"Kitap yazabiliyor olmayı isterdim ama çok zor bu nedenle kitap ‘yapma’ işine giriyorum"

GAZETE PENCERE - Turan Aksoy’un “İçeriye Doğru” sergisi, sanatçı kitapları ve fotobook üretimlerini bir araya getirerek Lefkoşa’da son günlerine giriyor. Aksoy, sergi üzerine sorularımızı yanıtladı.

Kitaplarınızı sergi mekânına yayarak izleyiciyi sayfalar arasında dolaşmaya davet ediyorsunuz. Bu deneyimi kurgularken izleyicinin rolünü nasıl hayal ediyorsunuz?

Böyle bir düzen bir yandan aynı anda daha fazla sayıda izleyicinin kitaplara bakmasını, okumasını sağlıyor, diğer yandan kitabın düzenini belli oranda bozarak izleyiciyi daha aktif hale getiriyor … okuma ile izleme arası bir şeye dönüştürüyor.

Açık sayfalar ve çoğaltılmış görsellerle kurduğunuz sergileme dili, kitabın “okunan” bir nesne olma hâlini değiştiriyor. Sizce izleyici burada bir okur mu, yoksa bir izleyici mi?

İlk soruya verdiğim yanıtta da belirttiğim gibi, bu durum izleyiciyi izleyen ve okuyan olarak yer değiştiren bir oyuna dönüştürüyor.

Çalışmalarınızda geçmişe ait imgelerle güncel görselleri yan yana getiriyorsunuz. Bu karşılaşmalarda sizin için asıl mesele bir süreklilik kurmak mı, yoksa bir kırılma yaratmak mı?

Sanırım bunu daha çok Minyatürün Gölgesi için söylüyorsunuz. Bu geçmişin gölgesi olarak da okunabilir. Sanatçı geçmişin devamı olarak ya da geçmişe karşı çıkarak bir şeyler üretir. Bu anlamda da geçmişle bağımızın kopması mümkün değildir, ama ona yaklaşımımız tek yönlü değil ve bu bakma ve görme biçimlerimiz için de geçerli.

Metinleriniz çoğu zaman görsellerle birebir örtüşmek yerine onları genişleten ya da zorlayan bir alan açıyor. Bu bilinçli bir gerilim mi, yoksa süreç içinde kendiliğinden mi gelişiyor?

Düz, kronolojik okumaları çok sevmem. Ve izleyicinin birbirinden ayrı ve mesafeli şeyleri bir araya getirme ve okuma becerisi olduğuna inanıyorum. Bu nedenle, ister bir resmin içerisinde yer alan farklı görsel elemanlar, ister bir enstalasyonun parçaları, isterse bir kitabın parçaları, görselleri, metinleri olsun, iyi bir zihinsel oyun kurmak için çok uygundur.

Farklı mecralar arasında dolaşan üretim pratiğinizde kitap formu sizce diğer disiplinlerden nasıl ayrışıyor? Kitap size başka hiçbir mecranın veremediği neyi sunuyor?

Bu cevaplandırması zor bir soru. Kitap yazabiliyor olmayı isterdim ama çok zor olduğunu düşünüyorum. Belki bu nedenle bu kitap ‘yapma’ işine giriyorum. Farklılığın zamanın yönetimiyle ilgili olabileceğini düşünüyorum. Durağan görüntü belki daha iyi yönettiğim bir şey, ama diğer yandan bu kitaplar aracılığıyla bir şeyler söylemiş oluyorum.