Çözüm tartışmaları içinde hazırlık: Diyarbakır'da Newroz ateşi yakılacak

HABER: Ardıl Batmaz

GAZETE PENCERE - Bu yıl Diyarbakır Newrozu’nda, çözüm süreci tartışmaları alanın gündemini belirliyor. PKK’nın silah bırakma adımlarına rağmen siyasi sürecin yavaş ilerlemesi dikkat çekiyor. Alanı dolduranlar arasında, tıpkı Demirci Kava Efsanesi’nde* olduğu gibi ateşin kararlılıkla yakılmasıyla simgeleştirilen bir toplumsal sabır ve direnç vurgusu yapılıyor. Newroz ateşi, geçmişin hatırlanması ve geleceğe dair beklentilerin bir arada ifade edildiği bir sembol olarak öne çıkıyor.

Diyarbakır, 2026 Newroz’una bu yıl hem kitlesel katılım hem de güçlü politik mesaj beklentisiyle hazırlanıyor. Tertip Komitesi’nin “Rêbertiya Azad Civaka Demokratîk” - “Özgürlük İçin Demokratik Toplum Newrozu” olarak belirlendi. Kutlamalara Mısır, Hindistan, Ürdün ve Katalonya’dan heyetlerin katılması bekleniyor. Komite, bu yıl “tarihin en büyük katılımını” hedeflediklerini belirtirken Newroz buluşmasına, Mardin, Batman, Siirt, Şırnak, Van, Hakkari, Ağrı gibi Kürt illerinden de katılım bekleniyor. Tertip komites bu yıl alan güvenliği için 500 kişilik bir ekip görevlendirildiğini açıkladı.

Valilikle yapılan görüşmelerin önceki yıllara göre daha “yapıcı” geçtiği ifade edilirken, özellikle girişlerde yaşanan sorunların azaltılması ve geleneksel kıyafetlere yönelik kısıtlamaların aşılması için temasların sürdüğü bildirildi.

SAHNE PROGRAMI: KONSERLER VE KONUŞMALAR

Newroz alanında bu yıl gün boyu sürecek programda hem müzik hem de politik konuşmalar öne çıkacak. Agirê Jiyan, Zinar Sozdar, Alend Hazim, Dilan Top ve Erkan Top ve Govend ekibinin sahne alması beklenirken, sanatçıların sahneden vereceği mesajların da barış, özgürlük ve kimlik vurgusu etrafında şekilleneceği belirtiliyor.

Program kapsamında tertip komitesi temsilcileri, sivil toplum örgütleri ve kadın hareketi adına konuşmalar yapılacak. Ayrıca uluslararası heyetlerin temsilcilerinin de kısa dayanışma mesajları vermesi planlanıyor. Gözler ise alandan verilecek ana politik mesajlarda olacak.

“SADECE BİR KUTLAMA DEĞİL”

Diyarbakır’da Newroz, yalnızca baharın gelişi değil; aynı zamanda tarihsel bir hafızanın, direncin ve yeniden doğuşun sembolü olarak görülüyor. Bu nedenle kutlamalar, Türkiye’de en kitlesel ve en politik Newroz buluşmalarından biri olma özelliğini taşıyor.

Bu yılın atmosferi ise geçmişin çatışmalı dönemleri ile yeniden tartışılan “çözüm” ihtimali arasında şekilleniyor. Kentte hakim olan duygu, temkinli ama güçlü bir umut. Sokakta en çok dile getirilen soru ise şu: “Acaba bu kez gerçekten bir şey değişir mi?”

KADINLAR VE TOPLUMSAL TALEPLER ÖNE ÇIKACAK

Diyarbakır Barosu Kadın Hakları Merkezi’nden Avukat İrem İlhan’a göre Newroz, kadınlar açısından yalnızca kültürel bir gün değil; eşitlik, özgürlük ve yaşam hakkı taleplerinin dile getirildiği politik bir alan. Bu yıl kadınların alanda daha görünür olması ve söz kuran özne olarak öne çıkması bekleniyor.

Araştırmacı Büşra Yentürk ise Diyarbakır Newrozu’nu bir “toplumsal sahne” olarak tanımlıyor. 2015 sonrası yaşanan kırılmaların toplumda hem yorgunluk hem de direnç yarattığını belirten Yentürk’e göre bugün bu duygulara yeniden filizlenen bir umut eşlik ediyor.

Yentürk, Newroz’un en derin anlamını şu sözlerle özetliyor: “Hiçbir karanlık dönem sonsuza kadar sürmez.”

Bu yılki Newroz’u önceki yıllardan ayıran en önemli farkın “demokratik bir çözümün arifesinde olma hissi” olduğunu belirten Yentürk, alanda yakılacak her ateşin yalnızca baharı değil, aynı zamanda toplumsal hafızayı ve geleceğe dair umudu da aydınlatacağını söylüyor.

BARIŞ VE DEMOKRATİK ÇÖZÜM VURGUSU

Tertip Komitesi’ne göre bu yıl Newroz alanından yükselecek temel mesajlar; barış, demokratik çözüm ve eşit yurttaşlık talepleri olacak. Ortadoğu’daki gelişmelerin de etkisiyle, halklar arasında eşit ve özgür bir yaşam fikrinin daha güçlü dile getirileceği ifade ediliyor.

Tüm bu hazırlıklar ışığında Diyarbakır’da yakılacak Newroz ateşinin, yalnızca bir ritüel değil toplumun barış, adalet ve demokratik bir gelecek talebini görünür kılması bekleniyor.

Demirci Kawa efsanesi: Mezopotamya ve İran mitolojisinde zulme karşı direnişi ve özgürlüğü simgeleyen en köklü destanlardan biri. Bu efsane, günümüzde kutlanan Newroz bayramının da temelini oluşturuyor. Efsaneye göre; Asur krallarından zalim Dehak'ın omuzlarında iki dev yılan çıkar. Bu yılanları yatıştırmanın ve kralın acısını dindirmenin tek yolu, her gün iki gencin beyniyle onları beslemektir. Demirci Kawa, son oğlunu kurtarmak için gençlerin yerine koyun beyni kullanır. Gençleri kurtarır ve onları örgütler. 21 Mart günü, Kawa liderliğindeki halk Dehak'ın sarayına yürür. Demirci Kawa zalim hükümdarı öldürür. Zaferin bir işareti olarak büyük ateşler yakılır. Bu ateşler, halkın özgürlüğe kavuştuğunu müjdeler.