Özgür Erdursun'dan emekli olacaklara uyarı: Statü değişikliği maaşınızı düşürebilir

GAZETE PENCERE - Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik planları yapanlara uyarılarda bulundu.

Emekli olunan statünün maaşta belirleyici olduğunu vurgulayan Erdursun, prim ödenen son 2520 günün emeklilik statüsünü belirlediğine dikkat çekti.

Özgür Erdursun'un Dünya Gazetesi'nde yayımlanan "Emeklilik planlamasında en büyük hata: Son 2520 günü hesaplamamak" başlıklı yazısının bir bölümü şöyle:

"Emeklilik denildiğinde vatandaşla­rın büyük bölümü yaş şartına, prim gün sayısına veya EYT kapsamına girip girmediğine odaklanıyor. Oysa emekli­lik planlamasında yapılan en büyük ha­talardan biri, hangi statüden emekli olu­nacağının göz ardı edilmesidir.

Özellikle 1 Ekim 2008 tarihinden ön­ce sigortalı olan milyonlarca kişi için son 2520 gün kuralı hâlâ büyük önem taşıyor.

Bugün birçok kişi emeklilik için ge­rekli prim gününü tamamladığını dü­şünüyor. Ancak son yıllarda yapılan sigor­talılık değişiklikleri nedeniyle farkında olmadan daha düşük aylıkla emekli olabi­lecekleri bir statüye geçmiş olabiliyorlar.

1 Ekim 2008 tarihinden önce sigorta­lı olan kişilerde, çalışma hayatında bir­den fazla sigortalılık statüsü bulunuyorsa emeklilik sırasında son 2520 gün fiili hiz­met süresine bakılıyor.

Uygulamada bu süre 2520 gün olarak bi­liniyor. Son 2520 gün içerisinde; SSK (4/A), Bağ-Kur (4/B), Emekli Sandığı (4/C) statülerinden hangisinde daha fazla hizmet varsa kişi ku­ral olarak o statüden emekli ediliyor.

Bu nedenle emekliliğine birkaç yıl kala işyeri açan, şirket ortağı olan veya özel sek­törde çalışmaya başlayan birçok kişi far­kında olmadan emeklilik statüsünü değiş­tirebiliyor.

Son 2520 gün kuralı sadece EYT kapsa­mı dışında kalanları ilgilendirmiyor. EYT düzenlemesinden yararlanan mil­yonlarca sigortalı için de aynı kural uygu­lanıyor.

Örneğin bir devlet memuru düşünelim. Emekli Sandığı kapsamında emeklilik için gerekli olan 9000 günü tamamlıyor. Daha sonra görevinden ayrılarak kendi işini kuruyor veya özel sektörde çalışma­ya başlıyor.

Sonrasında 1260 günden fazla Bağ-Kur veya SSK primi ödüyor. Sosyal Güvenlik Kurumu bu kişiyi son 2520 gün hesabına göre Bağ-Kur veya SSK statüsünden emekli etmek isteye­bilir.

Benzer durum SSK’lı çalışanlar için de geçerli. Örneğin bir sigortalı SSK’dan emek­li olmak için gerekli prim gününü ve si­gortalılık süresini tamamladıktan sonra şirket ortağı oluyor ve uzun süre Bağ-Kur primi ödüyor. Bu durumda SGK son 2520 gün he­sabına göre kişiyi Bağ-Kur statüsünden emekli etmeye çalışabiliyor.

Emeklilik planlamasında en büyük ha­ta yalnızca yaşa ve prim gününe odaklan­maktır. Özellikle 1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan kişiler açısından son 2520 gün hesabı hâlâ emeklilik sisteminin en kritik unsurlarından biridir.

Ancak son 2520 gün kuralı tek başına değerlendirilmemelidir. Kişinin hangi statüde emeklilik şartlarını tamamladı­ğı, bu hakları ne zaman kazandığı ve var­sa yargı yoluyla ileri sürebileceği hakları da ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle emeklilik başvurusu yap­madan önce yalnızca prim gününü de­ğil, hangi statüden emekli olunacağını da mutlaka kontrol etmek gerekir. Çünkü emeklilikte doğru planlama bazen yıllar­ca daha yüksek aylık almak anlamına ge­lebilmektedir."