Samanyolu'ndaki dev yapının gizemi çözüldü

GAZETE PENCERE - Bilim insanları, yaklaşık 40 yıldır gökbilimcileri meşgul eden Samanyolu Galaksisi'ndeki dev yapı hakkındaki gerçeği ortaya çıkardı.

Uzun yıllardır galaksinin merkezinden yükselen dev bir "lob" olarak yorumlanan oluşumun,aslında ne galaktik merkezde bulunduğu ne de sanıldığı gibi bir lob olduğu belirlendi.

MERKEZDE DEĞİL, DÜNYA'YA ÇOK DAHA YAKIN

Almanya'daki Heidelberg Üniversitesi'nden astrofizikçi Kathryn Kreckel liderliğindeki araştırmaya göre "Galaktik Merkez Lobu" (Galactic Center Lobe-GCL) adı verilen yapı, Dünya'dan yaklaşık 6 bin 520 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor.

Daha önce yaklaşık 26 bin ışık yılı uzaklıktaki Samanyolu merkezinde bulunduğu düşünülen yapının bu yeni konumu, boyutunun da sanılandan çok daha küçük olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, yapının yıldızların etkisiyle oluşmuş dev bir gaz balonu olduğunu düşünüyor.

40 YIL BOYUNCA YANLIŞ YORUMLANMIŞ

NTV'de yer alan habere göre bu yapı, onlarca yıldır radyo teleskop görüntülerinde Samanyolu merkezinden yükselen dev bir çıkıntı gibi görünüyordu. Ancak araştırmacılar, bunun aslında gözlem açısı nedeniyle oluşan bir yanılsama olduğunu belirledi.

Yapının alt kısmı galaksinin yoğun gaz ve toz tabakasıyla üst üste geldiği için bugüne kadar yalnızca bir bölümü görülebilmişti.

YENİ GÖZLEM YÖNTEMİ GERÇEĞİ ORTAYA ÇIKARDI

Araştırmada bilim insanları, Samanyolu'ndaki gazları görünür ve kızılötesi dalga boylarında haritalayan "SDSS-V Local Volume Mapper" araştırmasının verilerini kullandı.

Özellikle iyonize kükürt gazının yaydığı uzun dalga boylu ışık sayesinde, daha önce toz bulutlarının arkasında kalan bölüm ilk kez net şekilde görüntülendi. Bu sayede yapının açık bir lob değil, tamamen kapalı bir halka olduğu anlaşıldı.

DEV BİR HİDROJEN BALONU OLABİLİR

Araştırmacılara göre yapı, yoğun morötesi ışınım altında parlayan dev bir hidrojen gazı bulutundan oluşuyor.

Bu balonun, milyonlarca yıl önce aynı yıldız oluşum bölgesinde doğan büyük kütleli yıldızların güçlü rüzgarları ve süpernova patlamalarıyla şekillenmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Yaklaşık 115 ışık yılı genişliğindeki yapının, Avcı (Orion) Takımyıldızı'ndaki ünlü Barnard Döngüsü ile benzer süreçler sonucunda oluştuğu düşünülüyor.

İSMİ DEĞİŞTİRİLECEK Mİ?

Araştırmacılar, bugüne kadar "Galaktik Merkez Lobu" olarak adlandırılan yapının aslında ne galaktik merkezde bulunduğunu ne de bir lob olduğunu belirterek, yapının mizahi bir ifadeyle "Greatly Confused Loop" (Büyük Ölçüde Karıştırılmış Halka) olarak yeniden adlandırılmasını önerdi.