Ayasofya’nın doğu yarım kubbesi güçlendirilecek: 1847 öncesinin izleri de aranacak

GAZETE PENCERE- Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yürütülen kapsamlı restorasyon ve güçlendirme çalışmalarında yeni aşamaya geçiliyor. Ana kubbedeki çalışmalar sürerken, yapılan modelleme ve statik analizler sonucunda mihrap bölümünün üzerindeki doğu yarım kubbenin de güçlendirilmesi gerektiği belirlendi.

Çalışmalar kapsamında doğu yarım kubbeye ulaşmak için çelik çalışma platformu ve iskele sistemi kurulacak. Yarım kubbenin taşıyıcı sistemi güçlendirilirken iç yüzeydeki mozaik ve kalem işi bezemeler konservasyona alınacak. Mihrap duvarındaki mermer yüzeylerde de temizlik, koruma ve onarım yapılacak.

İBADET VE ZİYARET DEVAM EDECEK

Platform kurulurken Ayasofya’nın özgün zeminini ve tarihi mimari unsurlarını korumak için özel önlemler alınacak. Özgün mihrap ve minber fiziki koruma sistemleriyle güvenceye alınırken, ibadetin devam edebilmesi için geçici mihrap ve minber yerleştirilecek.

Çalışma alanındaki mermer döşemelerin yük ve aşınmadan etkilenmemesi amacıyla çok katmanlı yükseltilmiş döşeme sistemi oluşturulacak. Platform kurulmadan önce zemin üzerinde yükleme ve titreşim testleri yapılacak. Tarihi dokuya zarar vermemek amacıyla bazı ahşap seki ve mermer döşemeler ise uzman restoratörlerin gözetiminde kontrollü olarak sökülecek.

1847 ÖNCESİNDEKİ OSMANLI BEZEME KATMANI ARAŞTIRILACAK

Restorasyonun dikkat çeken bölümlerinden biri de doğu yarım kubbenin geçmişteki bezeme katmanlarının araştırılması olacak. Bilim Heyeti Üyesi Mimar Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, bugün görülen bezemelerin 1847-1849 yıllarındaki Fossati onarımları sırasında yapıldığını belirtti.

Çalışmalar sırasında mevcut bezemelerin altında, tarihi görsel kaynaklardan varlığı bilinen Klasik Osmanlı dönemine ait bir ayetin izleri araştırılacak. Yapılacak raspa çalışmalarında ayetin varlığı tespit edilirse, Ayasofya’nın 1847 öncesindeki cami görünümüne ilişkin önemli bir tarihsel katmanın yeniden belgelenmesi mümkün olacak.

ANA KUBBEDE MOZAİKLER KORUMA ALTINDA

Ayasofya’nın ana kubbesinde ise çalışmalar devam ediyor. Çelik platform üzerinde mozaiklerin toz temizliği yapılırken, yüzeylerin çalışma sırasında zarar görmemesi için geçici bezle destekleme yöntemi uygulanıyor. Kubbenin dış bölümündeki geçici çelik çatı tamamlanırken kurşun kaplamalar da kontrollü biçimde açılıyor.

Bilim Heyeti’nin değerlendirmesine göre yapılan sayısal modellemeler, ana kubbenin yarım kubbelerle birlikte güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Çalışmalar özellikle yapının deprem gibi doğal afetlere karşı dayanıklılığını artırmayı amaçlıyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmalar boyunca Ayasofya’da ibadet ve ziyaretin geçici düzenlemelerle sürdürüleceğini belirterek uygulamaların Bilim Heyeti ve Koruma Kurulu denetiminde yürütüleceğini açıkladı.