Mazot ve gübre zamları Meclis’te: “Tarımda maliyet krizi büyüyor”

GAZETE PENCERE - Tarımda artan maliyet baskısı siyaset gündemine taşındı. Edirne Milletvekili ve Ziraat Mühendisi Ediz Ün, tarımsal üretimdeki girdi fiyatlarına ilişkin soru önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sundu.

Ün, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede özellikle mazot, gübre ve tarımsal plastik ürünlerdeki fiyat artışlarına dikkat çekti. Ün, “Tarımda maliyet krizi büyüyor” diyerek çiftçinin artan yük altında kaldığını vurguladı.

JEOPOLİTİK GERİLİM TARLAYA YANSIDI

Önergede, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin enerji ve petrokimya piyasalarında dalgalanma yarattığına işaret edildi. Bu durumun, tarımsal üretimin temel girdileri olan mazot, gübre ve plastik hammaddelerin fiyatlarını doğrudan etkilediği belirtildi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre mazot fiyatları yüzde 58, gübre fiyatları yüzde 48 ile 62 arasında artarken, tarımsal plastik ürünlerde de yaklaşık yüzde 50’lik yükseliş yaşandı.

GIDA ENFLASYONU ZİRVEDE

Türkiye’nin hâlihazırda yüksek gıda enflasyonu ile karşı karşıya olduğunu belirten Ün, ülkenin Avrupa ve OECD ülkeleri arasında üst sıralarda yer aldığına dikkat çekti. Artan maliyetlerin üretim zinciri boyunca fiyatları daha da yukarı çekmesinin beklendiği ifade edildi.

BAKANLIĞA KRİTİK SORULAR

Soru önergesinde Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan, mazot, gübre ve diğer girdilerdeki fiyat değişimlerinin detaylı şekilde açıklanması istendi. Ayrıca 2026 yılı destekleme politikalarının artan maliyetler karşısında yeterli olup olmadığı da gündeme getirildi.

Ün, desteklerin reel olarak gerileyip gerilemediğinin açıklanmasını talep ederken, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile yeni destek paketleri ya da ek bütçe çalışması yapılıp yapılmadığını da sordu.

GÜBRE İTHALATI VE ÜRETİM MERCEK ALTINDA

Önergede Türkiye’nin gübre ithalatı ve yerli üretim kapasitesi de sorgulandı. 2025 yılı itibarıyla ithalat miktarı, ödenen tutar ve en fazla ithalat yapılan ülkeler hakkında bilgi talep edildi.

Ayrıca yerli üretim kapasitesinin ne kadarının kullanıldığı, üretimde yerli ve ithal hammadde oranları ile Gübretaş’ın bağlantılı olduğu üretim süreçleri de sorular arasında yer aldı.

“ACİL DURUM PLANI VAR MI?”

Ün, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler sonrası Türkiye’nin tarımsal girdilere yönelik bir “acil durum eylem planı” olup olmadığını da gündeme taşıdı. Tarımda dışa bağımlılığın azaltılmasına yönelik somut adımların açıklanması istendi.

Soru önergesinde ayrıca gıda enflasyonunu kontrol altına almak için alınan önlemler, stratejik stok politikaları ve üreticinin üretimden kopmasını önleyecek destek mekanizmaları da sorgulandı.

DÜNYA NE YAPIYOR?

Ün, diğer ülkelerin çiftçilerini küresel krizlere karşı nasıl koruduğunu da gündeme getirerek Çin, Hindistan, ABD, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde uygulanan destek politikalarının detaylarının açıklanmasını istedi.

Mazot ve gübre sübvansiyonlarından doğrudan gelir desteklerine kadar birçok başlıkta karşılaştırmalı veri talep eden Ün’ün önergesi, tarımda maliyet krizinin boyutunu yeniden tartışmaya açtı.