Cezaevi istatistikleri: Türkiye'de kapasite doldu taştı, nüfusa oranla en çok ceza veren ülke!

GAZETE PENCERE - Avrupa Konseyi adına Lozan Üniversitesi tarafından hazırlanan kapsamlı araştırma, üye ülkeler arasındaki cezaevi doluluk oranlarını ve infaz istatistiklerini gözler önüne serdi. Verilere göre Türkiye ve Fransa, kapasitelerinin çok üzerinde seyreden mahkûm sayılarıyla Avrupa'nın en kalabalık cezaevi sistemine sahip iki ülkesi oldu. Türkiye ayrıca, nüfusa oranla en yüksek hapsedilme oranı ve mahkûm sayısındaki yıllık artış hızıyla da ilk sırada yer aldı.

Avrupa Konseyi bünyesinde yürütülen ve kıta genelindeki infaz kurumlarının röntgenini çeken geleneksel cezaevi istatistikleri raporu yayımlandı. Lozan Üniversitesi’nin 51 farklı cezaevi idaresinden topladığı verilere dayanan araştırma, Avrupa genelinde suç ve ceza infaz politikalarındaki yapısal krizleri ve demografik değişimleri çarpıcı sayısal verilerle ortaya koydu. Raporda, özellikle cezaevlerindeki aşırı doluluk (overcrowding) sorunu küresel bir halk sağlığı ve insan hakları meselesi olarak öne çıktı.

CEZAEVLERİ DOLDU TAŞTI

Araştırmanın 2025 yılının başına ait verilerine göre, Avrupa Konseyi üyesi ülkeler arasında cezaevi altyapısı en çok zorlanan ülkeler Türkiye ve Fransa oldu. Her iki ülkede de cezaevleri resmi kapasitelerinin çok üzerine çıkarak %131’lik bir doluluk oranına ulaştı.

Öte yandan, Fransa'dan gelen güncel adli veriler krizin derinleştiğini gösteriyor. Fransız yetkililer, 2025 başından bu yana tedbirlerin yetersiz kaldığını ve Nisan 2026 itibarıyla ülkedeki cezaevi doluluk oranının %139,1’e fırlayarak yeni bir rekor kırdığını rapor etti.

14 ÜLKEDE KAPASİTE AŞILDI

T24'ün aktardığına göre, verilerini paylaşan 51 cezaevi idaresinden 14’ünde mahkûm sayısının yatak kapasitesinin üzerinde olduğu saptandı. Fransa ve Türkiye'nin başı çektiği negatif listede, her 100 kişilik kontenjana düşen mahkûm sayılarına göre diğer ülkeler şu şekilde sıralandı:

Buna göre Fransa ve Türkiye'nin ardından üçüncü sırada Hırvatistan (her 100 kişilik kapasiteye 123 mahkûm), ardından İtalya (121), Malta (118), Kıbrıs Cumhuriyeti (117), Macaristan (115), Belçika (114) ve İrlanda (112) geliyor.

Buna karşın, cezaevlerindeki yoğunluğun en düşük olduğu ve infaz mimarisinin en rahat nefes aldığı ülkeler ise Ukrayna (50), İspanya (77) ve Almanya (80) olarak kayıtlara geçti.

100 BİN KİŞİDEN 458'İ CEZAEVİNDE

Yayımlanan rapor, Türkiye'nin sadece toplam dolulukta değil, ceza yargılamalarındaki hapis cezası eğiliminde de Avrupa ortalamasının çok uzağında konumlandığını gösterdi:

Avrupa Konseyi'ne üye 46 ülke arasında, nüfusa oranla en fazla hapis cezası uygulayan ülke Türkiye oldu. Türkiye’de her 100 bin kişiden 458'i cezaevinde bulunuyor. Bu kategoride Türkiye'yi 271 mahkûm ile Azerbaycan ve 245 mahkûm ile Moldova izliyor.

Yıllık Artış Hızında Zirve: Ocak 2024 ile Ocak 2025 arasındaki bir yıllık dönem incelendiğinde, mahkûm popülasyonunun en agresif büyüme gösterdiği ülke %29’luk artışla yine Türkiye oldu. Karadağ %22, Lüksemburg ise %20 ile bu ivmeyi takip etti.

Mahkûm Sayısı En Çok Azalan Ülke Ukrayna: Aynı dönemde cezaevindeki nüfusu en çok azalan ülke, devam eden savaş şartlarının ve değişen hukuki süreçlerin etkisiyle %18’lik düşüş yaşayan Ukrayna oldu. Ukrayna'yı %16 ile Slovakya ve %11 ile Gürcistan izledi.