Trump’ın ‘ekonomik savaş ilanı’ açıklamasına İran’dan yanıt

GAZETE PENCERE - ABD Başkanı Donald Trump, İran üzerindeki ekonomik baskıyı büyük ölçüde artıracak yeni yaptırımlar uygulanacağını açıkladı.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Trump, Tahran yönetimine anlaşmaya varması için fırsat verildiğini ancak İran’ın bunu değerlendirmediğini savundu.

“Bugüne kadar herhangi bir ülkeye karşı yürütülen en ezici ekonomik operasyonu duyuruyorum” diyen Trump, yeni kampanyayı “eşi benzeri görülmemiş ölçekte bir ekonomik savaş ve izolasyon” olarak nitelendirdi.

İran’ın askeri kapasitesinin ve ekonomisinin ağır darbe aldığını ileri süren Trump, “Donanmaları yok oldu, hava kuvvetleri imha edildi, askeri fabrikaları enkaz haline geldi, para birimleri değersizleşti ve ülkeleri pamuk ipliğine bağlı” ifadelerini kullandı.

İRAN’LA ÇALIŞAN ÜLKELERE TEHDİT

Trump’ın açıklamasında en dikkat çeken bölüm ise yaptırımların yalnızca İran’ı değil, Tahran’la ekonomik ilişkilerini sürdüren üçüncü ülkeleri de hedef alabileceğine ilişkin mesajı oldu.

ABD Başkanı, “Finans kuruluşlarının, işletmelerinin, havalimanlarının veya kamu kurumlarının İran’a herhangi bir türde can damarı sağlamasına izin veren herhangi bir ülkenin kendisi de çok büyük ekonomik sonuçlarla karşılaşacaktır” dedi.

Trump herhangi bir ülkenin adını vermedi ve Washington’ın uyarıya uymayan ülkelere karşı hangi somut önlemleri uygulayacağını açıklamadı.

ABD Başkanı ayrıca petrol ticareti, swap hatları, nakit transferleri, döviz büroları, gemi sicilleri ve paravan şirketler üzerinden İran’a sağlanan ekonomik imkanların kesilmesini istedi.

Trump, yeni kampanyayı İkinci Dünya Savaşı’ndaki Normandiya Çıkarması’na gönderme yaparak “ekonomik D-Day” şeklinde tanımladı ve ABD’nin müttefiklerine Washington’ın yanında yer alma çağrısında bulundu.

“Bu tarihi tedbirler onları ve dünya çapında terör estirme kabiliyetlerini felç edecektir” diyen Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini yineledi.

ÇİN FAKTÖRÜ NEDEN ÖNEMLİ?

Yeni yaptırım tehdidinin en önemli hedeflerinden birinin İran petrolünün ana alıcısı Çin olması bekleniyor. Kpler’ın 2025 verilerine göre Çin, sevk edilen İran petrolünün yüzde 80’inden fazlasını satın alıyor.

Bu nedenle, Washington’ın İran’la ticaret yapan üçüncü ülkelere yönelik kapsamlı ikincil yaptırımlara yönelmesi, ABD-Çin ekonomik ilişkilerinde yeni bir gerilim başlığı oluşturabilir.

Washington ayrıca, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun kontrol altına alınmasını ve Tahran’ın nükleer programına daha ağır sınırlamalar getirecek yeni bir anlaşma yapılmasını istiyor.

TAHRAN: "BİR SONRAKİ YENİLGİNİN ADI"

Trump’ın açıklamasına İran’dan ilk tepkilerden biri Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi’den geldi.

Garibabadi, Washington’ın bir taraftan İran’ın 'yenilginin eşiğinde' olduğunu ileri sürdüğünü, diğer taraftan Tahran üzerindeki baskıyı artırabilmek için bütün müttefiklerinden destek istediğini belirtti.

ABD’nin İran konusunda sürekli yanlış hesap yaptığını savunan Garibabadi, “Sorun, her seferinde örtbas etmek zorunda kaldıkları yanlış hesaplamalardır. Bunun için kendileri açısından daha büyük bir yenilgi yaratmak zorunda kalıyorlar” ifadelerini kullandı.

Garibabadi, Trump’ın yeni kampanyasına ilişkin olarak ise şu değerlendirmeyi yaptı:

“Askeri savaş sonuç vermedi, şimdi bir sonraki yenilginin adını ‘ekonomik savaş’ koydular.”