Elon Musk'ın beyin çipleriyle zihin kontrolü yapılabilir mi?

GAZETE PENCERE- Neuralink ile yeniden gündeme gelen beyin çipleri hakkında konuşan Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, teknolojinin amacının felçli hastalara bağımsızlık kazandırmak olduğunu, zihin kontrolü ya da beyne bilgi yüklemenin ise bilimsel gerçeklerle bağdaşmadığını söyledi.

Elon Musk'ın Neuralink projesiyle yeniden gündeme gelen beyin-bilgisayar arayüzleri, kamuoyunda çok sayıda tartışmayı da beraberinde getirdi. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, beyin çiplerinin yeni bir teknoloji olmadığını belirterek, bu sistemlerin temel hedefinin felç, ALS ve omurilik yaralanması yaşayan kişilerin düşünceleriyle cihazları kontrol edebilmesini sağlamak olduğunu söyledi.

BEYİN-BİLGİSAYAR ARAYÜZLERİ YILLARDIR GELİŞTİRİLİYOR

Prof. Dr. Tarlacı, beyin sinyallerinin yaklaşık 100 yıldır EEG yöntemiyle kaydedildiğini, beyin-bilgisayar arayüzleri üzerine çalışmaların ise onlarca yıldır sürdüğünü ifade etti. Neuralink'in tamamen yeni bir teknoloji geliştirmediğini belirten Tarlacı, şirketin mevcut sistemleri kablosuz veri aktarımı, daha ince elektrotlar ve daha fazla sinyal işleme kapasitesiyle ileri taşıdığını söyledi.

AMAÇ FELÇLİ HASTALARA BAĞIMSIZLIK KAZANDIRMAK

Beyin-bilgisayar arayüzlerinin temel amacının hareket edemeyen hastaların yalnızca düşünceleriyle robotik kolları, bilgisayarları veya tekerlekli sandalyeleri kontrol edebilmesini sağlamak olduğunu belirten Tarlacı, bu teknolojinin özellikle ALS hastaları, omurilik felçlileri ve "locked-in sendromu" yaşayan kişiler için geliştirildiğini kaydetti.

"ÇİPLE YABANCI DİL ÖĞRENMEK MÜMKÜN DEĞİL"

Toplumda sıkça dile getirilen "beyne çip takılarak yabancı dil öğrenme" iddiasının günümüz bilimsel verileriyle mümkün olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tarlacı, öğrenmenin beynin çok farklı bölgelerinin birlikte çalıştığı karmaşık bir süreç olduğunu söyledi. Aynı şekilde yapay zekânın da insan beynini bütünüyle kopyalayabilecek seviyede olmadığını belirten Tarlacı, büyük dil modellerinin yalnızca belirli hesaplama süreçlerini taklit edebildiğini ifade etti.

ZİHİN KONTROLÜ İDDİALARI BİLİMSEL DEĞİL

Prof. Dr. Tarlacı, beyin çipleriyle insanların düşüncelerini değiştirmek, uzaktan zihin kontrolü sağlamak ya da beyne doğrudan bilgi yüklemek gibi iddiaların mevcut bilimsel bilgilerle desteklenmediğinin altını çizdi. Gelecekte bu teknolojinin felçli bireylerin bilgisayar kullanması, yazı yazması ve robotik yardımcı sistemleri yönetmesi gibi alanlarda önemli katkılar sağlayabileceğini söyledi.

NEURALİNK NEDİR?

Elon Musk tarafından 2016 yılında kurulan bir nöroteknoloji şirketidir. Şirketin amacı, beyin ile bilgisayar arasında doğrudan iletişim kurabilen beyin-bilgisayar arayüzleri (Brain-Computer Interface - BCI) geliştirmektir.

Bu sistemde, beynin hareketle ilgili bölgelerine çok ince elektrotlar yerleştirilir. Elektrotlar, beynin ürettiği elektriksel sinyalleri algılar ve bunları kablosuz olarak bilgisayara iletir. Yapay zekâ destekli yazılımlar da bu sinyalleri analiz ederek kullanıcının niyetini anlamaya çalışır.

NEURALİNK NE İÇİN GELİŞTİRİLİYOR?

Şirketin mevcut hedefi, özellikle şu hastalara yardımcı olmak:

• ALS hastaları
• Omurilik yaralanması nedeniyle felç kalan kişiler
• "Locked-in sendromu" yaşayan bireyler
• Hareket kabiliyetini kaybetmiş hastalar

Bu teknoloji sayesinde hastaların yalnızca düşünceleriyle:

• Bilgisayar imlecini hareket ettirmesi,
• Yazı yazması,
• Robotik kol kullanması,
• Tekerlekli sandalyesini kontrol etmesi,
• Dijital cihazlarla iletişim kurması hedefleniyor.