Akaryakıtta kriz ve tarihi zam beklentisi: Türkiye nasıl önlem alacak?

GAZETE PENCERE - ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar bölgesel bir savaş riski taşıyor. İran’ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney’in saldırılarda hayatını kaybetmesinin ardından İran Körfez’de bulunan ülkelerde bulunan ABD üslerine saldırmaya başladı. Saldırılarda İran destekli Yemenli Husiler Suudi Arabistan’da dünyanın en büyük petrol rafinerisi Aramco’yu vurdu.

İran ayrıca Hürmüz Boğazı’nı kapattı ve boğazdan geçen petrol yüklü tankerleri de vurdu.

Bu durum küresel piyasaları da etkiledi. Avrupa’da ve Türkiye’de borsa büyük kayıplar yaşadı. Brent petrol fiyatı 83 doları gördü. Enerjide dışa bağımlı halde olan Türkiye’nin bu durumdan etkilenmesi bekleniyor.

Yurttaşların gözü savaş sonrası yaşanan petrol krizi ile akaryakıtta yapılacak zamlarda. Türkiye’de birkaç gündür akaryakıta zam geleceği konuşulurken Mehmet Şimşek’in başında bulunduğu ekonomi yönetiminin işi zor. Zira enflasyon artışında tahminlerin bir türlü tutmaması ve seçim öncesi AK Parti iktidarının enflasyonu tek haneye düşürme çabaları karşısında Şimşek’in ne yapacağı merak konusu.

Sektör kaynaklarından alınan bilgiye göre motorine 12.45 TL, benzine ise 3.68 TL bir zam bekleniyor. Bu zamlar uygulanırsa gıdadan, ulaşıma birçok kalemde artışa neden olacak.

TÜRKİYE NE YAPABLİR?

Akaryakıta zam haberleri konuşulmaya başlandığı anda Eşel Mobil Sistemi de tartışıldı. Bu sistemde amaç petrol üzerindeki ÖTV gibi vergilerin oranlarının düşürülüp artan fiyatı dengelemek. Ancak iktidar kanadından buna ilişkin herhangi bir açıklamada gelmedi.

Akaryakıt fiyatlarındaki zam belirsizliği sürerken Gazete Pencere'ye konuşan CHP’nin Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi Sanayi ve Teknoloji Politika Kurulu Başkanı Yalçın Karatepe bu durumun ortadan kaldırılması gerektiğini söyleyerek iktidara çağrıda bulundu.

Karatepe iktidarın Eşel Mobil Sistemi’ni devreye alması gerektiğini ifade ederek bu zamların enflasyona etkisini ortadan kaldırmak için ÖTV’den vazgeçilmesinin talep edildiğini söyledi.

Karatepe, “Bu konuda iktidarın bir an önce kamuoyunu aydınlatması gerekiyor, insanların tahminleri ancak böyle sonlanabilir” dedi.

Zam konusunda belirsizliğin olmasının sorun yarattığını ifade eden Karatepe, “örneğin yarın Antalya’dan İstanbul’a mal taşıyan bir nakliye şoförü neye göre ücretlendirme yapacağı belirsiz. Bu da bazı sorunlara yol açıyor” ifadelerini kullandı.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuruna bağlı olarak meydana gelen dönemsel artışların, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanarak pompa satış fiyatlarına doğrudan yansımasını engellemeyi hedefleyen bir sistem. Bu sistemin temel amacı, akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyona etkisini azaltmak ve tüketicinin alım gücünü desteklemek.