Süreç devam ediyorken: Mahkeme kaldırdı, bakanlık Kürtçe filmi ikinci kez yasakladı

GAZETE PENCERE - Yönetmenliğini Özcan Küçük’ün yaptığı Kürtçe film “Rojbash” hakkında verilen yasak kararına karşı açılan davada istinaf mahkemesi kararını açıkladı.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, filmi serbest bırakan Ankara 3. İdare Mahkemesi kararını kaldırdı.

Ankara 3. İdare Mahkemesi, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) hukuki desteğiyle açılan davada, filmin “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” şeklindeki idari yasak kararını hukuka aykırı bularak iptal etmişti.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ise kararı istinafa taşımıştı. Bakanlık, Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin kararının kaldırılmasını, davanın tamamen reddedilmesini ve kararın yürütmesinin durdurulmasını istemişti.

MLSA’da yer alan habere göre, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, yürütmenin durdurulması talebi hakkında ayrıca karar vermeden doğrudan esasa girerek davayı sonuçlandırdı.

Daire, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın istinaf başvurusunu kabul ederken, savunmanlığını MLSA’nın yaptığı filmin yönetmeni Özkan Küçük’ün başvurusunu reddetti.

Kararda, filmin “ticari dolaşıma ve gösterime sunulmasının uygun bulunmadığı” yönündeki idari işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtildi.

Mahkeme kararında, filmde yer alan bazı sahne ve diyalogların “toplumsal hassasiyetleri gözetmediği” ve “toplumda ayrışmaya yol açabilecek” nitelikte olduğu savunuldu.

Ayrıca kararda, filmde “PKK’ye yönelik yürütülen terörle mücadelenin haksız olduğu yönünde bir algı oluşturulduğu” ve “devletin yürüttüğü mücadelenin itibarsızlaştırıldığı” yönünde değerlendirmeler de yer aldı.

Bu değerlendirmeler doğrultusunda Daire, Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu’nun filmi gösterime uygun bulmayan kararının hukuka uygun olduğu sonucuna vardı.

Mahkeme, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Özkan Küçük’ün 100 bin TL maddi ve 400 bin TL manevi tazminat taleplerini de reddetti. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verildi.

Mahkemenin kararını değerlendiren MLSA Eş Direktörü Veysel Ok, “İstinaf mahkemesinin ‘toplumsal hassasiyet’ dediği şeyin ne olduğu açık: Kürtçe. ‘Toplumda ayrışmaya yol açar’ gerekçesiyle yasağı geri getiren bu kararın kendisi ayrımcı bir yaklaşımı yansıtıyor” dedi.

Ok, MLSA’nın sunduğu savunmayı hatırlatarak, “Bu dosyada başından beri söylediğimiz şey çok netti: Bir eserin tümden yasaklanması en ağır müdahaledir ve ancak somut, açık bir tehlike ortaya konulabiliyorsa düşünülebilir. Oysa bu dosyada ileri sürülen gerekçeler soyut değerlendirmelerden ibaret” ifadelerini kullandı.

“İlk derece mahkemesi de bunu tespit etmiş, yasaklama yerine daha hafif tedbirlerin mümkün olduğunu ortaya koymuştu” diyen Ok, istinaf kararının bu dengeyi gözetmediğini belirtti.

Ok ayrıca, “Böyle bir yasak, yalnızca bir filmin gösterimini engellemez; ifade ve sanat özgürlüğüne yönelik müdahaleyi devam ettirir ve bu zarar sonradan telafi edilemez. Mahkeme bu yönü hiç dikkate almadı” dedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, yönetmenliğini Özkan Küçük’ün üstlendiği Rojbash filmi hakkında 2024 yılında “ticari dolaşıma ve gösterime uygun değildir” kararı vererek filmi fiilen yasaklamış, bunun üzerine dava açılmıştı.

Ankara 3. İdare Mahkemesi, 2026 yılı başında verdiği kararla yasağın “hukuka aykırı” olduğuna hükmetmiş ve işlemi iptal etmişti. Mahkeme, yasaklama yerine sınıflandırma gibi daha hafif tedbirlerin mümkün olduğunu vurgulayarak ifade ve sanat özgürlüğü lehine karar vermişti. Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığı bu kararı istinafa taşımış ve kararın uygulanmasının durdurulmasını istemişti.