Kulislerde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın adaylığı için seçim formülleri

GAZETE PENCERE - CHP Genel Başkanı Özgür Özel ara seçim ve erken seçim çağrılarına devam ederken, Cumhur İttifakı ortakları AK Parti ve MHP bu önerileri reddetmişti.

BBC Türkçe'den Ayşe Sayın'ın haberine göre, AK Parti'de seçim senaryoları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yeniden adaylık yolunu açacak "öne alınmış seçim"e göre şekilleniyor.

Seçim tarihini kendisi için uygun tarihe göre belirlemeyi hedefleyen AK Parti, bunu sağlamak için "muhalefet seçimden kaçamaz" kozunu kullanmayı planlasa da istediği sonucu alması kolay değil. Erdoğan'ın üçüncü kez adaylığını garantiye almanın yolu ise çözüm süreci masasına oturan 56 sandalyeli DEM Parti'yi ikna etmekten geçiyor.

AK PARTİ'NİN RET GEREKÇELERİ

Muhalefet kulislerinde, "baskın seçim" olasılığını seslendirenler olsa da AK Parti, "bizim belirlemediğimiz seçim planına onay vermeyiz" yaklaşımında. İktidar partisi kulislerinde erken veya ara seçime karşı çıkılmasının nedenleri şöyle sıralanıyor:

• "Türkiye'nin bulunduğu coğrafya, ateş çemberi içinde. Yanı başımızda, İran ve Ukrayna savaşı devam ediyor. Suriye'deki belirsizlikler sürüyor. Böyle bir ortamda ülkeyi seçim havasına sokmak doğru değil."
• "Bir önceki yasama döneminde 18 milletvekilliği boşaldı, o zaman kimse 'seçim zorunlu' demedi. Özel'in 8 milletvekilliği için ara seçim zorunlu iddiası doğru değil, Meclis Başkanı da bu görüşte."
• "Savaş, ekonomiyi olumsuz etkiliyor. Emeklilerin esnafın şikayetlerini biz de duyuyoruz. Uygulanan ekonomik programın olumlu sonuçlarını görmeden seçime gitmek büyük risk."
• "Terörsüz Türkiye süreci şu anda bir yavaşlama olsa da devam ediyor. Seçim atmosferi, süreci sabote eder."
• "Cumhurbaşkanı son kez aday olacak. Erken seçim kararı, görev süresinin kısalması anlamına gelir. Neden görev süresini kısaltsın?"

"ERKEN DEĞİL ÖNE ALINMIŞ SEÇİM"

AK Parti'ye göre zorunlu olmadıkça erken seçime gidilmesi mümkün değil ancak Erdoğan'ın yeniden adaylığı için seçimler öne çekebilir.

Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için ya anayasanın "bir kişinin en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebileceğine" ilişkin hükmünün değiştirilmesi, ya da Meclis'in bir erken seçim kararı alması gerekiyor.

Anayasa, "cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis'in erken seçim kararı alması halinde" mevcut cumhurbaşkanına yeniden adaylık yolunu açıyor.

Cumhur İttifakı'nın parlamentodaki sandalye sayısı anayasa değişikliği ve erken seçim için yeterli değil.

Erdoğan'ın yeniden adaylığı için en kestirme yol, seçime kısa süre kala Meclis'in alacağı bir erken seçim kararı olarak görülüyor. "Öne alınmış seçim" ifadesi kullanan AK Parti kaynakları, planlamaların buna göre yapıldığını belirtiyorlar.

"SEÇİM KASIM 2027'DE OLABİLİR"

Normal takvimden önceki her tarih "erken seçim" kapsamına girdiği için, AK Parti seçim tarihini kendisi için en uygun zamanda belirlemeyi planlıyor.

Bu çerçevede erken seçim için kesin gözüyle bakılan tarih, AK Parti'nin iktidara gelişinin 25. yılına yani "çeyrek asra" denk gelen Kasım 2027.

Başta CHP olmak üzere muhalefet partileri ise Erdoğan'a yeniden adaylık yolunu açacak bir anayasa değişikliği veya erken seçime karşı çıkıyor.

İKTİDARIN 'KOZU': MUHALEFET SEÇİMDEN KAÇAMAZ

Parlamentoda AK Parti-MHP-HÜDAPAR ve DSP'den oluşan Cumhur İttifakı'nın sandalye sayısı 326, ancak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un oy hakkı bulunmuyor. Seçim kararı için üye tamsayısının beşte üçü olan 360 oya ihtiyaç duyulduğu için muhalefetten en az 34 milletvekilin seçim kararına destek vermesi gerekiyor.

AK Parti'nin erken seçim kararı çıkarmak için temel argümanı, "iktidarın seçim istediği bir ortamda, muhalefetin seçimden kaçamayacağı" yönünde.

Bu çerçevede CHP dışındaki bazı muhalefet partilerinin veya adaylık umudunu kesen bazı milletvekilleri ile bazı bağımsızların birebir temaslarla ikna edilmesi ihtimal dahilinde görülüyor.

Hatta bazı AK Parti milletvekilleri, "Göreceksiniz, o gün bazı CHP milletvekilleri de erken seçime destek verecek. Çünkü, muhalefet seçimden kaçmayı seçmenine izah edemez" iddiasında bulunuyor.

DEM PARTİ, İKNA EDİLEBİLİR Mİ?

Muhalefet kanadından fireler olsa bile, erken seçim kararı için gerekli sayıya ulaşılmasının kolay olmayacağı iktidar partisi tarafından da kabul ediliyor.

Erdoğan'ın firelere güvenerek yola çıkmayacağı belirtilirken, "çözüm süreci" masasına oturan DEM Parti'nin alacağı tutumun belirleyici olacağı ifade ediliyor.

56 milletvekili olan DEM Parti'nin destek vermesi halinde, iktidar bloku erken seçim kararını çıkaracak çoğunluğa ulaşabiliyor.

DEM Parti, CHP'den gelen "ara seçim" çağrısına karşı çıkmadı ancak destek de vermedi. DEM Partililer, süreçle ilgili yasal düzenlemelerin bir an önce yapılmasını istiyor ve bir seçimin süreci kesintiye uğratacağı endişesini dile getiriyor.

Çözüm sürecinin başlangıcında, "Erdoğan'ın yeniden adaylığının yolunu açacağı" eleştirilerini kesin bir dille reddeden DEM Parti bu tutumunu sürdürüyor.

Ancak siyasi kulislerde AK Parti'nin, Erdoğan'ın adaylığını garantilemek için "seçime ayarlı süreç takvimi" belirleme ihtimali de yüksek görülüyor.

Bu çerçevede, süreçteki bazı kritik düzenlemelerin seçime yakın zamana denk getirilerek, DEM Parti'yi ikna yoluna gitmesinin sürpriz olmayacağı ifade ediliyor.