Bütçedeki ‘geçiş garantisi’ deliğinin boyutu belli oldu!

GAZETE PENCERE - Karayolları Genel Müdürlüğü başta olmak üzere, kamunun kendi olanaklarıyla yapabileceği belirtilen çok sayıda projenin sermaye gruplarına teslim edilmesi eleştiri konusu oldu. Yap-İşlet-Devret (YİD) ya da Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli ile inşa ettirilen ulaşım projelerine verilen garantiler, müteahhitlerin servetine servet kattı.

Karayolları Genel Müdürlüğü bütçesinde yer alan ve “Garanti ödemelerinin yapıldığı kalem” olarak nitelendirilen, “Hane Halkı ve İşletmelere Yapılan Transfer” kaleminden yapılan harcama da ölçüsüzce verilen garantilerin bütçeye yükünü gözler önüne serdi. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün, “Hane Halkı ve İşletmelere Yapılan Transfer” kaleminden Ocak 2018-Haziran 2026 döneminde yaptığı toplam harcama, 400 milyar TL’ye dayadı.

MÜTEAHHİDE TRANSFER

BirGün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre, “Hane Halkı ve İşletmelere Yapılan Transfer” kaleminden Ocak 2018 – Haziran 2026 döneminde yapılan harcamaya mercek tuttu. Eski Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan’ın, “Garanti ödemeleri” için işaret ettiği, “KGM’nin Hane Halkına Yapılan Transferler” kaleminden Ocak 2018-Haziran 2026 dönemini kapsayan sekiz buçuk yılda toplam 370 milyar 440 milyon 288 bin TL’lik harcama yapıldığı öğrenildi.

KGM’nin müteahhitlere yapılan garanti ödemeleri için adres gösterilen kalemden yalnızca 2026 yılının ilk yarısında yaptığı harcama, 49 milyar 640 milyon 288 bin TL oldu. Garanti ödemelerinin 2026 yılının sonuna kadar 100 milyar TL’yi aşacağı öngörüldü.

YILDAN YILA ARTIŞ

Müteahhitlere yapılan garanti ödemelerinde yıllara göre yaşanan artış da dikkati çekti. Müdürlüğün, “Hane Halkına Yapılan Transferler” kaleminden yaptığı harcama, bazı dönemlere göre şöyle gerçekleşti:

• 2018-2019: 8,5 milyar TL

• 2020-2021: 24,3 milyar TL

• 2022-2023: 93,2 milyar TL

• 2024-2025: 145,2 milyar TL

• 2026 (Ocak-Haziran): 49,6 milyar TL