İmamoğlu'nun yargılanması Avrupa başkentlerinde nasıl görülüyor? Roma'dan Atina'ya Oslo'dan Sofya'ya gözler Silivri'de

GAZETE PENCERE - Silivri’de görülen ve aralarında CHP’nin Cumhurbaşkanı Adayı İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da olduğu 107 tutuklu sanığın yargılandığı davanın duruşması devam ederken İmamoğlu’na uluslararası arenadan destekler de gelmeye devam ediyor.

Duruşmada yerine kayyum olarak atanan Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan ve Beylikdüzü Belediye Başkanı Murat Çalık savunmaları verdi. İmamoğlu ise hakimliğin açıkladığı listede son sırada yer alıyor. Duruşmanın Nisan sonunda bitmesi planlanıyor ancak yargılamanın hızı bu olasılığı düşürüyor.

Öte yandan CHP Avrupa’da bu duruşmada ve yargılamada yaşanan sorunları gündemde tutmaya çalışıyor. Bu planlamada yer alan CHP Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Üyesi Zana Gümüş Avrupa’daki yerel yöneticilerin duruşmalara bakış açısını anlattı. Gümüş “Barcelona, Oslo, Sofya ve Zagreb belediye başkanları başta olmak üzere birçok yerel yönetici dayanışma mesajlarını düzenli olarak yineliyor. Atina Belediye Başkanı ve Budapeşte Belediye Başkanı da ilk günden beri İmamoğlu’na açık destek veren isimler arasında” ifadelerini kullandı.

Gümüş sorularımıza şu yanıtları verdi:

* Avrupa’daki belediye başkanları Ekrem İmamoğlu iddianamesi hakkında ne düşünüyor?

Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasının ve tutuklanmasının ardından Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi’nin 48. Genel Kurulu toplandı ve Türkiye için ayrı bir oturum düzenlendi. O oturumda ilk söz alan isim olarak bir konuşma yaptım.

Burada çok net bir tablo gördük. Hangi siyasi gruptan olursa olsun birçok yerel yönetim temsilcisi İmamoğlu’nun tutuklanmasını hukuki değil siyasi bir süreç olarak değerlendirdi. Nitekim Kongre de bu doğrultuda bir bildiri yayımladı.

Sonrasında Avrupa’dan birçok heyet Türkiye’ye gelerek hem Ekrem İmamoğlu’nu hem de tutuklu belediye başkanlarını ziyaret etti.

Örneğin Kuzey Makedonya’da seçim gözlem misyonunda görev alırken dönemin Üsküp Belediye Başkanı Danela Arsovska bu iddialara kesinlikle inanmadığını açıkça ifade etmişti.

Geçtiğimiz haftalarda Portekiz raportörü olarak bulunduğum ziyaret sırasında da birçok belediye başkanı Ekrem İmamoğlu’na desteklerini dile getirdi. Lizbon Belediye Başkanı da bu iddiaların gerçekçi olmadığını düşündüğünü ve İmamoğlu’nun yanında olduklarını çok net bir biçimde ifade etti.

İMAMOĞLU'NA ÖDÜL VERİLDİ

Barcelona, Oslo, Sofya ve Zagreb belediye başkanları başta olmak üzere birçok yerel yönetici dayanışma mesajlarını düzenli olarak yineliyor. Atina Belediye Başkanı ve Budapeşte Belediye Başkanı da ilk günden beri İmamoğlu’na açık destek veren isimler arasında.

Roma Belediye Başkanı da Avrupa’daki birçok uluslararası platformda İmamoğlu’nun durumunu gündeme getiriyor. Kendisi daha önce bakanlık yapmış, Avrupa yerel yönetim mimarisinde oldukça etkin bir siyasetçi.

İmamoğlu zaten kent diplomasisi alanında aktif bir lider olduğu için Avrupa’da çok sayıda belediye başkanıyla güçlü ilişkiler kurmuş durumda. Fransa’dan, Çekya’dan, Slovenya’dan, İtalya’dan, Polonya’dan ve İsveç’ten birçok yerel yönetici bana sürekli İmamoğlu’nun durumunu soruyor.

Eurocities, CEMR, Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi ve Avrupa Birliği Bölgeler Komitesi gibi kurumların çevrelerinde de benzer bir kanaat var. Hatta Avrupa Birliği Bölgeler Komitesi kısa süre önce Ekrem İmamoğlu’na Pawel Adamowicz Ödülü’nü verdi.

* Avrupa’daki yerel yönetim temsilcileri İmamoğlu iddianamesini hukuki mi yoksa siyasi mi görüyor?

Açık konuşmak gerekirse Avrupa’daki yerel yönetim temsilcileri arasında bu süreci hukuki bir mesele olarak gören neredeyse kimse yok. Hangi siyasi gruptan olursa olsun geniş bir dayanışma ortamı var.

Birçok belediye başkanı ve bölgesel yönetim temsilcisi bu sürecin siyasi boyutları olduğunu düşünüyor ve bu nedenle Ekrem İmamoğlu ile dayanışma mesajları veriyor.

* Avrupa’daki belediye başkanlarının tutumu Türkiye-Avrupa ilişkilerini nasıl etkiler?

Türkiye-Avrupa ilişkilerini değerlendirirken olaylara çok boyutlu bakmak gerekiyor. Avrupa’daki birçok kurum ve siyasetçi Türkiye’deki gelişmelerden endişe duyuyor. Ancak Avrupa’nın mevcut jeopolitik koşulları bu konuda sert bir kurumsal tepki verilmesini zorlaştırıyor.

Ukrayna-Rusya savaşı sonrasında Avrupa güvenlik açısından Türkiye’nin rolünü çok daha stratejik görüyor. Avrupa’daki birçok siyasetçi kapalı kapılar ardında Türkiye’nin askeri ve stratejik önemini vurguluyor. Çünkü ABD olmadan kıtanın savunması için Türkiye’nin askeri gücüne ihtiyaç duyacaklarını düşünüyorlar.

Bu nedenle yerel yönetim temsilcilerinin eleştirileri güçlü olsa da bu durumun hükümet politikalarına dönüşmesi kolay olmuyor. Avrupa’daki birçok hükümet Türkiye ile siyasi ve ekonomik ilişkileri tamamen koparmak istemiyor.

Özetle Avrupa’da Ekrem İmamoğlu’na yönelik güçlü bir sempati ve dayanışma var. Ancak Türkiye’yi dışlamak Avrupa açısından daha büyük stratejik riskler yaratabilir düşüncesi hakim.

* Avrupa’daki yerel liderlerin açıklamaları uluslararası kamuoyunu etkiliyor mu?

Evet, etkili olduğunu söyleyebilirim. Ekrem İmamoğlu Avrupa’da oldukça tanınan ve popüler bir yerel yönetim lideri. Kent diplomasisini etkili bir kamu diplomasisi aracına dönüştürebilen bir profil çizdi.

2021 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında NAVTEX tartışmaları gündemdeyken İmamoğlu’nun Atina Belediye Başkanı ve Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis ile görüşmeler gerçekleştirebilmesi bunun önemli bir örneğiydi.

Ben de 2023 yılında B40 Balkan Şehirleri Ağı kapsamında Atina’da düzenlenen bir toplantıya katılmıştım. Orada görüştüğüm gençlerin İmamoğlu’na yönelik ciddi bir sempati beslediğini gözlemledim.

Yerel yönetimler halka en yakın siyasi kurumlar olduğu için belediye başkanlarının yaptığı açıklamalar doğrudan toplumda karşılık bulabiliyor. Ayrıca Avrupa’daki şehir diplomasi ağları ve sivil toplum platformları da bu tür mesajların yayılmasında önemli rol oynuyor.

Bugün Avrupa’da Türkiye’de ana muhalefetin cumhurbaşkanı adayının tutuklu olduğunu bilmeyen neredeyse kimse yok diyebilirim.