye’de 30-65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir ücretsiz HPV taraması yapılıyor.

HPV SADECE KADINLARIN SORUNU DEĞİL

HPV’nin 200’den fazla tipi bulunuyor. Enfeksiyonların büyük bölümü bağışıklık sistemi tarafından bir veya iki yıl içinde temizlenirken bazı türler genital siğillere, bazı yüksek riskli türler ise kanser öncüsü lezyonlara yol açabiliyor.

HPV; rahim ağzı kanserinin yanı sıra ağız, boğaz ve gırtlak, anüs, penis, vajina ve vulva kanserleriyle de ilişkilendiriliyor. Karahan’ın aktardığı verilere göre HPV’nin dünya genelinde kadınlarda yaklaşık 620 bin, erkeklerde ise 70 bin olmak üzere yılda yaklaşık 690 bin yeni kanser vakasıyla ilişkili olduğu tahmin ediliyor.

EN RİSKLİ İKİ TİP: HPV 16 VE HPV 18

Genital bölgeyi etkileyen HPV türleri arasında bazıları kanser açısından daha yüksek risk taşıyor. Bunların başında HPV 16 ve HPV 18 geliyor.

Karahan, bu iki tipin rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 70’iyle ilişkili olduğunu belirtti. HPV 6 ve HPV 11 ise genital siğillerin yaklaşık yüzde 90’ından sorumlu olmakla birlikte düşük riskli tipler arasında gösteriliyor.

TÜRKİYE’DE 12,5 MİLYON KİŞİ TARANDI

Türkiye’de rahim ağzı kanseri açısından HPV taraması, aile sağlığı merkezlerinde 30-65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir ücretsiz gerçekleştirilebiliyor.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre Şubat 2021-Şubat 2025 döneminde 12 milyon 526 bin 591 kişi HPV açısından tarandı. Ulusal HPV laboratuvar sistemindeki taramalarda yaklaşık 608 bin kişide HPV pozitifliği saptandı; pozitiflik oranı yüzde 4,85 olarak kaydedildi.

AŞI OLSANIZ DA TARAMAYI BIRAKMAYIN

Karahan, HPV kaynaklı kanserler ve genital siğillere karşı aşının önemli bir korunma yöntemi olduğunu vurguladı. Türkiye’de Cervarix, Gardasil ve Gardasil 9 aşılarının onaylı olduğunu belirten Karahan, HPV aşısının 9 yaşından itibaren uygulanabildiğini ifade etti.

Ancak aşı olmak düzenli taramanın bırakılabileceği anlamına gelmiyor. Aşının kapsamadığı HPV tipleriyle enfeksiyon gelişebileceği için aşı sonrasında da önerilen rahim ağzı kanseri taramalarının sürdürülmesi gerekiyor.

ERKEKLERDE DE KANSER RİSKİ VAR

HPV erkeklerde de özellikle ağız ve boğaz bölgesi, penis ve anüs kanserleriyle ilişkilendiriliyor. Bültende aktarılan verilere göre anal kanser vakalarının yüzde 88-95’inde HPV DNA pozitifliği saptanıyor.

Karahan, HPV’ye karşı korunmada aşılama ve düzenli taramanın önemine dikkat çekerken, 9, 11 ve 14 HPV tipini kapsayacak yeni aşıların geliştirilmesine yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirtti.