Kanun teklifi komisyonda: Kademeli emeklilikte son durum

GAZETE PENCERE - Kademeli emeklilik düzenlemesine ilişkin iddialar, sosyal medyada paylaşılan emeklilik yaşı ve prim günü tablolarıyla yeniden gündeme geldi. Ancak söz konusu paylaşımlarda yer alan şartlar yürürlükteki mevzuatı yansıtmıyor.

TBMM kayıtlarına göre Edirne Milletvekili Ediz Ün tarafından hazırlanan kanun teklifi, 5 Aralık 2024’te Meclis Başkanlığına sunuldu. Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olanların emeklilik yaşı ve prim şartlarının kademeli olarak uygulanmasını amaçlayan teklifin son durumu “komisyonda” görünüyor. TBMM’nin kayıtlarında teklifin Plan ve Bütçe Komisyonu ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna 6 Aralık 2024’te gönderildiği belirtiliyor.

TEKLİF HENÜZ YASALLAŞMADI

Kanun teklifinin yürürlüğe girebilmesi için ilgili komisyonda görüşülerek kabul edilmesi, ardından TBMM Genel Kurulunda yeterli oyu alması gerekiyor. Cumhurbaşkanının onayına sunulacak düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girebiliyor.

Aralık 2024’te sunulan teklif için bu aşamalar tamamlanmadığından kademeli emekliliğe ilişkin yürürlüğe girmiş yeni bir düzenleme bulunmuyor.

MEVCUT EMEKLİLİK ŞARTLARI

Mevcut uygulamada 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan ve EYT kapsamına giren kişiler için yaş şartı aranmıyor. Emeklilikte prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi koşullarının karşılanması gerekiyor.

4/a kapsamında 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı uygulanıyor. Bu gruptakilerin 7 bin prim gününü tamamlamaları ya da 25 yıllık sigortalılık süresiyle 4 bin 500 prim günü koşulunu karşılamaları gerekiyor.

1 Mayıs 2008’den sonra ilk kez sigortalı olan 4/a kapsamındaki çalışanlar ise 7 bin 200 prim gününe tabi. Bu grupta emeklilik yaşı, prim gününün tamamlandığı tarihe göre kademeli olarak 65’e kadar yükseliyor. Güncel koşullar Sosyal Güvenlik Kurumunun internet sitesinde yer alıyor.

EMADDER’in talebi ne?

Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olanların emeklilik şartlarının işe giriş tarihine göre kademelendirilmesini istiyor. Dernek, bir gün arayla sigortalı olan kişiler arasında uzun yıllara ulaşan emeklilik farkı oluştuğunu savunuyor.

EMADDER’in önerisinde 1999 ve 2000 girişliler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü öngörülüyor. Önerilen şartlar, her sigorta başlangıç yılı için yaşın kadın ve erkeklerde birer yıl, prim gününün ise 75 gün artırılması esasına dayanıyor.

Buna göre öneride 2004 girişliler için kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 700 prim günü; 2008 girişliler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü talep ediliyor.

Derneğin hazırladığı bu çalışma bir talep niteliği taşıyor. EMADDER’in önerdiği yaş ve prim şartları ile 2024’te TBMM’ye sunulan kanun teklifindeki koşullar da aynı değil.

Şimşek, EYT’nin ekonomik etkisine değindi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Vadeli Program toplantısında enflasyon görünümünü değerlendirirken 2023 yılında depremler, Kur Korumalı Mevduat ve EYT’nin ekonomi üzerindeki etkilerine işaret etti. Şimşek’in açıklamasında kademeli emekliliğe yönelik yeni bir hazırlık veya takvim yer almadı.