Çeşm-i Cihan Amasra’ya ‘Kıyıdan Bakmak’

GAZETE PENCERE - Üç binlik yıllık geçmişiyle Hititlerden Perslere, Romalılardan Bizans’a birçok medeniyete ev sahipliği yapan kent, 1460 yılında Osmanlı topraklarına katılmış. Denizin kıyısında iki koy arasında kalan ve kendi adacıklarına sahip olan Amasra’da düzenlenen serginin ismi de mavilikleri çağrıştırıyor: ‘Kıyıdan Bakmak’.

Geçtiğimiz temmuz ayında başlayan ve 11 ilçede düzenlenen Anadolu Sergileri bugüne kadar on bin kişiyi ücretsiz olarak Türkiye İş Bankası Sanat Eserleri Koleksiyonu’ndan seçilen eserlerle hafta sonları banka şubelerinde buluşturdu. Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin öğrenme programlarından olan sergi projesiyle amaç; sanat eserlerini ülkenin dört bir yanındaki sanatseverlerle buluşturmak. İş Sanat’ın davetlisi olarak bir grup gazeteciyle birlikte serginin açılışına katıldık.

Bankanın koleksiyonundan seçilen 11 eseri şubenin duvarlarında izlerken seçkinin isminin neden “Kıyıdan Bakmak” olduğunu çok daha iyi anlıyorsunuz. Karşınızda Türk resminin en büyük isimlerinden İbrahim Çallı’nın “Balıkçı”sı, Elif Naci’nin “Kayık”ı, Ercümend Kalmık’ın “Liman”ı, Feyhaman Duran’ın “Siste Mavna”sı arz-ı endam ediyor. Mevsimden kaynaklı kalabalık olmayan kentte, deniz kıyısındaki yaşamın dinginliği ve büyüleyici manzaraları bir arada karşımızda.

Sanat tarihçisi Doç. Dr. Ayşe Köksal, 1910’lardan 1960’lara kadar geniş bir zaman aralığındaki eserlerin tercih edildiğini anlatıyor. “Kıyıdan bakmayı özellikle tercih ettik. Ağırlıklı olarak bu sergide manzara resmi görüyoruz. Manzara resmi dediğimiz zaman birer belgeleme gibi anlaşılır. Yani fotoğraf çekimi gibi. Halbuki burada her ressamın gördüğü şeyin fırçasından damıtılan başka tür bir yaratıcılık olduğunu ve her birinin aslında o manzaradan ne hissettiğini ne gördüğünü, onu nasıl ele aldığını görüyoruz“ diye anlatıyor eserleri.

Sergideki işlerin sanatçıların yaklaşımına göre üç farklı temayla değerlendirilebileceğini söyleyen Köksal, şöyle devam etti: “Manzarayı tamamen boş görenler var kimisi daha nostaljik yaklaşıyor, kimi doğanın kendisini çok severek resmediyor. Bazı resimler teknelerle ilişkili. Bu teknelerin her birinin aslında başka tür anlamları var. Kimisi mesela şehirden kaçmak olabilir. Kimisi kaçamamak… Elif Naci'nin resminde gördüğümüz gibi. Feyhaman Duran'da ise doğayla bütünleşip mutlu bir hava görülebilir. Bir de balıkçılar serisi var. O da tabii ki denizden ekmeğini çıkaran balıkçılar. Üç tane dört farklı yorum görüyoruz burada.”

Ayşe Köksal’ın ‘Sergiyi Karadeniz kıyısında gerçekleştirdiğimiz için, onun eserlerinin burada yer almasını özellikle istedik’ dediği isim ‘Akçakoca’da Balıkçılar’ resminin sahibi olan Karadeniz Ereğlili sanatçı Osman Oral. Köksal hem onu hem de diğer balıkçı tablolarını şöyle anlattı:

“Oral’ın resminde balıkçıların hepsi doğayla çok uyumlu ve mutlu bir şekilde yaşıyorlar. Ağ tutuşlarından kıyafetlerine ve kıyıdaki duruşlarına kadar açıkça görmek mümkün. Ama Saime Bey'in resminde biraz daha çaba, biraz daha yani ekmeğin peşinde koşma halini görüyoruz. O yüzden çok iyi bir seçki olduğunu ve bulunduğumuz kente de uygun olduğunu düşünüyorum.”

Sergide sadece resimler yok, çocuklar için atölyeler de düzenleniyor. Boya kalemleri Halil Paşa’nın ‘Kotralar’ resmini genç hayal güçlerinin ellerinde bambaşka renklere bürüyor. Sergi 5 Nisan Pazar günü de meraklılarını bekliyor.

Biz Amasra’dan ayrılıyoruz ama Anadolu Sergileri yoluna devam ediyor. Bir sonraki durak, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı için hazırlanan özel bir seçkiyle 16-17 Mayıs’ta Türkiye İş Bankası Çarşamba Şubesi (Samsun) olacak.