Gürer: Vatandaşın borçları şaha kalktı, 6 trilyon 235 milyar lira

GAZETE PENCERE - CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, dış ticaret verilerinden bankacılık sistemine, vatandaş borçlarından tarım sektörüne kadar birçok ekonomik başlıkta borç yükünün giderek arttığını söyledi. Gürer’e göre Türkiye’de üretim ve gelir artışı yerine borçlanma büyüyor.

“Rakamlar açıkça gösteriyor ki ekonomide üretim yerine borçlanma, gelir artışı yerine faiz yükü büyüyor. Vatandaş, esnaf, çiftçi ve küçük işletmeler aynı anda ağır bir finansal baskı altında. Borçlar hafta hafta artıyor. Vatandaşın borçları da şaha kalktı.”

DIŞ TİCARET AÇIĞI BÜYÜYOR

Şubat ayına ilişkin dış ticaret verilerini değerlendiren Gürer, ihracattaki sınırlı artışa rağmen ithalatın daha hızlı yükseldiğini söyledi. Türkiye’nin şubat ayında ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,6 artarak 21,1 milyar dolara çıktığını belirten Gürer, ithalatın ise yüzde 6,1 artışla 30,3 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.

Bu tabloya dikkat çeken Gürer, “Türkiye’nin ihracatı şubat ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,6 artarak 21,1 milyar dolar olurken, ithalat yüzde 6,1 artarak 30,3 milyar dolara yükseldi. Bu gelişme sonucunda dış ticaret açığı yüzde 14,9 oranında artarak 9,2 milyar dolara çıktı” dedi.

Gürer ayrıca ihracatın ithalatı karşılama oranındaki düşüşe de işaret ederek, “İhracatın ithalatı karşılama oranı bir yılda yüzde 73,2’den yüzde 70,2’ye geriledi. Bu tablo, Türkiye ekonomisinin üretim ve ihracat kapasitesini artırmak yerine dışa bağımlı bir yapıya sürüklendiğini gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Yılın ilk iki ayında ise ihracatın yüzde 1,2 azalarak 41,3 milyar dolara gerilediğini, ithalatın yüzde 3,1 artarak 59 milyar dolara çıktığını belirten Gürer, “Dış ticaretteki açık büyürken üretim maliyetleri artıyor, sanayici ve üretici zorlanıyor. Bu durum ekonomide kırılganlığı artırıyor” dedi.

BATIK KREDİLERDE HIZLI ARTIŞ

Bankacılık sistemindeki batık kredilerin de yükseldiğini belirten Gürer, takipteki kredilerin ekonomideki riskin göstergesi olduğunu söyledi. Gürer, “Batık krediler 646,2 milyar liradan 644,1 milyar liraya geriledi ancak toplam büyüklük hâlâ çok yüksek. Borçlar ödenemiyor, krediler takip sürecine düşüyor” dedi.

KOBİ BORÇLARI 6,5 TRİLYONA DAYANDI

Küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansman yükünün de giderek ağırlaştığını ifade eden Gürer, KOBİ’lerin bankalara olan borcunun 6 trilyon 548 milyar liraya ulaştığını söyledi.

Bir ay içinde KOBİ borçlarının 129,2 milyar lira arttığını belirten Gürer, vadesinde ödenemediği için icra takibine düşen kredilerin ise 214,2 milyar liraya çıktığını ifade etti. Bankalarda KOBİ’lere ait yaklaşık 5 milyon kredi hesabı bulunduğunu, bunların 304 bininin takipte olduğunu belirten Gürer, “KOBİ’ler üretim yapıyor, istihdam sağlıyor. Ancak yüksek maliyetler ve finansman sorunları nedeniyle ciddi bir borç baskısı altındalar” dedi.

ÇİFTÇİNİN BORCU 1,3 TRİLYONA YAKLAŞTI

Tarım sektöründe de borç yükünün hızla arttığını belirten Gürer, çiftçilerin bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 297 milyar liraya ulaştığını söyledi.

Bu borcun yaklaşık 1 trilyon lirasının kamu bankalarından, 265 milyar lirasının ise özel bankalardan kullanılan kredilerden oluştuğunu ifade eden Gürer, takipteki tarım borçlarının da 17,6 milyar liraya çıktığını belirtti.

“Çiftçi üretim yapabilmek için borçlanıyor. Ancak artan girdi maliyetleri ve düşük ürün fiyatları nedeniyle bu borçları ödemekte zorlanıyor” dedi.

VATANDAŞIN BORCU 6,3 TRİLYON LİRAYI GEÇTİ

Vatandaşların bankalar ve finans kuruluşlarına olan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarının da hızla arttığını söyleyen Gürer, toplam borcun 6 trilyon 235 milyar liraya ulaştığını belirtti.

20–27 Şubat haftasında borçların 65,1 milyar lira arttığını belirten Gürer, bireysel kredilerin 3 trilyon 187 milyar liraya, kredi kartı borçlarının ise 3 trilyon 48 milyar liraya çıktığını söyledi.

Vatandaşların varlık yönetim şirketlerine olan 101 milyar liralık borcuyla birlikte toplam finansal borcun 6 trilyon 336 milyar liraya ulaştığını belirten Gürer, yılın ilk iki ayında borcun 375,8 milyar lira arttığını ifade etti.

BATIK BİREYSEL BORÇ 373 MİLYAR LİRA

Bankaların tahsil edemediği bireysel kredi ve kredi kartı borçlarının da büyüdüğünü söyleyen Gürer, takipteki bireysel borçların 271,8 milyar liraya çıktığını belirtti.

Bankaların varlık yönetim şirketlerine devrettiği borçlarla birlikte toplam batık bireysel borcun 373 milyar liraya ulaştığını söyledi.

VATANDAŞ BİR AYDA 118 MİLYAR LİRA FAİZ ÖDEDİ

Gürer, vatandaşların kredi ve kredi kartı borçları nedeniyle bankalara ödediği faiz miktarının da hızla arttığını belirtti.

“Yalnızca 2026 yılının ilk ayında bankalara ödenen faiz tutarı 118 milyar liraya ulaştı. Bu tutarın 71,3 milyar lirası bireysel kredi faizlerinden, 46,6 milyar lirası kredi kartı faizlerinden oluştu.”

Faiz ödemelerinin geçen yıla göre ciddi biçimde arttığını belirten Gürer, “Bireysel kredi faizleri yüzde 35,2, kredi kartı faizleri ise yüzde 28,1 arttı. Bu tablo vatandaşın gelirinin önemli bir bölümünü faize ödediğini gösteriyor” dedi.

İCRA DOSYALARI 24,3 MİLYONA ÇIKTI

Ekonomideki borç yükünün icra verilerine de yansıdığını belirten Gürer, icra dairelerindeki dosya sayısının hızla arttığını söyledi.

1 Ocak – 6 Mart 2026 tarihleri arasında icra dairelerine 1 milyon 903 bin yeni dosya geldiğini belirten Gürer, aynı dönemde 1 milyon 534 bin dosyanın sonuçlandırıldığını ifade etti.

6 Mart itibarıyla icra dairelerinde toplam 24 milyon 364 bin dosya bulunduğunu belirten Gürer, son bir yılda icra dosyası sayısının yaklaşık 1 milyon 700 bin arttığını söyledi.

Tüm verilerin ekonomide ciddi bir borç sarmalına işaret ettiğini belirten Gürer, “Dış ticaret açığı büyüyor, KOBİ’lerin borcu artıyor, çiftçi borçlanarak üretim yapmaya çalışıyor, vatandaş kredi kartıyla yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Gelirler artmazken borçlar büyüyor. Emekli, asgari ücretli de maaş artışı iki aylık enflasyon artışı ile eridi. Uygulanan ekonomik program zengini daha zengin fakiri daha fakir yapıyor” dedi.