Etlik Şehir Hastanesi'nde şirketten devlete indirim yok: Yapmadığı işin parasını dört yıldır alıyor

GAZETE PENCERE- Sayıştay denetimi, Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) olan Türkiye’nin en büyük hastanelerinden Ankara Etlik Şehir Hastanesi’nde altı yıldır kapanmayan bir hesabı ortaya çıkardı. Hastanenin ihale teklifinde yer alan bazı “teknolojik gelişme” imalatları yapılmadı; yapılmayan işlerin bedelinin şirketin kullanım bedelinden düşülmesi kararlaştırıldı ancak hastane dört yıl önce faaliyete geçmesine rağmen bu indirim bugüne kadar ödemelere yansıtılmadı.

ALTI YILDIR ANLAŞAMIYORLAR

Aslında Etlik Şehir Hastanesi'ndeki hesabın geçmişi hastanenin açılışından da eski. 2020'de şirket, ihale kapsamında yer aldığı halde idarenin onayıyla yapılmayan işler için “iş azalışı” uygulanmasını kabul etti. Buna göre tarafların hastane tamamlanmadan önce iş azalışının tutarında anlaşması, belirlenen tutarın da Orijinal Kullanım Bedeli'nden düşülmesi gerekiyordu.

Taraflar rakam üzerinde anlaşamasa da yapılmayan işlerin bedelinin ödenmemesi konusunda aynı yıl uzlaştı. Ancak hastanenin fiili tamamlanma tarihi olan 23 Eylül 2022'ye gelindiğinde bu hesap hâlâ sonuçlandırılmamıştı. Etlik hizmete girdi, işletme dönemi başladı ve devlet şirkete kullanım bedeli ödemeye başladı. Yapılmayan işlerin karşılığı ise bu ödemelerden düşülmedi.

‘YAPILMAYAN İŞLER İÇİN ÖDEMELER DEVAM EDİYOR’

Bakanlık ile yüklenici firma arasındaki bu hesap, Sağlık Bakanlığı 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na yansıdı. Sayıştay, henüz hastane faaliyete dahi geçmeden mutabakata varılan “iş azaltımı” indiriminin hiç uygulanmadığını tespit etti. Bakanlık ise Sayıştay’a verdiği cevabında şirkete bildirimde bulunulduğunu ileri sürdü. Buna göre Bakanlık, şirketin 1 Haziran 2020’de indirim tutarını şirkete bildirdi, şirket tutara itiraz ettiği için işlem yapılamadı. Bakanlık, 22 Mart 2024’te şirkete tekrar yazı yollayarak şirketi mutabakat imzalamaya davet ettiğini beyan etti.

Şirketin 2020’deki itirazına rağmen iki yıl boyunca yeni tutar belirlenmedi. Hastane bundan tam dört yıl önce, 23 Eylül 2022’de faaliyete geçti. Kamu, şirketin yapmadığı işler için ödeme yapmaya devam etti. 2024’te Bakanlık şirketle yeniden irtibata geçti ancak bundan da netice alamadı. Böylelikle şirket tam dört yıldır yapmadığı işler için ödeme almaya devam etti.

SAYIŞTAY: İLERLEME KAYDEDİLMEDİ

Öte yandan Bakanlık, konuyla ilgili ‘acil’ bir aksiyon almayacağını da belirtti. Bakanlık, Sayıştay’a cevabında, 2025'te KÖİ projelerinin kesin hesaplarının nasıl çıkarılacağını düzenleyen yeni kuralların yürürlüğe konduğunu, 7 Ocak 2026'da Elazığ, Eskişehir ve İzmir şehir hastanelerinin kesin hesaplarının çıkarılması için komisyonlar kurularak çalışmalara başlandığını, Etlik dahil diğer şehir hastanelerinin hesaplarına ise bu üç hastanedeki çalışmalar tamamlandıktan sonra geçileceği bildirildi. Sayıştay raporunda ise bu açıklamaya rağmen Etlik'teki sorunun çözümü konusunda herhangi bir ilerleme sağlanmadığını kaydetti.

DEVASA YAPI, MİLYONLARCA ZİYARETÇİ, SAYISIZ TİCARİ İŞLETME

Ankara Etlik Şehir Hastanesi'nin büyüklüğünü anlatmak için rakamlara bakmak yeterli. 4 bin 50 yatak, 1 milyon metrekarenin üzerinde kapalı alan ve kampüsünde pek çok ticari işletme… Hastanenin kendi açıkladığı verilere göre daha ilk yılında 5 milyondan fazla hasta başvurusu yapıldı; günlük poliklinik hizmeti 25 bin kişiye ulaştı. Türkiye'nin dört bir yanından hastaların geldiği bu dev sağlık kompleksinin kampüsünde de restoranlar, marketler ve kafeteryalar başta olmak üzere sayısız ticari işletme bulunuyor.

KÖİ modeliyle hayata geçirilen hastanede, tesisi yapan şirket ile devlet arasındaki ilişki uzun süreli bir sözleşmeye dayanıyor. Sağlık Bakanlığı, bu model kapsamında şirkete hastanenin kullanımına karşılık “kullanım bedeli”, üstlenilen hizmetler karşılığında ise “hizmet bedeli” ödüyor. Ayrıca KÖİ modeli kapsamında kampüsteki ticari alanları işletme hakkı da görevli şirkete bırakılıyor.

DEV PROJEDE TEK PATRON TÜRKERLER

Etlik Şehir Hastanesi projesi başlangıçta İtalyan Astaldi ile Türkerler Holding ortaklığında hayata geçirilmişti. Proje şirketinde Astaldi yüzde 51, Türkerler grubu ise yüzde 49 paya sahipti. Ancak ortaklık yıllar içinde sona erdi. Rekabet Kurulu, Kasım 2023'te Ankara Etlik Hastane Sağlık Hizmetleri İşletme Yatırım AŞ'nin tek kontrolünün Türkerler İnşaat'a geçmesine izin verdi; 2025'te de hastanenin işletme-bakım şirketi ile Astaldi-Türkerler ortak girişiminin tek kontrolünün Türkerler tarafından devralınmasını onayladı.

Böylece milyarlarca liralık kamu ödemelerinin ve dev bir sağlık kompleksinin merkezinde bulunan proje bütünüyle Türkerler'in kontrolüne geçti. Türkerler Holding'in 2026 tarihli kurumsal sunumunda da Etlik projesindeki ortaklık payı yüzde 100, projeye koyduğu özkaynak ise 223 milyon avro olarak gösterildi. Hastaneyi 2039 yılına kadar Türkerler Holding işletecek.