TÜİK açıkladı: Beklenen yaşam süresi artıyor, kadınlar daha uzun yaşıyor

GAZETE PENCERE - TÜİK’in 2023-2025 Hayat Tabloları verilerine göre, Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,5 yıla yükseldi. Erkeklerde beklenen yaşam süresi 75,9 yıl, kadınlarda ise 81,1 yıl olarak hesaplanırken, kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı belirlendi. Veriler, eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin arttığını ortaya koyarken, doğuşta sağlıklı yaşam süresi toplam 58 yıl olarak hesaplandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023-2025 dönemine ilişkin Hayat Tabloları verilerini yayımladı. Buna göre, Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 2022-2024 dönemindeki 78,1 yıldan 2023-2025 döneminde 78,5 yıla yükseldi. Kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresi 81,1 yıl, erkeklerde ise 75,9 yıl olarak hesaplandı. Kadınlarla erkekler arasındaki fark 5,2 yıl oldu.

TÜİK’in 29 Temmuz 2026 tarihli bülteninde, doğuşta beklenen yaşam süresi, yeni doğmuş bir bireyin mevcut ölümlülük risklerine maruz kalması durumunda yaşaması beklenen ortalama yıl sayısı olarak tanımlandı. Veriler, Türkiye’de beklenen yaşam süresinin bir önceki döneme göre 0,4 yıl arttığını ortaya koydu.

KADINLAR DAHA UZUN YAŞIYOR

2022-2024 döneminde erkeklerde 75,5 yıl olan doğuşta beklenen yaşam süresi, 2023-2025 döneminde 75,9 yıla çıktı. Kadınlarda ise aynı dönemde 80,7 yıldan 81,1 yıla yükseldi.

Böylece kadınların doğuşta beklenen yaşam süresi erkeklerden 5,2 yıl daha uzun oldu.

Çalışma çağının başlangıcı olarak kabul edilen 15 yaşındaki kişiler için beklenen kalan yaşam süresi ortalama 64,7 yıl olarak hesaplandı. Bu süre erkeklerde 62,1 yıl, kadınlarda ise 67,3 yıl oldu.

30 yaşındaki bir kişinin kalan yaşam süresi ortalama 50,3 yıl olarak belirlendi. Erkekler için bu süre 47,8 yıl, kadınlar için 52,7 yıl oldu. Bu yaş grubunda kadınlarla erkekler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 4,9 yıl olarak kaydedildi.

50 yaşındaki kişiler için kalan yaşam süresi ortalama 31,3 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 29 yıl, kadınlarda ise 33,4 yıl oldu.

2023-2025 dönemi hayat tablolarına göre, 65 yaşındaki bir kişinin kalan yaşam süresi ortalama 18,4 yıl oldu. Bu sürenin erkeklerde 16,7 yıl, kadınlarda ise 20 yıl olduğu belirlendi.

Buna göre, 65 yaşındaki kadınların aynı yaştaki erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor.

YAŞAM SÜRELERİNDE ARTIŞ VAR

TÜİK’in cinsiyet ve yaşa göre beklenen yaşam süresi tablosunda, 2022-2024 dönemi ile 2023-2025 dönemi karşılaştırıldı.

Toplam beklenen yaşam süresi doğuşta 78,1 yıldan 78,5 yıla, 15 yaşındakilerde 64,3 yıldan 64,7 yıla, 30 yaşındakilerde 49,9 yıldan 50,3 yıla, 50 yaşındakilerde 30,9 yıldan 31,3 yıla ve 65 yaşındakilerde 18 yıldan 18,4 yıla yükseldi.

EĞİTİM DÜZEYİ YÜKSELDİKÇE YAŞAM SÜRESİ UZUYOR

Bültende, eğitim düzeyi ile beklenen yaşam süresi arasındaki ilişkiye de yer verildi. Buna göre, Türkiye’de eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin de arttığı görüldü.

Her yaştaki beklenen yaşam süresinin düşük eğitim düzeyine sahip kişilerde daha kısa olduğu, eğitim seviyesindeki artışla birlikte yaşam süresinin de uzadığı tespit edildi. Bu durumun hem erkeklerde hem de kadınlarda geçerli olduğu belirtildi.

30 yaşındaki erkeklerde ortaöğretim altı eğitim düzeyine sahip kişiler ile yükseköğretim mezunları arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 5,1 yıl oldu. Aynı fark kadınlarda 4,6 yıl olarak hesaplandı.

Bültenin ikinci sayfasındaki grafiğe göre, 30 yaşındaki erkeklerde kalan yaşam süresi ortaöğretim altı eğitim düzeyinde 46,8 yıl, ortaöğretim düzeyinde 48,9 yıl ve yükseköğretim düzeyinde 51,9 yıl oldu. 65 yaşındaki erkeklerde ise bu süreler sırasıyla 16,3 yıl, 17,6 yıl ve 19,6 yıl olarak gösterildi.

30 yaşındaki kadınlarda kalan yaşam süresi ortaöğretim altı eğitim düzeyinde 52,3 yıl, ortaöğretim düzeyinde 55 yıl ve yükseköğretim düzeyinde 56,9 yıl oldu. 65 yaşındaki kadınlarda ise bu süreler 19,9 yıl, 22,2 yıl ve 23,6 yıl olarak yer aldı.

SAĞLIKLI YAŞAM SÜRESİ 58 YIL

TÜİK, sağlıklı yaşam süresini, kişinin günlük hayattaki faaliyetlerini sınırlandıracak bir sağlık sorunu olmadan yaşaması beklenen yıl sayısı olarak tanımladı.

Buna göre, doğuşta sağlıklı yaşam süresi toplamda 58 yıl olarak hesaplandı. Bu süre erkeklerde 59,1 yıl, kadınlarda ise 56,9 yıl oldu. Erkeklerin sağlıklı yaşam süresinin kadınlardan 2,2 yıl daha uzun olduğu görüldü.