Özgür Erdursun'dan çalışanlara kötü haber

GAZETE PENCERE - Türkiye’de vergi sisteminde son 25 yılda yaşanan değişim, ücretlilerin yıl içinde daha erken ve daha yüksek vergi dilimlerine girmesine sebep oldu. Bu nedenle çalışanlar yıl başında daha yüksek net maaş alırken, yıl ilerledikçe aynı maaşa rağmen daha fazla vergi ödeyip net gelir kaybı yaşıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun konuyu tüm detaylarıyla anlatarak çözüm önerisi sundu.

Türkiye’de çalışan kişilerin vergi yükü son 20–25 yılda dikkat çekici biçimde değişti. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, 2000 yılında ilk vergi diliminin asgari ücrete oranı 21 kat seviyesindeyken 2026’da yaklaşık 5,8 kata kadar gerilediğini söyledi.Erdursun, "Bu daralma, çalışanların yıl içinde çok daha erken üst vergi dilimlerine girmesine yol açıyor. Artık sorun yalnızca vergi oranlarının yüksekliği değil, verginin yıl içinde ne kadar erken devreye girdiği" dedi.

HEM YÜKSEK HEM ERKEN DEVREYE GİRİYOR

Aynı maaşı alan çalışanlar, yıl ilerledikçe daha yüksek vergi ödedikleri için net gelirlerinde düşüş yaşıyor. Örnek bir hesaplama yapan Erdursun, "Brüt maaş yükseldikçe çalışanlar daha yılın ilk aylarında %20, %27 hatta %35 ve %40’lık dilimlere giriyor; net maaşlar yıl sonunda ciddi şekilde geriliyor" şeklinde konuştu.

YILIN YARISINDAN FAZLASI YÜKSEK DİLİM

Bu seviyede yüzde 27 dilime geçiş Mart ayında, yüzde 35 di­lim yıl ortasında, yüzde 40 dilim Temmuz’dan sonra devreye giri­yor. Çalışan yılın yarısından faz­lasını en üst vergi dilimlerinde geçiriyor.

Bu örnekleri birlikte düşün­düğümüzde ortaya çıkan tablo çok net

-50.000 TL maaşta yüzde 15 dilim 4 ay sürüyor

-100.000 TL maaşta yüzde 15 dilim 2 ay sürüyor

-150.000 TL ve üzeri maaşta yüzde 15 dilim sadece 1 ay sürü­yor

Yüzde 27 dilime geçiş

-50.000 TL’de yılın sonuna doğru

-100.000 TL’de yıl ortasında

-150.000 TL ve üzeri maaşta yılın ilk aylarında

Üst dilimler

Orta gelirde yıl sonuna doğru, yüksek gelirde yıl ortasında dev­reye giriyor.
Erdursun, düşük gelir grubunun birkaç ay %15’lik dilimde kalabildiğini, orta ve yüksek gelir grubunun ise bu dilimde yalnızca 1–2 ay kalabildiğini açıkladı. Yani uzman gelir arttıkça sadece ödenen vergi artmıyor; aynı zamanda yüksek vergiye maruz kalınan süre de uzuyor.
Bu tablonun temel nedenine değinen Erdursun, "Sebep, vergi dilimlerinin ücret artışlarını takip edememesi. Vergi dilimleri her yıl sınırlı oranlarda güncellenirken, asgari ücret enflasyon ve ek artışlarla çok daha hızlı yükseldi. Sonuç olarak sistem, geçmişte çalışanı koruyan yapısından uzaklaştı" şeklinde konuştu.

Çözüm önerisinde de bulunan SGK Uzmanı Erdursun, "Çözüm için vergi dilimlerinin asgari ücrete endekslenmesi, yıl içinde güncellenmesi, ücretliler için koruyucu mekanizmalar oluşturulması ve net maaşta istikrar sağlanması gerekiyor" dedi.