Marteniçka nedir, neden takılır? Baharın kırmızı-beyaz geleneği

GAZETE PENCERE - Marteniçka geleneğinin kökeni özellikle Bulgar kültüründeki “Baba Marta” inanışına dayanıyor. Baharın gelişini temsil eden bu figür, doğanın uyanışıyla birlikte insanlara sağlık ve şans getirdiğine inanılan bir simge olarak öne çıkıyor. Gelenek zamanla Balkan coğrafyasına yayılmış, Türkiye’de özellikle Trakya ve göçmen topluluklar arasında yaşatılmaya devam etmiş durumda.

KIRMIZI VE BEYAZ NEYİ TEMSİL EDİYOR?

Marteniçkanın iki temel rengi var: kırmızı ve beyaz.

Kırmızı; yaşam enerjisini, gücü ve sağlığı simgeliyor.

Beyaz ise saflık, uzun ömür ve huzur anlamına geliyor.

Bu iki rengin birleşimi, yeni başlangıçların ve baharın umut dolu atmosferinin sembolü olarak kabul ediliyor.

NE ZAMAN TAKILIR, NE ZAMAN ÇIKARILIR?

Marteniçka her yıl 1 Mart’ta takılıyor ve 31 Mart’a kadar bilekte kalıyor. Ancak çıkarılması için iki farklı gelenek bulunuyor:

• Eğer marteniçka takan kişi Mart ayı içinde bir leylek görürse, bilekliği o gün çıkarabiliyor. Ardından çiçek açmış bir ağacın ya da bitkinin dalına asıyor. Bu sırada sağlık ve iyi dilekler için dua edilmesi gerektiğine inanılıyor.

• Eğer Mart ayı boyunca leylek görülmezse, marteniçka 31 Mart’ta çıkarılıyor. İsteyenler bilekliği bir sonraki yıla kadar saklayabiliyor.

Leylek, bu gelenekte baharın ve yenilenmenin habercisi olarak kabul ediliyor.

SADECE SÜS DEĞİL, KÜLTÜREL MİRAS

Marteniçka, yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan bir bahar ritüeli. Modern şehir hayatında basit bir bileklik gibi görünse de, arkasında doğayla uyum, iyi dilekler ve toplumsal hafıza barındırıyor.

Her yıl Mart ayının başında kırmızı-beyaz iplerin bileklerde belirmesi, baharın sadece takvimde değil, kültürel hafızada da başladığını gösteriyor.