Azerbaycan'da tutuklu 25 gazeteci için Paris, Berlin ve Bern'de eylem

GAZETE PENCERE - Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), Sevinj Vagifgizi'nin de arasında bulunduğu Azerbaycan'da tutuklu 25 gazeteci için Paris, Berlin ve Bern'de hapishane koşullarının canlandırıldığı eylem düzenledi. RSF Genel Direktörü Thibaut Bruttin, "Tutukluluk koşullarını yansıtan bu konteyner eylemleri aracılığıyla, bu organize baskıya dikkat çekmek ve bu gazetecilerin parmaklıklar ardında bile haber yapma hakkını savunmaya devam ettiklerini hatırlatmak istiyoruz" dedi.

RSF tarafından Azerbaycan'da tutuklu 25 gazeteci için Paris, Berlin ve Bern'de düzenlenen uluslararası eylemde gazetecilerin cezaevi koşulları canlandırıldı.

RSF'den yapılan yazılı açıklamada, "800 gündür hapiste olan Sevinj Vagifgizi, Azerbaycan'da araştırmacı gazetecilik yapmanın bedelini ödüyor. Rejimin yolsuzluklarını araştırdığı için hapse atılan Vagifgizi, Kafkasya'nın bu otoriter devletinde mahpus olan 24 gazetecinin akibetini paylaşıyor" ifadelerine yer verildi.

"GAZETECİLERİN PARMAKLIKLAR ARDINDA BİLE HABER YAPMA HAKKINI SAVUNMAYA DEVAM ETTİKLERİNİ HATIRLATMAK İSTİYORUZ"

Açıklamada, RSF Genel Direktörü Thibaut Bruttin'in değerlendirmesi şöyle aktarıldı:

"Gazetecileri sağlık hizmetlerinden, sudan, insanlarla iletişimden ve bilgiden mahrum bırakarak rejim, onları fiziksel ve mesleki olarak bastırmaya çalışıyor. Tutukluluk koşullarını yansıtan bu konteyner eylemleri aracılığıyla, bu organize baskıya dikkat çekmek ve bu gazetecilerin parmaklıklar ardında bile haber yapma hakkını savunmaya devam ettiklerini hatırlatmak istiyoruz."

"VAGİFGİZİ, CEZAEVİ PERSONELİ TARAFINDAN KÖTÜ MUAMELEYE MARUZ KALDI"

RSF'nin açıklamasının devamında şunlar kaydedildi:

"Sadece dört metrekarelik konteyner, Paris'teki Cumhuriyet Meydanı'na yerleştirildi. Bu alan, birçok gazetecinin bazen uzun yıllar boyunca tutulduğu geçici gözaltı merkezindeki bir tecrit hücresinin alanına karşılık geliyor. Yapıda bir kamp yatağı, gazetecinin Elnara Gasimova'nın 'istemeyen arkadaş' olarak adlandırdığı böcekler ve her yerde bulunan kir bulunmaktadır. Tutuklu gazetecilerin hücrelerini temizlemeye bile izin verilmemektedir. Ziyaretçiler, ses efektleri eşliğinde, el fenerinin ışığıyla tesisin içini keşfederek hapishane hayatının iç yüzünü görmektedir.

800 gün süren hapis hayatı boyunca, bağımsız araştırmacı medya kuruluşu Abzas Media'nın Genel Yayın Yönetmeni Sevinj Vagifgizi, özellikle cezaevi personeli tarafından kötü muameleye maruz kaldı. Cezaevi personeli, ona yeterli su ve yiyecek vermedi ve kişisel eşyalarını geri vermeyi reddetti.

Geçtiğimiz eylül ayında, yakınlarından daha da uzaklaştırılmak üzere aniden uzak bir hapishaneye nakledildi. Araştırmalarında ortaya koyduğu yolsuzluk, Azerbaycan'da derin kökleri olan bir sorun ve bu durum hapishane koşullarına da yansıyor. Ağır hasta olan gazeteci Alesker Mammadli'ye tıbbi tedavi reddediliyor ve bağımsız muhabir Nargiz Absalamova da doktorların bazen ilaç ve tedavi için normal fiyatın birkaç katı kadar para talep ettiğini bildiriyor.

"PARMAKLIKLAR ARDINDA GAZETECİLER, TUTUKLULUK KOŞULLARINI YAZARAK ÇALIŞMALARINA DEVAM EDİYORLAR"

Parmaklıklar ardında, Sevinj Vagifgizi ve diğer gazeteciler, tutukluluk koşulları ve diğer tutukluların durumları hakkında yazarak çalışmalarına devam ediyorlar. Nargiz Absalamova bir mektubunda şöyle yazıyor:

'Sıcak su haftada sadece iki kez, iki ile üç saat boyunca veriliyor. Soğuk su ise günde iki kez, sabah ve akşam birer saat veriliyor.' Söz konusu habercilik çabaları, cezaevi personelinin 'cezalarına' neden oluyor. Dışarıyla iletişim, cezaevi hayatıyla ilgili her türlü tanıklığa son vermedikçe, büyük ölçüde kısıtlanıyor. Bu, habercilik mesleğini icra edenler için özellikle zor bir durum. Voice of America (VOA) eski çalışanı Ulviyya Ali, 'Hapishanedeki bilgi ablukası karşısında gerçeklik duygumu kaybetmemeye çalışıyorum' diye yazıyor.

Sevinj Vagifgizi, ağırlıklı olarak siyasi elitler arasındaki yolsuzlukları ele alan bağımsız araştırmacı medya kuruluşu Abzas Media'nın genel yayın yönetmenidir. Örneğin, editörler, Dağlık Karabağ'ın yeniden inşası ile ilgili birçok yolsuzluk skandalını ortaya çıkarmış ve cumhurbaşkanının ailesine ve Türk iş ortaklarına fayda sağlayan şeffaf olmayan fon tahsisatlarını gün ışığına çıkarmıştır. Araştırmacı gazetecinin bilgi edinme hakkı konusundaki taahhüdü, onu yıllardır sürekli baskıya maruz bırakmaktadır: Ülkeyi terk etme yasağı, polis şiddeti, tutuklamalar, tehditler ve işine engel olunması. 2021'de RSF bursuyla Berlin'e geçici olarak sürgüne gönderilse de Azerbaycan istihbarat servislerince Pegasus casus yazılımı aracılığıyla izlenmeye devam edildi. Gazeteci, Kasım 2025'te, cesaret kategorisinde RSF Basın Özgürlüğü Ödülü'ne değer görüldü.

21 Kasım 2023'te tutuklanan Sevinj Vagifgizi, 'döviz kaçakçılığı' suçlamasıyla 9 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Abzas Media'nın diğer beş editörü de temel haklarının ihlal edildiği adil olmayan bir yargılama sonucunda 7 ila 9 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı. Benzer davalar Toplum TV, Meydan TV ve diğer bağımsız medya kuruluşlarının gazetecilerine de açıldı.

Rusya'nın Ukrayna'yı büyük çaplı işgalinden bu yana, otoriter bir petrol devleti olan Azerbaycan, Avrupa Birliği için stratejik bir enerji ortağı haline geldi. Rejimin basın özgürlüğü ve sivil topluma yönelik geniş çaplı baskılarına rağmen, fosil yakıt tedarikinin 2027 yılına kadar önemli ölçüde artırılması planlanıyor. 2022 yılında kabul edilen kısıtlayıcı bir medya yasası, rejimi eleştiren tüm sesleri sansürlemek ve medyanın finansmanını önemli ölçüde güçleştirmek için kullanılıyor. BBC News Azerbaijani gibi uluslararası medya kuruluşarına erişimin de engellenmesi Azerbaycan'da ve Azerbaycan hakkında bağımsız habere ulaşmayı neredeyse imkansız hale getiriyor."