Hürmüz Boğazı'ndaki kriz gübreyi vurdu, gıda zinciri alarm veriyor

GAZETE PENCERE - Hürmüz Boğazı’nda son haftalarda yaşanan aksaklıklar, yalnızca enerji piyasalarını değil tarım ve gıda zincirini de doğrudan etkiliyor. Küresel ticaretin en kritik geçiş noktalarından biri olan bölgede gemi trafiğinin yavaşlaması, gübre ve hammadde akışını sekteye uğrattı. Bu durum, üretim maliyetlerinde zincirleme bir artışa yol açtı.

GEMİ TRAFİĞİ DURMA NOKTASINA GELDİ

Enerji ve hammadde taşıyan tankerlerin bölgede beklemek zorunda kalması, petrol ve doğalgaz sevkiyatını ciddi şekilde aksattı. Körfez hattındaki bu sıkışıklık, yalnızca enerji fiyatlarını değil; gübre, petrokimya ve tarım üretimi için kritik olan girdileri de etkiledi.

Sektör temsilcilerine göre yaşanan sorun, kısa süreli bir dalgalanmanın ötesine geçmiş durumda. Küresel tedarik zincirinde oluşan bu kırılma, üretim planlarını doğrudan değiştiriyor.

GÜBRE FİYATLARINDA SERT ARTIŞ

Ersoy Holding Yönetim Kurulu Üyesi Kürşat Ersoy’un değerlendirmesine göre, son haftalarda gübre fiyatlarında dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. Üre fiyatları yüzde 30’a kadar artarken, potasyum ve fosfor bazlı gübrelerde artış yüzde 20’yi aştı.

Enerji tedarikinde yaşanan sorunlar da tabloyu ağırlaştırdı. Katar’dan gaz temin edemeyen Hindistan ve Pakistan gibi ülkelerde üretim aksarken, Mısır daha pahalı LNG kaynaklarına yönelmek zorunda kaldı.

TARIM ÜRETİMİ BASKI ALTINDA

Girdi maliyetlerindeki artış, doğrudan tarlaya yansıyor. Gübreye erişimin zorlaşması ve fiyatların yükselmesi, bazı bölgelerde ekim alanlarının daralmasına neden oluyor.

Bu durum özellikle buğday, mısır ve soya gibi temel ürünlerde arz dengesini bozma riski taşıyor. Uzmanlara göre bu gelişme, gıda fiyatlarında kalıcı bir baskı yaratabilir.

ETKİSİ KISA SÜREDE BİTMEYECEK

Sektör temsilcileri, üretimde oluşan boşluğun kısa sürede kapanmasının mümkün olmadığını belirtiyor. Mevcut tabloya göre dengeye dönüş sürecinin birkaç ekim dönemini bulabileceği ifade ediliyor.

Öte yandan artan lojistik maliyetleri ve sigorta primleri de üretim zincirini zorlayan diğer başlıklar arasında.

YENİ DÖNEMİN ÜÇ KRİTİK BAŞLIĞI

Yaşanan gelişmeler karşısında şirketler alternatif tedarik yollarına yönelirken, stok yönetimi ve maliyet kontrolü öne çıkıyor.

Sektörde öne çıkan başlıklar ise net: tedarik sürekliliği, maliyet dengesi ve uzun vadeli planlama.