The Economist eleştirisine Daron Acemoğlu'ndan yanıt: Zayıf eleştiriler...

GAZETE PENCERE - Kendisi hakkında The Economist'te çıkan eleştirel makaleye yanıt veren Nobel ödüllü Prof. Dr. Daron Acemoğlu, eleştirilerin oldukça zayıf bir temeli olduğunu ve rastgele yazıldığını ifade etti. Makalenin yayımlanma zamanlamasına da dikkat çeken ve son kitabının çıkmasının ardından yazılmasına vurgu yapan Acemoğlu, "Eğer 33 yıllık bir çalışma birikimiyle yapabileceğinizin en iyisi buysa, o zaman ‘garip bir şekilde ikna edici olmayan’ sizin eleştirinizdir" dedi.

Ekonomi profesörü Daron Acemoğlu, The Economist dergisinde 17 Ağustos’ta kendisi hakkında çıkan yazıya yanıt verdi.

The Economist, Acemoğlu’nun verdiği cevabı yayımladı. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) görev yapan Prof. Dr. Daron Acemoğlu, makaledeki yazının iddialarının zayıf olduğunu belirterek Hakkımda yazdığınız ‘Dünyanın en etkili ekonomisti tuhaf bir şekilde ikna edici değil’ (17 Ağustos) başlıklı son makaleniz, çalışmalarımdaki düşmanca tavırdan çok, iddialarının zayıflığıyla dikkat çekti” ifadelerini kullandı.

ŞİKAYETLER BİR ARAYA GETİRİLİYOR

Acemoğlu, “Araştırmalarım ve temel fikirlerimle ilgili eleştirel yaklaşımlara açığım; kurumlardan sömürge mirasına, otomasyondan yapay zekanın sonuçlarına kadar, makalede meşru bir şekilde karşı çıkılabilecek pek çok nokta var. Bu tür eleştiriler, bilimin ilerlemesi için vazgeçilmezdir. Ancak bu yazı, bunun yerine, birbiriyle gevşek bir şekilde bağlantılı şikayetleri bir araya getirerek, akademik çalışmamın güvenilmez olduğu yönünde bir imada bulunuyor" ifadelerini kullandı.

“OLDUKÇA ZAYIF BİR TEMEL”

Eleştirilere cevap olarak üç örnek veren Acemoğlu, şunları kaydetti:

"Üç örnek vereyim. İlk olarak, benim ‘garip bir şekilde ikna edici olmadığım’ şeklindeki temel yargınız, birkaç kadeh içki eşliğinde benim hakkımdaki gerçek görüşlerini açıklayan isimsiz ekonomistlere dayanıyor. Bu gerçeğe ulaşmak için içki ikramı yapılan kişilerin isimleri belirtilmemiştir. Birkaç kadeh içki eşliğinde çoğu insanın bana gazetenize artık abone olmaya değmeyeceğini söylediğini iddia eden bir mektubu yayınlar mıydınız? Bu tür görüşleri aktaran tek kişi, bir blog yazarı olan Noah Smith’tir; bu, bir ömür boyu süren akademik çalışmayı değerlendirmek için oldukça zayıf bir temeldir.

İkincisi, makale, Jesús Fernández-Villaverde’nin “Doğum Oranlarındaki Düşüş ve Büyüme Patlamaları” başlıklı yeni bir makaleye ilişkin sosyal medyada paylaştığı bir gözlem etrafında, düşük doğum oranlarının etkilerine dair tahminlerimizin geleceğe genellenemeyebileceğine dair bir eleştiri geliştiriyor. Makalenin sonuç bölümünde tam da bu noktaya değiniyoruz. Siz ise bu uyarıları göz ardı ederek, bu tür uyarıların ‘Acemoglu’nun sayısız matematiksel hesaplamaları karşısında kaybolabileceğini ve basit görünebileceğini’ yazıyorsunuz. Anladığım kadarıyla Profesör Fernández-Villaverde ile röportaj yapmadınız.

'ELEŞTİRİLER GELİŞİGÜZEL BİR ŞEKİLDE SEÇİLMİŞ'

Üçüncüsü, eleştiriler gelişigüzel bir şekilde seçilmiştir. Bunlardan bazıları, örneğin Tyler Cowen veya Francis Fukuyama’nınkiler, verimli tartışmaların başlangıç noktası olabilirdi (ve aslında geçmişte de öyle olmuştu). Bu tür bir etkileşimi memnuniyetle karşılıyorum ve yazarlarınızın bu tür fikir ayrılıklarının sağlıklı bir akademik tartışmanın parçası olduğunu bildiklerini sanıyorum.”

“ZAMANLAMA DA İLGİNÇ”

Makalenin yayımlanma zamanlamasına da dikkat çeken ve son kitabının çıkmasının ardından yazılmasına vurgu yapan Acemoğlu, şunları yazdı:

“Zamanlama da ilginçtir; bu gelişme, yeni kitabım “Liberal Demokrasiye Ne Oldu?”nun yayınlanmasıyla aynı zamana denk gelmektedir. Kitap, liberal felsefenin çeşitli yönlerini, liberal demokrasinin geçmişteki başarılarının kökenlerini, günümüzdeki krizini ve liberalizmi yeniden canlandırabilecek ne tür bir yeni yönetim felsefesini ele almaktadır. Makaleyle aynı zamanda yayınlanan The Economist’in kitap incelemesi, kitabı küçümseyici bir tavırla ele alıyor ve kitabın “yapay zekanın geleceği nasıl şekillendireceği sorusuyla uğraştığını” belirtiyor (“Man’s best frenemy”, 17 Ağustos). Oysa kitapta yapay zeka ve demokrasi ile ilgili sadece yarım bölüm yer alıyor. Bunu, kitabımın mesajını bulanıklaştırmak ve konuyu The Economist’in en sevdiği konu olan yapay zekayı savunma ve destekleme alanına çekmek amacıyla yapılan stratejik bir çerçeveleme olarak yorumlamamak zor.”

“GARİP BİR ŞEKİLDE İKNA EDİCİ OLMAYAN’ OLAN SİZİN ELEŞTİRİNİZDİR”

Acemoğlu, cevap metnini kendisiyle ilgili makalede yer alan eleştirilere gönderme yaparak tamamladı: “Eğer 33 yıllık bir çalışma birikimiyle yapabileceğinizin en iyisi buysa, o zaman ‘garip bir şekilde ikna edici olmayan’ sizin eleştirinizdir.”

NE OLMUŞTU?

İngiltere merkezli The Economist dergisi, 2024 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi ekonomi profesörü Daron Acemoğlu hakkında yayımladığı makalede, iktisatçının akademik çalışmalarını ve kamuoyuna yönelik değerlendirmelerini sert biçimde eleştirmişti.

Yazı, Acemoğlu'nunun konumunun ve bunun beraberinde getirdiği entelektüel etkisinin, çalışmalarının niteliğiyle ne ölçüde uyuştuğunu sorguluyordu.

"Dünyanın en nüfuzlu iktisatçısı tuhaf şekilde ikna edicilikten uzak" başlığını taşıyan makalede "Milletler kurumlar iyi olduğunda gelişir, kötü olduğunda ise durgunlaşır. Doğru. Ama tam olarak kurum nedir?” denilmiş ve George Mason Üniversitesi'nden Tyler Cowen'ın Acemoğlu'na yönelik eleştirilerine yer verilmişti.

Cowen, Acemoğlu'nun kurumlar tezinin yalnızca diğer kurumsal değişikliklerden kaynaklandığını ve bu durumun temel argümanı geçersiz kıldığını ifade ediyordu.

Makalede ayrıca Stanford Üniversitesi’nden Francis Fukuyama'nın Acemoğlu'na yönelik Çin örneğini göz ardı ettiğine dair eleştirilere de yer verilmişti.

Acemoğlu’nun yalnızca akademik çalışmalarını değil, siyasi ve toplumsal konulardaki yorumları da “Acemoğlu’nun fikirleri, sosyal bilimlerin bir devi için şaşırtıcı derecede sığ kalabiliyor. Özellikle Amerikan siyaseti üzerine yaptığı kamusal değerlendirmeler ezberlerin ötesine geçemiyor” şeklinde eleştirilmişti.

Öte yandan, dergiye konuşan ve adı açıklanmayan tanınmış bir ekonomist, Acemoğlu'nun teorik çalışmalarının önemli bölümünü faydalı bulduğunu, ancak geliştirdiği modelleri “daha önce denenmiş ve başarısız olmuş popülist politikaları” desteklemek için kullandığını savunmuştu.

Acemoğlu ise ilk verdiği cevapta, “Economist’in bir itibar suikastı (tetikçilik) gibi hissettiren bu yazısından hiç memnun değilim. Üstelik işin arka planında -bir ara paylaşacağım- çok daha sıkıntılı bir durum var. Cevap verme hakkı tanımaları için kendileriyle iletişime geçtim; yanıtlarını bekliyorum. Dergide yayımlamazlarsa, yanıtımı burada paylaşacağım” demişti.