Ege’nin en büyük leylek kolonisi Azizabat’ta: 200'den fazla leylek var...

AHMET ENGİN YAVUZ

GAZETE PENCERE - Aydın’ın Kuyucak ilçesine 14 kilometre uzaklıktaki Azizabat, ‘leylek köyü’ olarak anılıyor. 520 nüfuslu köyde elektrik direklerinin çoğunda leylek yuvası var. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından bu yıl yapılan sayımlarda köyde 41 yuva tespit edilirken, büyüyen yavrularla birlikte toplam leylek sayısı 200’ü geçti. Derneğe göre, en büyük leylek kolonisi Azizabat’ta.

GÜN TAK TAK SESLERİYLE BAŞLIYOR

Köy, baharın gelişini uzun yıllardır leyleklerin gagalarını birbirine vurarak çıkardığı ‘tak tak’ sesleriyle karşılıyor. Muhtar Mustafa Özden, her sabah leylek sesiyle uyanmanın tüm köyü mutlu ettiğini söylüyor, yüzündeki tebessümle.

Evlerin bacaları eskisi gibi büyük olmadığı için leylekler yuvalarını elektrik direklerine yapıyor. Ancak elektrik direklerine kurulan yuvalar yavrular için risk oluşturuyor, çünkü yavrular uçma denemeleri yaparken tellere takılıp yaralanabiliyor. Köy muhtarı Özden, çözümü, elektrik şirketinin desteğiyle direklerin üzerine özel platformlar yerleştirilmesinde bulduklarını ifade ediyor ve ekliyor: “Böylece hem yuvalar korunuyor hem de leylekler daha güvenli bir yaşam sürüyor.”

‘LEYLEK VARSA TARIM İLACINA GEREK YOK’

Çiftçilikle uğraşan köy sakinleri, tarlalarını tarımsal zararlılardan temizleyen leyleklere gözü gibi bakıyor. Çiftçilik yapan 67 yaşındaki Hüsnü Ertürk, tarlasında yonca biçerken leylekler hemen arkasından onu takip ediyor: “Gördüğünüz gibi çevremde leylekler hiç eksik olmuyor. Fareyi, danaburnunu, çekirgeyi ve diğer zararlıları temizliyorlar. Bir köyde ne kadar çok leylek varsa, tarım ilacı kullanımı da o kadar azalır. Leylek üreticinin dostudur.”

Köy sakinlerinden emekli okul müdürü Mehmet Batur da aynı görüşte: “Bir köyde leylek varsa o köyde tarım ilacına gerek yoktur. Tarlalarımızda bir tek fareye rastlayamazsınız, çünkü bu köyde leylekler var.”

Köy kahvehanesini işleten Mehmet Gezgin ise çocukluğundan bu yana köyde leyleklerle iç içe yaşadıklarını belirterek, “Eskiden sayıları daha çoktu. Neredeyse 10 direkten 8’inde leylek yuvası vardı. Bu köyde 7’den 70’e herkes leylekleri çok sever ve korur” diyor.

63 yaşındaki üretici Hasan Durmaz son noktayı koyuyor: “Ben doğduğumda evimizin çatısında leylek yuvası varmış. O günden beri onlar bizim uğurumuz, göz bebeğimiz.” .

LEYLEKLER NEDEN AZİZABAT’I SEÇİYOR?

Kuş araştırmalarıyla tanınan EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, Kuyucak ilçesi ve köylerinin tarım alanları ile su kaynakları sayesinde leylekler için ideal yaşam koşulları sunduğunu söyledi.

Mart ayında yaptıkları sayımlarda Azizabat’ta 41, Yamalak’ta 35, Başaran köyünde ise 32 leylek yuvası tespit etmişler.

Leyleklerin bu köylerde yoğunlaşmasının nedeni ise Sürücü’nün verdiği bilgiye göre çevresel şartlar:

“Bozdoğan İlçesi ile Arpas Kalesi civarında da çok leylek yaşıyor ama Azizabat’ta çok kalabalık bir koloni var. Leylekler yuva kurabilmek için zengin beslenme alanlarına ihtiyaç duyar. Azizabat Köyü ve çevresi tarımsal yapısıyla onlar için son derece uygun. Elektrik şirketiyle yürüttüğümüz sosyal sorumluluk çalışmaları kapsamında elektrik direklerine güvenli yuva platformları kuruyoruz. Böylece hem leylekleri koruyor hem de bu önemli doğal mirası gelecek kuşaklara taşıyoruz.”