İran'la anlaşmanın süresi yarın doluyor: '30 Temmuz sabahı gaz akışına bakacağız'

GAZETE PENCERE - Türkiye ile İran arasında doğal gaz satışını öngören 25 yıllık anlaşmanın süresi yarın doluyor. Türkiye, 2001’de uygulamaya giren anlaşma kapsamında İran’dan yılda yaklaşık 9-10 milyar metreküp doğal gaz ithal ediyor.

Türkiye, gerek sanayide gerekse de şehirlerin ısınmasında yoğun biçimde doğal gaz tüketiyor. Ülkenin, yıllık tüketimi de 55-60 milyar metreküp düzeyinde bulunuyor.

Türkiye, doğal gaz gereksiniminin önemli bir bölümünü ithalat yoluyla olarak karşılıyor. Boru hatları üzerinden Rusya ve İran’dan doğal gaz ithal ediliyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK), 2025 yılı doğal gaz piyasası raporuna göre, geçen yıl Türkiye 58,4 milyar metreküp doğal gaz ithal etti. Doğal gaz ithalatı 2024 yılına kıyasla yüzde 11,73 oranında artış kaydetti.

Geçen yıl ithalat yüzde 36,27’lik payla en fazla Rusya’dan yapıldı. İran, 7,7 milyar metreküp ithalat ve yüzde 13,2 payla dördüncü sırada yer aldı. Geçen yıl ithalatta Azerbaycan ikinci, ABD’de de üçüncü oldu.

Geçen yıl 17 milyar metreküp de LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) ithalatı gerçekleştirildi. Söz konusu miktar toplam ithalatın yüzde 29,30’una denk geliyor.

GÖZLER İRAN ANLAŞMASINA ÇEVRİLDİ

Türkiye’nin, en önemli tedarikçileri arasında yer alan İran’la 25 yıllık doğal gaz anlaşmasının süresi yarın doluyor.

Türkiye, 2001’de uygulamaya giren anlaşma kapsamında İran’dan boru hattı üzerinden yılda yaklaşık 10 milyar metreküp doğal ithal ediyor.

Anlaşmanın yapıldığı dönemde BOTAŞ’ta üst düzey görevde bulunan kaynaklar, doğal gaz alım satım anlaşmasında bazı kritik maddeler bulunduğunu belirterek, "Türkiye ve İran, anlaşmanın sona ermesinden belli bir süre önce ‘Bu anlaşmayı uzatmıyoruz’ demezlerse, anlaşma otomatik olarak 5 yıl daha uzar. Tarafların, 2020 yılında bu anlamda bir süreci işletip işletmediğini bilemiyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye ve İran’ın bu yönde bir adım atmaması durumunda anlaşmanın süresinin dolacağını belirten kaynaklar, "30 Temmuz’da sabah saat 08.30’da gaz akışına bakacağız. Gaz akışı durmuşsa sözleşme sona ermiştir. Akış devam ediyorsa anlaşmanın süresi uzatılmıştır" dedi.

Kaynaklar, İran’ın zaman zaman kış mevsimlerinde gaz akışını kısa süreli kesmesine karşın Türkiye açısından önemli bir tedarikçi olduğunu, boru hatları üzerinden doğal gaz ithalatının arz güvenliği yönünden üstünlükleri bulunduğunu söyledi.