AK Parti: PKK’nın silah bırakması için mevcutta hukuki çerçeve var

ANKARA - Kürt sorununa çözüm iddiasındaki süreçte PKK mensuplarıyla ilgili silah bırakılmasını sağlayacak hukuki zemini oluşturacak “geçici ve müstakil yasa” tartışılıyor. AK Parti iktidarı ise şimdilik sadece infaz sisteminde koşullu salıverilme değişikliği planlıyor ve 2014 tarihli yasayı işaret ederek “Silah bırakma kararındaki kişiler için hukuki çerçevemiz var” diyor.

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, “süreç komisyonu” resmi adıyla TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleriyle dün akşam iftar davetinde buluştu. Buluşmada yasal düzenleme aşamasını hızlandırmak amacıyla Ramazan Bayramı sonrasında komisyonu raporunun hayata geçirilmesi konuşuldu.

Raporun 6'ncı bölümündeki “Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri” ve 7’nci bölümdeki “Demokratikleşme ile İlgili Öneriler” üzerine beş siyasi parti grubu koordinatörlerince çalışılmasında uzlaşıldı. AK Parti Grup Başkanvekili Abdülhamit Gül, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek ile Yeni Yol Grubu Başkanvekili Bülent Kaya, Kurtulmuş’un ev sahipliğinde bayram ertesinde toplanacak.

DEM Parti, PKK’nın silah bırakması için hukuki zemin oluşturulması amacıyla yasal düzenleme yapılması çağrısını yineledi. CHP başta olmak üzere DEM Parti ve Yeni Yol Grubu’yla muhalefet cephesi, demokratikleşme kapsamında hızlıca Anayasa Mahkemesi ile AİHM kararlarına uyulması talebini de anımsattı.

Peki AK Parti ne yapacak, Ramazan Bayramı sonrasında PKK’nın silah bırakması açısından “geçici ve müstakil yasa” hazırlığını TBMM gündemine taşıyacak mı?

"EVE DÖNÜŞ KONUSUNDA YASAL DÜZENLEMELERİMİZ VAR"

Gazete Pencere’nin sorularını yanıtlayan AK Parti üst düzey yöneticisi, komisyonu raporundaki “kritik eşik, PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi” şartını anımsattı.

PKK’yla ilgili henüz kendisini tasfiye etmesiyle ilgili tespitte bulunulmadığını kaydeden AK Parti yöneticisi, “Eğer samimiyetle silah bırakılacaksa eve dönüş konusunda yasal düzenlemelerimiz var. Bakınız mesela çözüm sürecinde daha önce çıkardığımız yasa yürürlükte. İkincil yasal düzenlemelerimiz de yürürlükte. İdari düzenlemeler ile attığımız adımlar da oldu, yine olacak” dedi.

AK Parti yöneticisi, İran eksenli bölgesel gelişmeleri işaret ederek, “Zaman içerisinde ortaya çıkabilecek gelişmeleri görüyoruz. Süreç komisyonu raporu itibariyle kendimizi tamamen bağlamamız doğru olmaz. Her ihtimal dikkate alınarak rapor kaleme alındı. Şimdi önemli olan silahların bırakılması konusunda güvenlik ve istihbarat birimlerince yapılacak görüşmeler ve değerlendirmeler sonucunda eğer talepler olursa bu işler devam edecek. Bizim söz konusu geçici ve müstakil yasa çıkmadan elimizde dünya kadar yasal düzenlememiz var” diye konuştu.

AK Parti üst düzey yöneticisi, bu noktada o dönemki çözüm süreci gerekçesiyle 2014 yılındaki 6551 sayılı “Terörün Sona Erdirilmesi ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” işaret etti.

Altı maddelik kanun kapsamında halihazırda hükümetin, “terörü sona erdirmek ve toplumsal bütünleşmeyi sağlamak amacıyla adımlar atabilme yetkisine sahip olduğunu” söyleyen AK Parti yöneticisi, kanundaki “Silah bırakan örgüt mensuplarının eve dönüşleri ile sosyal yaşama katılım ve uyumlarının temini için gerekli tedbirleri alır” hükmünü adres gösterdi. Devamında, “Silah bırakma kararındaki kişiler için hukuki çerçevemiz var” ifadesini kullandı.

AK Parti yönetimi, 2014 yılı tarihli kanun kapsamında eğer silah bırakma ve Irak veya Suriye’den Türkiye dönüş için PKK’lılar talepte bulunursa bununla ilgili gerekli önlemleri alabilecekleri görüşünde.

SİLAH BIRAKMA TESPİTİ VE TEYİDİ MEKANİZMASI NASIL KURULACAK?

Komisyonu raporunda PKK’nın silah bırakma sürecini izleme ve raporlama amacıyla yürütmenin içerisinde bir mekanizma kurulması önerisi de var.

AK Parti yönetimi, yine 6551 sayılı kanunda “çözüm sürecinde koordinasyon ve sekretarya hizmetleri” için görevlendirme yapıldığını işaret etti. O dönemde bununla ilgili görevlendirilen Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı ise Temmuz 2018’de KHK’yla kapatıldı. Ancak tüm görev ve yetki alanı İçişleri Bakanlığı’na devredildi.

Dolayısıyla halihazırda PKK’nın silah bırakma sürecini izleme yetkisi İçişleri Bakanlığı’nın koordinasyonunda yorumu yapıldı.

VEYSİ AKTAŞ ÖRNEĞİNDE İDARİ DÜZENLEME ADIMLARI

AK Parti üst düzey yöneticisi, süreçte güvenlik ve istihbarat birimlerince örgüt arasındaki görüşmeler kapsamında PKK’lılarla ilgili “Süreçte yasa çıkarılması öncesinde idari düzenlemelerle de olabilecek işler oldu,” açıklamasında bulundu.

Bu konuda; son olarak 27 Şubat günü Ankara’daki toplantıda PKK kurucusu Abdullah Öcalan’ın yeni mesajını Kürtçe olarak seslendirilen Veysi Aktaş’ın serbest bırakılması örnek gösterildi. Aktaş, PKK yöneticiliği nedeniyle “terör örgütü üyeliği” suçlamasıyla 1994 yılından beri hükümlüydü ancak 31 yıl 3 ay sonrasında geçtiğimiz yıl Temmuz ayında koşullu salıverilme gerekçesiyle serbest bırakılmıştı. Aktaş, İmralı Cezaevi’nde Öcalan’la birlikteydi.

Aktaş’ın serbest bırakılması örneğinde olduğu üzere bazı PKK’lılarla ilgili Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı cezaevi kurulu tarafından idari karar alınarak adım atılabileceği işaret edildi.

PKK’LILAR İÇİN KOŞULLU SALIVERİLME DEĞİŞİKLİĞİ SİNYALİ

AK Parti, şimdi 12’nci Yargı Paketi’nde PKK üyeleri açısından ceza infaz sisteminde koşullu salıverilme düzenlemesinde de değişiklik planlıyor.

Ceza infaz sisteminde yapılacak kısmi değişiklikle PKK üyelerine yönelik “adli kontrol şartı, yurt dışına çıkış yasağı” gibi bazı şartlar eklenerek koşullu salıverilme esnekliği sağlanacak.

Ramazan Bayramı sonrasında “geçici ve müstakil yasa” değil ancak ceza infaz sistemi değişikliğiyle PKK mensuplarınca silah bırakılmasını sağlayacak hukuki çerçeveyi genişletebileceklerini kaydeden AK Parti yöneticisi, PKK’ya özgü yapılacak yasayla ilgili ise “silah bırakılması tespiti ve teyidi kritik eşik” şartını koruyacakları mesajını verdi.

Bu arada Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum da, henüz TBMM’deki Komisyon aşaması devam ederken Eylül 2025’teki Pazar yazısı değerlendirmesinde 2014 yılı tarihli 6551 sayılı yasayı “geçiş süreci hukuku” açısından adres göstermişti.

Mehmet Uçum, “2014 yılında kabul edilen ve halen yürürlükte olan “Terörün Sona Erdirilmesi ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair 6551 sayılı Kanun” geçiş süreci özelliklerine uygun bir içerikte olmadığı için uyarlanarak da olsa bugün doğrudan uygulanamaz. Bununla birlikte Kanunun Yürütmeye görev ve yetki veren aşağıdaki hükümleri geçiş sürecinin hukuk politikasını belirlemede fayda sağlayabilir: [Terör örgütünün feshi ve kesin silah bırakma kararına bağlı olarak] toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine yönelik siyasi, hukuki, sosyoekonomik, psikolojik, kültür, insan hakları, güvenlik ve silahsızlandırma alanlarında ve bunlarla bağlantılı konularda atılabilecek adımların belirlenmesi. Silah bırakan [münfesih] örgüt mensuplarıyla [Avrupa’daki mensupların] eve dönüşleri, sosyal yaşama katılım ve uyumlarının temini için gerekli tedbirlerin alınması. Kamuoyunun doğru ve zamanında bilgilendirilmesi. Alınan tedbirlere ilişkin uygulama sonuçlarının izlenmesi ve ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonun sağlanması. İlave mevzuat çalışmalarının yapılması. Dikkat edilirse 6551 sayılı Kanunda yer alan bu görev ve yetkiler uyarlanmak ve güncellenmek kaydıyla geçiş süreci kanuna işlenirse geçiş sürecinin hukuku açısından temel ihtiyaçlar karşılanmış olur” diye yazmıştı.