Amasra'da yasın 4'üncü yılı, 43 aile adalet bekliyor: Bu dosyada ceza çıksa bile cezasızlık olarak görüyoruz

Rıfat Kırcı

GAZETE PENCERE - Bugün bir acı daha unutulmasın diye anma etkinlikleri gerçekleştirilecek: Bartın Amasra...

4 yıl önce bugün Türkiye Taşkömürü Kurumu'na bağlı madende ihmaller zinciri, felaketi tetikledi. 43 madenci ailesinin içinde dinmeyecek yangını başlatan patlama gerçekleşti. İhmaller ve skandallarla dolu Amasra Maden Faciası bir kez daha anılıyor.

KAMU ELİNDE GERÇKELEŞEN FACİA

Amasra taşkömürü madeni bir asırdan uzun bir tarihe sahipken en büyük facia Türkiye Taşkömürü Kurumu bünyesinde gerçekleşti. 14 Ekim 2022 tarihinde akşam saatlerinde bir patlama meydana. Madencilik alanında travmalarla dolu ülkemizde dikkatler anında Amasra'ya çevrildi.

İlk açıklama İçişleri Bakanlığı'na bağlı AFAD'dan geldi. Buna göre olay trafo patlamasıydı. Ancak Twitter üzerinden yapılan açıklama kısa sürede silindi. Bir düzenleme metni yayımlanarak olayın araştırıldığı belirtildi. Ardından dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez "ilk değerlendirmenin grizu patlaması" üzerinde olduğunu açıkladı.

YATIRIMLAR YAPILMADI

Facianın ilerleyen saatlerinde arama kurtarma çalışmalarında 41 işçinin cansız bedeni madenden çıkarıldı. 2 madenci ise yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Madencilerden ilki 4 Kasım 2022 ikincisi ise 5 Nisan 2023'te yaşamını yitirdi.

Facianın ardından hazırlanan bilirkişi raporları aynı yeri işaret ediyordu: Türkiye Taşkömürü Kurumu. En temel kusur havalandırma yetersizliğiydi. Buna göre havalandırmalar günün teknolojisine göre ilkel ve yetersiz kalıyordu. Buraya yönelik yatırımlar yapılmamıştı. Havalandırma dışında pek çok eksiklik daha vardı.

YİNE BİLDİK CEZALAR

İlk soruşturmada 8 kişi tutuklanarak cezaevine gönderildi. Dava sürecinde 4 sanık tahliye edildi. İlk tahliye Nisan 2023 yılında gerçekleşti. Müessese Müdür Yardımcısı Salih Atmaca tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. Ardından Mayıs 2024'te emniyet mühendisi Şahan Kahraman ile maden mühendisleri Levent Aydın ve İbrahim Hakan Mengeş'in ev hapsi ve yurt dışı çıkış yasağı adli kontrol şartlarıyla tahliyesine karar verdi.

Davanın Mart 2025'te yapılan karar duruşmasında Müessese Müdürü Cihat Özdemir, İşletme Müdürü Selçuk Ekmekci ile Başmühendisler Mehmet Tural ve Volkan Soylu bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma suçlamasıyla 15 ile 17 yıl arasında hapis cezaları verildi.

Ancak madenci ailelerin avukatları karara 'bilinçli taksir' yerine 'olası kastla' öldürme suçundan cezası verilmesi talebiyle itiraz etti. 4 sanık hâlâ tutuklu bulunuyor.

KAMU GÖREVLİLERİNİN DOSYASI AYRI

Yargı sürecinin dikkat çeken detaylarından birisi de kamu görevlilerin yargılanmasına yönelik oldu. Türkiye Taşkömürü Kurumu yöneticileri, daire başkanları ve başkan yardımcılarının yargılanması için ayrı bir dosya açıldı.

Avukatlar dosyaların birleştirilmesini talep etse de yargılama kamu görevlileri yönünden 'görevi ihmal' olarak değerlendirdi. Kamu görevlilerinin yargılandığı 6 Kasım'da görülecek duruşmasında kararın çıkması bekleniyor.

Madenci ailelerin avukatlarında Melike Polat faciayı ve yargılama sürecini Gazete Pencere'ye değerlendirdi. Polat, yargılamada kamu görevlileri yönünden dava dosyalarının birleştirilmesi gerektiğini belirterek şunları aktardı:

'YARGILAMANIN BÜTÜNLÜKLÜ OLMASI İÇİN DAVALAR BİRLEŞTİRİLMELİYDİ'

"Amasra'daki ana dava süreci Yargıtay'da devam ediyor. Tutuklu sanıklar var. Bir de kamu görevlileri yargılaması davası ayrıca devam ediyor. Onlara ilişkin soruşturma izinlerinin verilmesi daha uzun sürmüştü. Bu iki davayı birleştirmek yerine ayrı ayrı götürdüler. Yargılamanın bütünlüklü olması için bu davaların birleşmesi gerekiyordu. Kamu görevlileri sadece görevi ihmalden yargılanıyor. TTK Genel Müdürü, Genel Müdür Yardımcıları, denetim yapan müfettişler ve ilgili daire başkanları... Bu davanın kararı 6 Kasım'da açıklanacak."

'CEZASIZLIK OLARAK DEĞERLENDİRİYORUZ'

"Genel müdürlük düzeyindeki sorumlular açısından ceza bile verilmiş olsa biz bunu cezasızlık olarak görüyoruz. Eylemlerinin karşılığı görevi ihmal değil. Katliamın temel nedenlerine ilişkin bilirkişi raporlarında, temel nedenlerden birinin yapılmayan altyapı yatırımları olduğu ve buna rağmen üretimlerin devam edildiği söylenmişti. Bu yatırımları yapmayan kamu görevlilerinin katliamın meydana gelmesinden doğrudan sorumlulukları bulunuyor."

'GÖREVİ İHMALDEN KARAR ÇIKARSA İTİRAZ EDECEĞİZ'

"Bu yönde bir karar çıkarsa itiraz edeceğiz. Şöyle garip bir duruma sebep olacaklar: Bu kişilerin yapmadığı yatırımlar nedeniyle katliamın yaşandığı söyleniyor bilirkişi raporunda ama TTK bünyesinde çalışan sanıklar daha ağır bir suçtan ceza alırken bunu yapmayanalar görevi ihmalden ceza alacaklar.

Bu yönde karar çıkması durumunda itiraz edeceğiz. Çünkü bu yönde çıkacak kararda cezalar düşük kalırken bir de ertelenmesi durumu söz konusu."